02/01/2020
23 thuật ngữ cần biết trong phân tích kỹ thuật chứng khoán
Phân tích kỹ thuật là một công cụ quan trọng và rất hiệu quả trong đầu tư chứng khoán. Tuy nhiên, là công cụ do người nước ngoài phát triển, nên phân tích kỹ thuật sử dụng rất nhiều từ ngữ tiếng Anh không có từ Tiếng Việt tương ứng (hoặc từ tiếng Việt không thể hiện ý nghĩa đầy đủ).
Trong bài viết này, tôi sẽ liệt kê và giải thích 23 thuật ngữ/từ ngữ hay dùng trong phân tích kỹ thuật chứng khoán.
Nếu các bạn chưa biết phân tích kỹ thuật (PTKT) là gì, hãy đọc lại bài viết giới thiệu PTKT tại đây
Các thuật ngữ được tôi sắp xếp theo thứ tự từ A đến Z để tiện tra cứu
23 thuật ngữ phổ biến trong phân tích kỹ thật chứng khoán
1. Amibroker: Là phần mềm PTKT rất phổ biến ở Việt Nam. Amibroker có giao diện thân thiện và dễ sử dụng. Lưu ý bạn cần có thêm một phần mềm cung cấp dữ liệu giao dịch như Metakit hoặc DataPro.
2. Breakout: Giá tăng vượt qua một vùng giá đi ngang trong thời gian dài. Breakout là dấu hiệu cho thấy giá có thể sẽ tăng trong thời gian tới.
3. Base: (Nền giá) Giá đi ngang (tăng ít, giảm ít) kèm với khối lượng giao dịch ngày càng thấp. Nền giá có ý nghĩa về phân tích với thời gian hình thành nền giá tối thiểu 3 tuần, và tốt nhất từ 7 – 8 tuần trở lên.
Bên cạnh đó còn có construction base (nền giá kiến tạo) – xem thêm ở phần Flat base
4. Cup with Handle: Mẫu hình cốc tay cầm. Đây là mô hình cho thấy giá chuẩn bị tăng trong thời gian tới.
Mô hình Cốc tay cầm gồm có 2 phần: Cốc và tay cầm. Trong đó phần tay cầm rất quan trọng. Tốt nhất phần tay cầm không nên điều chỉnh quá ⅓ xu hướng tăng trước đó. Bên cạnh đó trong quá trình đi ngang khối lượng ngày càng giảm dần.
5. Confirm: Xác nhận. Thường khi cố phiếu tăng giá (người ta hay gọi là bước vào xu hướng tăng) sẽ gồm 2 tín hiệu: Tín hiệu nhận biết sớm và tín hiệu xác nhận.
Để dễ hiểu thì bạn hình dung như này: Một quả chuối xanh, khi vỏ bắt đầu chuyển vàng thì là tín hiệu nhận biết sớm quả chuối chín.
Bạn bóc vỏ ăn thử thấy ngọt, mềm thì là tín hiệu xác nhận.
6. Correction
Một cổ phiếu tăng (ví dụ từ 20 lên 40), trong quá trình tăng đó sẽ có một số thời gian giảm giá, người ta gọi là điều chỉnh
Ví dụ tăng từ 20 lên 26, giảm 26 về 23 rồi lại tăng 23 lên 30. Thì lúc cổ phiếu giảm từ 26 về 23 người ta gọi là điều chỉnh.
Chỉ khi cổ phiếu đã ở trong xu hướng tăng thì giảm nhẹ người ta mới gọi là điều chỉnh
7. Elliot Wave
Lý thuyết sóng của Elliot chỉ ra rằng, một cổ phiếu tăng giá sẽ có 3 giai đoạn tăng giá và 2 giai đoạn giảm giá, gọi là 3 sóng tăng và 2 sóng giảm
8. Fibonacci
Là công cụ đo và dự đoán mức độ giảm trong các nhịp điều chỉnh. Có các mốc là 23.6, 38.2, 50, 61.8, 78.6
Thường cổ phiếu sẽ điểm chỉnh về mức Fibo 50. Tuy nhiên các cổ phiếu tốt thường chỉ điều chỉnh về Fibo 38.2 thậm chí 23.6
9. Flat Base – nền giá tích lũy/nền giá kiến tạo
Cũng là nền giá, tuy nhiên các nền giá tích lũy trong một xu hướng tăng là tín hiệu cho thấy xu hướng tăng còn rất mạnh.
Các cổ phiếu tăng sau 4 – 5 tuần thường bước vào một giai đoạn giảm nhẹ. Nhưng các cổ phiếu tăng giá mạnh (nhóm cổ phiếu chúng ta tìm kiếm) lại đi ngang, tạo thành các nền giá tích lũy.
Tìm kiếm các nền giá tích lũy là cách tìm các siêu cổ phiếu. Đồng thời các nền giá cũng tạo các tín hiệu mua khi giá breakout khỏi các nền giá này.
10. Gap – Khoảng trống
Cổ phiếu tăng giá mạnh, giá mở cửa cao hơn so với giá đóng cửa hôm trước gọi là GAP.
Cổ phiếu tạo GAP thường có xu hướng quay về vùng giá GAP sau đó tăng tiếp (gọi là lấp GAP)
11. Indicator – Chỉ báo
Indicator là các chỉ báo trên phần mềm PTKT giúp nhà đầu tư xác định xu hướng, tìm điểm mua, điểm bán.
Ví dụ: MA, MACD, RSI ..
12. Leading Stock – Cổ phiếu dẫn dắt
Khi thị trường tăng giá, không phải tất cả các cổ phiếu đều tăng giá như nhau. Chỉ có một số ít tăng giá mạnh mẽ và làm cho chỉ số tăng mạnh. Nhóm này là nhóm cổ phiếu dẫn dắt (hay cổ phiếu dẫn dắt thị trường).
Các cổ phiếu dẫn dắt thường tăng giá trước thị trường chung và các cổ phiếu khác, và thường hình thành các nền giá tích lũy chặt chẽ trước khi tăng giá mạnh.
Bạn cần mua các cổ phiếu dẫn dắt trong một thị trường tăng giá để có được lợi nhuận tốt.
13. Moving Average Line: Đường trung bình giá. (cho biết mức giá trong bình trong 10, 50 hay 100 phiên gần đây).
Đây là công cụ quan trọng và hiệu quả trong xác định xu hướng. Có nhiều loại đường trung bình nhưng thường tôi chỉ dùng đường Simple Moving Average (loại đơn giản nhất).
14. New High: Giá vượt đỉnh
Giá vượt đỉnh kèm theo với khối lượng tăng mạnh, giá đóng cửa sát với giá cao nhất trong ngày là tín hiệu rất rõ ràng của xu hướng tăng đang rất tốt, đặc biệt nếu trước đó có một nền giá chặt chẽ trong thời gian dài.
Các cổ phiếu vượt đỉnh 52 tuần luôn nằm trong danh sách theo dõi chặt chẽ của hệ thống đầu tư CANSLIM – hệ thống đầu tư tốt nhất dành cho nhà đầu tư cá nhân
15. Price Pattern: Mẫu hình giá
Thống kê cho thấy các cổ phiếu tăng giá mạnh (50 -100% trong năm) thường lặp đi lặp lại một số mẫu hình giá nhất định. (ví dụ mẫu hình cốc tay cầm – cup and handle)
Lý do các mẫu hình giá này sẽ lặp lại vì nó thể hiện chính xác tâm lý nhà đầu tư cá nhân, sự tham gia của các tổ chức lớn. Vì vậy, bạn nên học thuộc các mẫu hình giá này và thường xuyên tìm kiếm chúng.
Các mẫu hình giá không chỉ đơn giản là các hình vẽ. Nó thể hiện tâm lý của con người trong đó. Tâm lý con người không thay đổi, nên các mẫu hình giá của các siêu cổ phiếu sẽ tiếp tục lặp đi lặp lại
16. Volume Surge (Đột biến khối lượng)
Cổ phiếu tăng giá đi kèm với khối lượng giao dịch tăng mạnh (từ 100% trở lên so với trung bình 10 phiên) là dấu hiệu cho thấy cổ phiếu sẽ bước vào xu hướng tăng giá trong thời gian tới. Đồng thời, đây cũng là dấu hiệu sự tham gia của các tổ chức tài chính lớn.
Các tổ chức tài chính lớn luôn để lại dấu chân của mình trên thị trường.
Bạn nên lọc những cổ phiếu tăng giá và có khối lượng đột biến hàng ngày để biết nhà đầu tư lớn đang quan tâm đến nhóm cổ phiếu nào.
17. Resistance
Mức giá kháng cự. Đây là mức giá khi cổ phiếu tăng thường không dễ vượt qua ngay trong lần đầu tiên. Cổ phiếu thường cần thời gian đi ngang, giảm nhẹ quanh vùng kháng cự trước khi vượt qua trong các lần sau.
18. RS – Relative Strength
Là công cụ xếp hạng các cổ phiếu , các ngành với nhau xem ngành nào, cổ phiếu nào có xu hướng tốt hơn.
RS khác với RSI. (một công cụ PTKT phổ biến khác). RS có giá trị từ 1 đến 100. Một cổ phiếu có RS 80 tức là nó có xu hướng tốt hơn 80% các cổ phiếu khác trên thị trường.
RS là công cụ quan trọng xuất hiện trong nhiều hệ thống giao dịch thành công trên thế giới.
19. Sideway: Tích lũy
Cổ phiếu không tăng không giảm trong một khoảng thời gian được gọi là tích lũy. Để đánh giá mức độ tích lũy, người ta dùng 2 yếu tố: thời gian đi ngang và sự chênh lệch giữa giá cao nhất và thấp nhất.
Chúng ta cùng xem lại trường hợp của D2D – một siêu cổ phiếu tăng hơn 150% trong năm 2019.
Cổ phiếu này ở trong một vùng sideway trong 154 phiên, khoảng cách từ giá cao nhất đến thấp nhất chỉ 15% trước khi tăng mạnh.
20. Trend: Xu hướng
Trong phân tích kỹ thuật chứng khoán, người ta có câu: Trend is your friend tức là Xu hướng (giá) là bạn đồng hành. Các nhà đầu tư tìm kiếm các cổ phiếu đang nằm trong xu hướng tăng và tránh xa các cổ phiếu đang giảm hoặc đi ngang.
21. Trendline
Để hình dung được xu hướng giá trên biểu đồ, người ta dùng công cụ Trendline. Trendline là đường thẳng để mô tả xu hướng giá.
22. Support : Mức giá hỗ trợ
Tương tự mức giá kháng cự, mức giá hỗ trợ là mức giá cổ phiếu thường ngừng giảm hoặc tăng nhẹ mỗi khi giảm về vùng này.
Các mức hỗ trợ thường là điểm mua tiềm năng trong một xu hướng tăng giá
23. Volume: Khối lượng giao dịch
Khối lượng giao dịch cho thấy ý nghĩa của giá tăng và giá giảm
Một cổ phiếu tăng giá 10% nhưng chỉ có 10 cổ phiếu giao dịch thì không có ý nghĩa lắm.
Khối lượng giao dịch thể hiện nỗ lực của bên mua và bên bán. Nói theo Richard Wyckoff thì bên mua và bên bán là nguyên nhân làm cho giá thay đổi, giá tăng giảm trên đồ thị giá là kết quả. Như vậy thì khối lượng là nguyên nhân và giá tăng giảm là kết quả.
Vì vậy trong phân tích kỹ thuật chứng khoán, phân tích giá luôn kèm với đánh giá khối lượng.
Nếu bạn chưa có nhiều kinh nghiệm đầu tư thực tế, đừng quên đăng ký ngay buổi học miễn phí: “TƯ DUY THỰC CHIẾN TRÊN THỊ TRƯỜNG ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN” ở dưới đây.
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeg4Rf7y7bEQzBzOpI0Z3AY5F1rn52hKIWijEEiDV354Ex0LA/viewform
LỚP HỌC KIẾN THỨC NỀN TẢNG GIAO DỊCH TÀI CHÍNH