Autism EDU

24/08/2026

📌Trẻ tự kỷ nói nhại lời
Trong thực tế có khoảng 75 - 80% trẻ tự kỷ có khả năng bật âm đều trải qua giai đoạn nói nhại lời ở các mức độ khác nhau. Các nghiên cứu cho thấy có đến 90% cá nhân tự kỷ sử dụng ngôn ngữ nhại lời tại một số thời điểm nhất định trong quá trình phát triển của họ.
Nhại lời bao gồm Nhại lời tức thì (tức là lặp lại ngay câu vừa nghe) và Nhại lời trì hoãn (lặp lại câu từ ti vi, quảng cáo, lời mẹ nói trước đó hoặc lặp lại những gì mình ấn tượng...).
🔎Nguyên nhân
- Về mặt ngôn ngữ: trẻ thường học theo cụm từ/ nghe được 1 câu dài giống như 1 "đoạn băng ghi âm" thay vì bẻ nhỏ từng từ. Trẻ dùng nguyên khối câu đó để giao tiếp dù cấu trức có thể không khớp.
- Trì hoãn thời gian xử lý thông tin: Khi một câu hỏi vượt quá khả năng hiểu biết của trẻ, trẻ sẽ lặp lại câu hỏi để có thêm thời gian cho não bộ phân tích thông tin và tìm cách phản hồi
- Thể hiện sự đồng ý hoặc kết nối: Khi trẻ chưa biết nói "Vâng/ Dạ" hoặc "Đúng/ Không đúng" hoặc "Có/ Không" thì trẻ sẽ lặp lại đuôi câu hỏi của cô để báo hiệu rằng trẻ đang đồng ý hoặc muốn tham gia tương tác.
- Tự điều hoà cảm xúc và giác quan: Một số trẻ căng thẳng, lo lắng hoặc quá tải về mặt cảm giác (môi trường nhiều kích thích thị giác, âm thanh hoặc quá tải về cảm nhận bản thể, khả năng thăng bằng hoặc xúc giác ....) trẻ cũng lặp đi lặp lại 1 câu thoại quen thuộc nhằm trấn an bản thân.
🔐Phương hướng hỗ trợ và can thiệp cho trẻ nói nhại lời sẽ như thế nào?
1️⃣Mô hình hoá câu trả lời: Thay vì đặt câu hỏi đối với trẻ, ví dụ: "Con muốn ăn bánh không?" thì chúng ta sẽ nói câu trả lời khi giơ bánh trước mặt trẻ và nói "Ăn bánh" - Trẻ nhắc lại "Ăn bánh" - cô sẽ lập tức đưa bánh cho trẻ. Điều này sẽ giúp trẻ hiểu đây là câu dùng để yêu cầu.
2️⃣Sử dụng kỹ thuật " Hỏi - Đáp" có gợi ý: Cô là người hỏi và cũng là người trả lời cho chính câu hỏi đó. Ví dụ:
- Đây là cái gì?
- Cái bút
Trẻ sẽ bắt chước và nhắc lại vế sau của câu trả lời.
3️⃣Đơn giản hoá cấu trúc ngôn ngữ: Nói với trẻ bằng cách câu ngắn, rõ nghĩa, tốc độ vừa phải, không dùng các câu hỏi quá phức tạp hoặc ẩn ý khiến não bộ của trẻ bị quá tải
4️⃣Ghi nhận cảm xúc phía sau lời nhại: Nhiều trẻ lặp lại 1 câu thoại trong phim hoạt hình khi đang ở trong lớp, hãy quan sát bối cảnh để có thể nhận ra trẻ có đang sợ hãi hoặc căng thẳng để hỗ trợ điều hoà cảm xúc cho trẻ trước khi chỉnh sửa lời nói.
--------------------------
Dưới đây là một video về một bạn nhỏ 5 tuổi, có thể gọi tên một số đồ dùng gia đình, màu sắc, hình dạng, con số nhưng chưa biết cách trả lời các dạng câu hỏi khác nhau; có rối loạn giác quan, khả năng tập trung chú ý ngắn, phối hợp vận động còn nhiều hạn chế.
Với mục tiêu nói về chức năng của đồ dùng "Ghế để ngồi", nhưng trẻ chưa chú ý, và khả năng phản hồi thông tin còn chậm nên giáo viên đã chủ động điều chỉnh mục tiêu giảm còn "Lấy/ đưa ghế cho cô" sau đó tách rời câu hỏi "Ghế để ...." và "Cái gì để ngồi" - trong lúc đó sử dụng đồng thời các kỹ thuật chờ đợi, quan sát và lắng nghe để trẻ tự trả lời câu hỏi.
--------------------------
TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG TÂM LÝ VÀ GIÁO DỤC CHO TRẺ ĐẶC BIỆT
Cơ sở 1: Số 33, ngõ 61, Thái Thịnh, Phường Đống Đa, Hà Nội
Cơ sở 2: Trường MN Quang Trung, 98, Trần Quang Diệu, Phường Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 0978 259 186
Website: www.autism.edu.vn Email: [email protected]

19/08/2026

Rối loạn giác quan ở trẻ tự kỷ
Hôm vừa rồi, mẹ có trao đổi với các cô về tình trạng hay chạy vòng tròn, leo trèo và thỉnh thoảng đi kiễng chân của con ở nhà. Sau đó, các cô bắt đầu quan sát hành vi này có xuất hiện ở lớp không? tần suất xuất hiện như thế nào? & khi nào thì xuất hiện những hành vi này trong 1 tuần.
Khi quan sát, thì các cô nhận thấy hành vi xuất hiện trong giờ học nhóm là chủ yếu: khi trẻ chờ đợi đến lượt mình, khi cô không để ý/ quay lưng đi
Câu hỏi đặt ra là:
- Các hành vi này có ý nghĩa gì? và
- Vì sao lại xuất hiện những hành vi này trong khi đó giai đoạn trước hầu như không thấy xuất hiện?
Giờ chúng mình cùng lần lượt trả lời cho từng câu hỏi:
1. Các hành vi này có ý nghĩa gì?
- Về mặt sinh lý thần kinh giác quan thì cho thấy trẻ có những rối loạn về giác quan về hệ thống tiền đình (khả năng giữ thăng bằng và định vị không gian); khả năng cảm nhận bản thể (ở các cơ khớp) và hệ thống xúc giác ở lòng bàn chân nhạy cảm với mặt sàn.
- Về phía nhận thức hành vi thì trẻ muốn gây sự chú ý với cô trong nhóm nhằm mục đích đưa những nhu cầu của bản thân với cô bằng các tín hiệu hành vi.
2. Tại sao trước không xuất hiện những hành vi này mà giai đoạn này của trẻ lại có?
- Nhu cầu về mặt giao tiếp của trẻ tăng lên
- Tham gia học ở môi trường nhóm có nhiều tiếng ồn, nhiều trẻ, nhiều kích thích thị giác hơn trong giờ học cá nhân. Khi môi trường trở nên quá tải, trẻ sẽ bộc phát các hành vi tự kích thích để giải toả căng thẳng.
- Sự dịch chuyển nhu cầu giác quan theo độ tuổi
- Một vài yếu tố khác như thời tiết, chế độ ngủ nghỉ, hoặc trẻ đang trải qua một giai đoạn tăng trưởng thể chất cũng khiến cho hệ thần kinh nhạy cảm hơn bình thường.
Vậy, phương hướng hỗ trợ và cải thiện giác quan cho trẻ sẽ như thế nào?
- Hướng dẫn cho trẻ thực hiện các bài tập điều hoà giác quan trước khi vào giờ học như: nhún trên bóng yoga, bật nhảy tại chỗ, kéo đẩy các vật nặng ở trên sàn; cuốn chăn hoặc trò chơi bánh mì kẹp (dùng gối/ bóng ép nhẹ lên người trẻ) ... Thực hiện các BT với đôi chân như đi trên thảm cảm giác (nhẵn nhụi, mềm, thô, ráp, sần sùi, ...), đi tay gấu và thực hiện các BT matxa sâu ở lòng bàn chân.
- Điều chỉnh môi trường lớp học nhằm giảm các yếu tố kích thích: âm thanh và thị giác, ngồi ở góc ít vật gây nhiễu;
- Đồng thời, trong giờ học nhóm thỉnh thoảng cô sẽ cho trẻ được phép ra ngoài với các mục đích có chủ đích như đi lấy đồ vật/ uống nước hoặc lấy giấy cho cô và các bạn để con không phải chờ đợi quá lâu, giúp con luôn cảm thấy mình được chú ý và kết nối với cô một cách tích cực mà không cần phải dùng đến các hành vi tự kích thích.
-------------------------
Hành trình đồng hành cùng trẻ tự kỷ có rối loạn giác quan chưa bao giờ là một đường thẳng dễ dàng. Những hành vi mới xuất hiện của con không phải là sự thụt lùi mà là 1 nấc thang phát triển mới - nơi con đang cố gắng học cách giao tiếp và thích nghi với một thế giới rộng lớn hơn, nhiều thử thách hơn.
Thay vì cấm đoán hay ép buộc con ngồi yên, sự quan sát nhạy bén của các cô và sự thấu hiểu từ gia đình chính là chiếc chìa khoá vàng giúp con vượt qua giai đoạn xáo trộn này.
------------------------
Con của ba mẹ có đang xuất hiện những hành vi tương tự khi ở nhà hoặc ở môi trường rộng hơn không?
Nếu có hãy để lại bình luận ngay dưới bài viết này hoặc nhắn tin trực tiếp qua fanpage của trung tâm, các cô luôn ở đây để lắng nghe, cùng ba mẹ phân tích các ca lâm sàng cụ thể và xây dựng lộ trình điều hoà giác quan phù hợp nhất cho từng trẻ.

Send a message to learn more

18/08/2026

Nếu trẻ không có khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ lời nói thì sẽ ra sao?
Trong thực tế thì có khoảng 25 - 30% trẻ tự kỷ không sử dụng ngôn ngữ lời nói để giao tiếp. Tuy nhiên, "không nói" không đồng nghĩa với "không thể hiểu".
Thay vì ép con nói, chúng ta có thể mở ra những cánh cửa giao tiếp thay thế (gọi chung AAC) phù hợp với thế giới của con:
- Hệ thống trao đổi hình ảnh (PECS): con dùng tranh ảnh để nói lên mong muốn của mình.
- Cử chỉ, điệu bộ: Ánh mắt, cái chỉ tay, hay cái ôm chính là những tín hiệu giao tiếp đầu tiên của trẻ
- Chữ viết hoặc thiết bị công nghệ: Máy tính, máy tính bảng hỗ trợ phát âm giúp con gõ/ chọn điều muốn chia sẻ.
Trong quá trình thực tế làm lâm sàng trên trẻ, thì việc sử dụng ngôn ngữ thay thế cho lời nói lại là bước tiền đề để trẻ có thể bắt đầu những âm từ đầu tiên.
Vì vậy, ba mẹ hãy kiên nhẫn đồng hành cùng con nhé!

14/08/2026

Để có được giao tiếp mắt - mắt một cách tự nhiên thì không gì thay thế bằng cách chơi cùng với trẻ.
Khi chúng mình hạ thấp tầm nhìn, thay đổi cách chơi theo cách của trẻ bắt đầu từ 1 sợi dây, 1 cây bút, 1 cái thìa, 1 cái chai, 1 dải giấy ... , di chuyển người và đồ chơi theo hướng nhìn của trẻ thì chắc chắn sẽ có những lúc ta bắt gặp được ánh mắt tự nhiên và trẻ muốn chơi cùng mình - điều này sẽ giúp cho quá trình giao tiếp trở nên tự nhiên và không cần phải gượng ép.
Chúng mình cùng thử nhé!

12/08/2026

Một chiếc em bé của chúng mình đang ở giai đoạn tổng hợp và khái quát hoá.
Có nhiều PH khi nhìn thấy các bạn nhỏ nói được nhiều vẫn hỏi chúng mình là "Khá rồi mà vẫn can thiệp à?". Câu trả lời của chúng mình là có ngôn ngữ lời nói là một phần, giảm nỗi lo về việc trẻ không bị gặp khó khăn trong phát âm lời nói nhưng để ngôn ngữ sử dụng đúng hoàn cảnh, đúng chức năng thì vẫn còn là một hành trình đối với các bạn nhỏ của chúng mình.
Dưới đây là một video về việc mô tả các đồ dùng theo hình dạng và trả lời câu hỏi Có/ Không ở dạng phủ định.

10/08/2026

Một ngày cuối tuần khá thú vị khi chúng mình bất ngờ có 2 mẹ con người Đức ghé đến trung tâm để đăng ký đánh giá cho con gái của cô ấy!
Cũng rất may khi mình liên hệ phiên dịch thì cũng được gật đầu cái rụp!
Nên là chúng mình bắt đầu vào ca đánh giá thôi nào!

07/08/2026

Chiều thứ 6, ngày 31 tháng 7 năm 2026, đoàn Sinh viên K74 Khoa Công tác xã hội - Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội đã tổ chức buổi Lễ chia tay sau khi hoàn thành đợt thực tập tại trung tâm.
Trong buổi Lễ chia tay, đại diện cho các bạn sinh viên em Đinh Thảo Vân đã chia sẻ cảm xúc cũng như được học tập về chuyên môn trong khoảng thời gian 2 tháng và có định hướng rõ hơn về nghề nghiệp trong tương lai.
Đại diện phía trung tâm Th.s Phạm Thị Dần đã gửi lời chúc mừng đến đoàn sinh viên và cũng rút kinh nghiệm để các bạn sinh viên đi thực hành được hiệu quả hơn.
Đại diện phía nhà trường có Giảng viên Th.s Đỗ Phương Anh đã gửi lời cảm ơn đến trung tâm đã tạo điều kiện cho các bạn SV thực hành đồng thời cũng nhắn nhủ với các em về những định hướng trong môn học thực hành để các em hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Một lần nữa, trung tâm xin gửi lời chúc mừng và cảm ơn các bạn sinh viên. Chúc các bạn ngày càng hoàn thiện tốt hơn nữa năng lực chuyên môn để vững vàng hỗ trợ cho những người yếu thế trong xã hội!

05/08/2026

Hôm qua, mình có cơ hội được làm việc với cậu nhóc 8 tuổi ở xa về Hà Nội làm đánh giá chuyên sâu.
Cậu bé khá dễ gần, nên việc đánh giá diễn ra khá thuận lợi cho đến gần hết phiên đầu tiên.
Sau khi bác bảo “Cô cháu cứ tự nhiên nhé” thế là lấy gối ra nằm và bắt đầu ngủ đến khi cô cháu hoàn thành xong bài trắc nghiệm😜.
Đôi lúc, chính PH cũng cần được nghỉ ngơi theo đúng nghĩa.
Vậy nên, nếu ba mẹ mệt hãy chia sẻ cùng các con để chúng mình cùng sẻ chia những điều khó nói và lấy năng lượng thật tích cực để đồng hành lâu dài cùng các con nhé ạ❤️❤️❤️

30/07/2026

Đố các bạn biết trò chơi này có tên là gì?