18/04/2022
Lúc còn học Đại học, mình học dỡ nhất là môn nghe. Lý do là ngày xưa học ở quê mình không có điều kiện để tiếp xúc với máy móc trang thiết bị hiện đại để luyện nghe cho nên lên Đại học minh nghe không ra. Môn nghe điểm lẹc đẹc, hên trời độ nên cuối cùng mình cũng được ra trường 😁
Sau khi ra trường đi làm, đi dạy thì dần mình mới phát hiện thì ra để nghe tốt ngoài vốn từ vựng, phát âm chuẩn các nguyên âm, phụ âm thì mình cần phải nắm được những NGUYÊN LÝ PHÁT ÂM trong tiếng Anh. Sau đây là 4 yếu tố nổi bật là rào cản cho việc nghe hiểu của học viên mà mình từng hướng dẫn.
1️⃣ Word stress (trọng âm/dấu nhấn)
Từ có 2 âm tiết trở lên sẽ được nhấn trọng âm. Ví dụ photo /ˈfəʊ.təʊ/ (trọng âm sẽ rơi vào âm đầu tiên) cho nên khi đọc chúng ta sẽ đọc to, mạnh hơn chỗ chữ ˈfəʊ).
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta nhấn sai trọng âm?
VD: từ 'technician" có trọng âm rơi vào âm tiết thứ 2 /tekˈnɪʃ.ən/, nếu chúng ta có thói quen nhấn âm đầu tiên thì rõ ràng khi nghe chúng ta sẽ khó nhận diện được từ mặc dù viết xuống chúng ta đều hiểu nghĩa.
2️⃣ Sentence stress (trọng âm câu)
Chúng ta đôi khi không cần nghe hết tất cả các từ trong câu. Quan trọng chúng ta cần bắt các KEY WORDS (từ khoá quan trọng) để nghe và hiểu.
VD: 'Where do you prefer to go on holiday?'
Trong câu này, từ khoá chúng ta cần nghe đó là WHERE, PREFER, GO, HOLIDAY. Nếu nghe được 4 từ này thôi thì chúng ta đã đủ hiểu rồi đúng không?
Vậy thì khi nói người nói thường hay đọc rõ các loại từ nào?
✔ Nouns (danh từ): holiday, teachers, etc.
✔ Verbs (động từ): prefer, go, meet etc.
✔ Adjectives (tính từ): expensive, brilliant, top notch etc.
✔ Adverbs (trạng từ): very, pretty, extremely etc.
✔ Negative words (từ phủ định): can't, don't, didn't etc.
✔ WH words (từ để hỏi WH): where, what, who etc.
3️⃣ Sound linking (nối âm)
Đây là 1 vấn đề LỚN NHẤT gây cản trở việc nghe hiểu của đa số các học viên. Nối âm là hiện tượng phụ âm của từ phía trước nối với nguyên âm của từ phía sau.
VD: get up -> ge tup
Khi nghe nếu chúng ta nghe được 1 nùi các từ dính dính nhau thì hãy nghi ngờ đó là nối âm.
4️⃣ Contractions (cách nói/viết rút gọn)
Thay vì viết 'She will' và đọc rõ từng chữ 'She' và 'will' thì khi nói người ta thường sẽ nói sao cho nhanh, gọn nên 2 từ 'She will' sẽ được nói thành 'She'll' và cách đọc cũng sẽ rút gọn hơn.
Cho nên khi nghe học viên bị lấn cấn cứ tưởng rằng đó là từ mới nhưng thật ra nếu để ý cấu trúc câu thì nó là chủ ngữ cộng động từ/động từ khiếm khuyết.
Để nghe tốt thì các bạn cần nên nắm những nguyên lý cơ bản này kết hợp với việc luyện nghe mỗi ngày. Đừng quên luyện đọc chuẩn các âm trong bảng phiên âm quốc tế đặc biệt là phụ âm như /b/ vs / /p/, /t/ vs. /d/ v...v... nhé.
Chúc các bạn học tốt.
