16/09/2026
https://www.facebook.com/share/p/1F2TNoJfmy/?mibextid=wwXIfr
NGHĨ NGỢI NGƯỢC XUÔI VỀ KHỞI NGHIỆP
Nhân dấu mốc 30 năm Hàng Việt Nam Chất lượng cao, và Cuộc thi Khởi nghiệp xanh 2026 đang diễn ra, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ NN& PTNT, gửi đến Hiệp hội những “nghĩ ngợi ngược xuôi” về khởi nghiệp – một lĩnh vực mà Hiệp hội và Trung tâm BSA đã khởi xướng, kiên trì theo đuổi suốt 13 năm qua. Từ những câu chuyện của người trẻ trở về quê, bắt đầu với tài nguyên bản địa, va vấp với thị trường rồi từng bước học cách nâng chuẩn sản phẩm, ông gợi mở một cách nhìn về khởi nghiệp: cuộc thi hay giải thưởng chỉ là một điểm trên hành trình dài. Điều quan trọng hơn là những kết nối phía sau đó - với tri thức, công nghệ, tiêu chuẩn, doanh nghiệp và thị trường - để một ý tưởng có cơ hội trở thành sản phẩm, một sản phẩm có thể trở thành doanh nghiệp, và những giá trị tưởng rất quen thuộc của mỗi vùng đất có thể tìm được một vị trí mới trên thị trường.
Chúng tôi trân trọng giới thiệu bài viết này:
Doanh nghiệp trong cục diện thị trường hôm nay không chỉ cần một tấm chứng nhận. Họ cần tiêu chuẩn, công nghệ, quản trị, dữ liệu, R&D, chuyển đổi xanh, thị trường và những mối nối mới.
Người khởi nghiệp lại càng như vậy. Không thể chỉ trao một giải thưởng rồi ai về nhà nấy, bởi khởi nghiệp đâu có kết thúc sau một đêm chung kết.
Nhiều khi khởi nghiệp thật sự bắt đầu từ sáng hôm sau, khi phải trả lời những câu hỏi rất đời thường: hàng làm ra rồi bán cho ai, bao bì như vậy có được không, giá này có ai mua không, đưa vào siêu thị bằng cách nào, muốn xuất khẩu thì cần thêm điều gì, và nếu ngày mai đơn hàng tăng gấp mười lần thì có làm nổi không?
Những câu hỏi ấy không hào nhoáng. Nhưng đó mới là cuộc đời thật của một sản phẩm.
Hãy nghe một người trẻ khởi nghiệp kể vì sao mình trở về quê, chuyện thất bại của mẻ hàng đầu tiên, chuyện bị trả hàng, chuyện không đủ vốn, chuyện về một ước mơ rất nhỏ: trước hết làm sao bán được ở tỉnh mình, rồi lớn hơn một chút là vào siêu thị, rồi xa hơn nữa là xuất khẩu.
Một người khởi nghiệp có khi không cần ai nói với mình những điều thật lớn. Chỉ cần một người hỏi đúng câu: khác biệt của sản phẩm này là ở đâu, tại sao người ta phải chọn nó, câu chuyện phía sau là gì, nếu bỏ tên địa phương đi thì sản phẩm còn điều gì khiến người ta nhớ?
Những câu hỏi ấy có thể khiến người nghe chạnh lòng, nhưng cũng có thể mở ra một cánh cửa. Bởi khởi nghiệp không chỉ là làm ra một món hàng mới, mà còn là học cách nhìn lại những thứ rất quen thuộc bằng một con mắt khác.
Một trái dừa không chỉ là trái dừa. Một cây sen không chỉ có hoa sen. Một hạt ca cao không chỉ là hạt nguyên liệu. Một món ăn quê nhà không chỉ nằm lại trong căn bếp.
Nếu có tri thức, công nghệ, thiết kế, tiêu chuẩn, câu chuyện văn hóa và thị trường, những thứ tưởng rất bình thường có thể bước lên một nấc thang giá trị khác.
Vì thế, câu chuyện “tài nguyên bản địa + công nghệ mới” thực ra bắt đầu từ một thay đổi rất nhỏ trong cách nghĩ.
Đừng chỉ hỏi: quê mình thiếu gì?
Hãy thử hỏi: quê mình có gì mà nơi khác không có?
Rồi hỏi tiếp: làm sao để điều đang có trở thành điều đáng giá?
Tài nguyên tự nó chưa phải là nguồn lực. Nó chỉ trở thành nguồn lực khi được đánh thức bằng tri thức, khoa học công nghệ, sự sáng tạo và khả năng kết nối với thị trường.
Người tổ chức chương trình “Khởi nghiệp Xanh” không nhằm để “cứu” ai, cũng không phải để mang một công thức có sẵn đặt xuống mọi vùng đất, mà để nối những điểm còn rời rạc lại với nhau: nối người làm sản phẩm với chuyên gia, nối người trẻ với doanh nghiệp, nối tài nguyên bản địa với công nghệ, nối sản phẩm với thị trường, nối một ước mơ nhỏ với một cộng đồng đủ rộng để người ta biết rằng mình không đi một mình.
Người trẻ khời nghiệp đi cùng những doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, chia sẻ niềm tin rằng doanh nghiệp Việt có thể lớn lên.
Tin rằng người tiêu dùng Việt có thể nhận ra và lựa chọn những sản phẩm tử tế.
Tin rằng một sản phẩm ở một làng quê xa xôi vẫn có thể bước ra thế giới.
Nhưng đi ra thế giới không chỉ là đưa được một container hàng ra cảng. Đi ra thế giới trước hết là đưa mình lên chuẩn thế giới.
Không thể mang sự dễ dãi vào một thị trường khắt khe, không thể kể câu chuyện xanh khi quy trình chưa xanh, không thể nói bền vững nếu người nông dân vẫn đứng ngoài chuỗi giá trị, và cũng không thể nói thương hiệu nếu hôm nay làm một kiểu, ngày mai làm một kiểu khác.
Có nhiều cách định nghĩa của một bạn trẻ khởi nghiệp trên hành trình “Khởi nghiệp Xanh”. Đó là hàng loạt, tiếp nối không dứt, những lớp học, chuyến khảo sát, cuộc kết nối, đối thoại về tiêu chuẩn, R&D, kinh tế xanh, thị trường quốc tế.
Cách làm thay đổi, nhưng mạch bên trong hình như vẫn vậy: làm sao để người Việt tự tin hơn bằng chính năng lực của mình.
Không phải tự hào bằng lời nói, mà bằng sản phẩm. Không phải yêu hàng Việt chỉ vì đó là hàng Việt, mà vì hàng Việt đủ tốt để được lựa chọn.
Và có lẽ, sau rất nhiều bước chân trên khắp nẻo đường đất nước, điều ở lại không chỉ là những chương trình đã làm, những doanh nghiệp đã gặp, những người trẻ đã được hỗ trợ, mà còn là một cách nhìn về quê hương.
Đừng chỉ nhìn một vùng đất bằng những gì đang có. Hãy nhìn bằng những gì nó có thể trở thành. Bởi đôi khi một sản phẩm mới, một doanh nghiệp mới, một giấc mơ mới… bắt đầu rất giản dị.
Lê Minh Hoan
Trong ảnh: Ông Lê Minh Hoan phát biểu tại sự kiện triển khai cuộc thi Khởi nghiệp xanh 2026
,