Kien Pham - Trang học tiếng Anh

Các cặp từ dễ gây nhầm lẫn kèm câu ví dụ từ level B1- B2

Vì sao bài đọc trong đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh ngày càng khó?

Trong nhiều năm qua, giáo viên và học sinh thường nhận xét rằng phần Reading trong đề thi tốt nghiệp THPT môn Tiếng Anh ngày càng khó. Một nghiên cứu mới đăng trên The University of Danang – Journal of Science and Technology (2026) đã phân tích 22 bài đọc trong đề thi từ 2015 đến 2025 để tìm câu trả lời cho câu hỏi này. Kết quả cho thấy một số điểm rất đáng chú ý.

Thứ nhất, có sự lệch giữa trình độ mục tiêu của chương trình và độ khó thực tế của bài đọc. Theo khung năng lực ngoại ngữ của Việt Nam, học sinh tốt nghiệp THPT được kỳ vọng đạt B1 CEFR. Tuy nhiên, phân tích cho thấy nhiều bài đọc trong đề thi lại chứa lượng từ vựng và cấu trúc tương đương B2 hoặc thậm chí C1. Điều này có nghĩa là bài đọc đôi khi vượt quá năng lực mà chương trình đặt ra cho học sinh.

Thứ hai, độ khó của các bài đọc không hoàn toàn đồng đều. Trong mỗi đề thi thường có hai bài đọc, và bài thứ hai thường khó hơn bài thứ nhất. Điều này cho thấy đề thi được thiết kế để phân loại thí sinh, đặc biệt phục vụ mục tiêu tuyển sinh đại học. Tuy nhiên, sự chênh lệch này cũng khiến một số học sinh cảm thấy bài đọc sau quá nặng so với khả năng của mình.

Một phát hiện quan trọng khác liên quan đến yêu cầu về vốn từ vựng. Để hiểu được khoảng 95% nội dung của một bài đọc, người học thường cần biết ít nhất 3000 word families. Tuy nhiên, một số bài đọc trong đề thi lại yêu cầu 3000–5000 hoặc thậm chí hơn 6000 word families để đạt mức hiểu tương tự. Điều này tương đương với trình độ B2–C1, cao hơn mức B1 được đặt ra trong chương trình phổ thông.

Vì sao lại có hiện tượng này? Nghiên cứu cho rằng đề thi hiện nay đang phải phục vụ hai mục tiêu khác nhau. Một mặt, nó là kỳ thi tốt nghiệp, nên cần phù hợp với trình độ B1 của học sinh. Mặt khác, nó cũng được dùng để tuyển sinh đại học, nên cần đủ khó để phân loại thí sinh. Chính sự kết hợp hai mục tiêu này đã tạo ra một “nghịch lý”: bài đọc vừa phải ở mức B1, vừa phải đủ khó để tuyển chọn học sinh giỏi.

Từ góc nhìn dạy học, nghiên cứu cũng đưa ra một số gợi ý quan trọng. Giáo viên nên giúp học sinh tiếp xúc với nhiều văn bản dài và thực tế hơn, chẳng hạn như bài báo, truyện ngắn hoặc các bài đọc học thuật đơn giản. Đồng thời, việc mở rộng vốn từ vựng cũng đóng vai trò then chốt. Học sinh không chỉ học từ đơn lẻ mà nên học word families, collocations và cách dùng từ trong ngữ cảnh để nâng cao khả năng đọc hiểu.

Nói cách khác, nếu bài đọc trong đề thi ngày càng phức tạp, thì việc chuẩn bị cho học sinh cũng cần thay đổi. Không chỉ luyện làm bài, mà còn cần xây dựng năng lực đọc thực sự thông qua việc đọc nhiều và mở rộng vốn từ vựng.

IELTS Writing chấm điểm như thế nào?

Thực ra giám khảo không chấm “hay” hay “dở”. Họ chấm theo 4 tiêu chí cố định. Hiểu rõ 4 tiêu chí này, em sẽ biết mình cần cải thiện ở đâu thay vì viết theo cảm tính.

1️⃣ Task Response – Trả lời đúng và đủ đề bài

Tiêu chí này đánh giá em có trả lời đầy đủ tất cả các phần của đề hay không.

Ví dụ:
Đề yêu cầu “Discuss both views and give your opinion” mà em chỉ viết mỗi một phía → mất điểm Task Response.

Giám khảo sẽ xem:
Em có trả lời đúng câu hỏi không? Có đưa quan điểm rõ ràng không? Có phát triển ý đầy đủ và liên quan không?
Nhiều bạn mất điểm vì viết lan man, hoặc nói ý hay nhưng không trả lời trực tiếp câu hỏi.

2️⃣ Coherence & Cohesion – Mạch lạc và liên kết

Tiêu chí này không chấm từ vựng khó, mà là xem : Bài có logic không? Các đoạn có tổ chức rõ ràng không? Ý có được nối với nhau mượt mà không?

Giám khảo xem cách em dùng: Firstly, However, In contrast, Therefore… Tuy nhiên cần lưu ý việc dùng nhiều linking words không có nghĩa là điểm cao. Nếu ý không logic, bài vẫn rối.

Một bài viết đạt điểm tốt ở tiêu chí này luôn có: 1) Mỗi đoạn một ý chính rõ ràng; 2) Topic sentence rõ; 3) Ý sau phát triển từ ý trước

3️⃣ Lexical Resource – Từ vựng
Đây là phần đánh giá: 1) Em có dùng từ linh hoạt không?; 2) Có dùng collocation tự nhiên không?; 3) Có lặp từ quá nhiều không?
Ví dụ:
❌ very important (lặp lại nhiều lần trong bài)
✔️ crucial / significant / play a vital role

Nhưng nhớ:
Từ khó mà dùng sai → vẫn mất điểm.

Quan trọng là từ “đúng và tự nhiên” hơn là “cao siêu”.

4️⃣ Grammatical Range & Accuracy – Ngữ pháp

Không phải chỉ cần viết câu dài là đủ. Giám khảo xem:

1) Em có sử dụng nhiều loại câu không? (simple, compound, complex); 2) Câu phức có chính xác không?; 3) Có lỗi chia động từ, mạo từ, số ít số nhiều không?; 4) Dấu câu có đúng không?

Một bài viết tốt cần có:
Mệnh đề quan hệ
Câu điều kiện
Cấu trúc bị động
Ít lỗi ngữ pháp lặp lại
v.v

Nói đơn giản là:
Task Response = Trả lời đúng đề
Coherence & Cohesion = Viết có logic
Lexical Resource = Dùng từ tốt
Grammatical Range & Accuracy = Ngữ pháp đa dạng và chính xác

Muốn nâng band, em phải biết mình yếu ở tiêu chí nào, thay vì chỉ “viết nhiều hơn”.

Viết nhiều mà không đúng tiêu chí → vẫn 6.0.

Hiểu tiêu chí → viết ít nhưng đúng trọng tâm → 7.0+.

Ielts 1-1 nâng band tối đa với các gói linh hoạt Nhắn thầy Kiên nhé

🎉 CHÚC MỪNG THẠCH ANH – ĐẠT 7.5 IELTS (THÁNG 2/2026)
Sau Tết Nguyên đán 2026, thầy rất vui khi nhận tin:
✨ Thạch Anh chính thức đạt 7.5 IELTS khi học cùng Tiếng Anh Kiên Phạm.
7.5 không chỉ là một con số, mà là kết quả của cả một quá trình nỗ lực. Đạt 7.5 IELTS sau Tết là thành quả xứng đáng cho sự cố gắng bền bỉ và phương pháp học đúng đắn. Chúc em sẽ tiếp tục đạt được nhiều mục tiêu lớn hơn trong tương lai!

📌 TUYỂN SINH IELTS 1–1 ONLINE (NÂNG BAND)
• Lộ trình cá nhân hóa theo trình độ
• Sửa Writing & Speaking chi tiết từng lỗi
• Chiến lược làm bài + luyện đề chuyên sâu
• Phù hợp học sinh cần tăng band nhanh

💰 Học phí: 16 triệu/ khóa (20 buổi)
Inbox để được tư vấn lộ trình phù hợp.

Các bạn 2K8 rất cá tính và xuất sắc. Tháng trước nhận tin con bé Ngọc Tú được 7.5 thì tháng 2 này nhận tin vui của chàng trai Thạch Anh đạt 7.5 ngay lần thi đầu tiên. Thầy vẫn gọi em là Vocab king vì thầy rất happy khi e b**g toả những gì e có, và áp dụng những gì thầy dạy một cách trọn vẹn. I’m so proud of you! ❤️❤️❤️❤️

🎯 IELTS 1–1 INTENSIVE ONLINE – HỌC CÙNG GIÁO VIÊN KIÊN PHẠM

Bạn cần nâng band IELTS nhanh?
Bạn muốn lộ trình cá nhân hoá theo đúng trình độ và mục tiêu?

👉 Khoá IELTS 1–1 học online cùng giáo viên Kiên Phạm (lộ trình thiết kế riêng cho từng học viên).

📌 LỘ TRÌNH HỌC

✅ Khoá Intensive: 20 buổi

Củng cố nền tảng Listening – Reading – Writing – Speaking

Sửa lỗi chi tiết theo bài làm thực tế

Chiến lược làm bài và tối ưu điểm số

Phù hợp: cần cải thiện nhanh trong thời gian ngắn

💰 Học phí khoá 20 buổi: 16.000.000 VNĐ

✅ Khoá nâng band: 30 buổi

Lộ trình nâng band theo mục tiêu cá nhân

Luyện đề sát format thi thật

Phát triển tư duy trả lời Writing & Speaking band cao

Theo dõi tiến độ và điều chỉnh chiến lược liên tục

💰 Học phí khoá 30 buổi: 24.000.000 VNĐ

✨ Điểm nổi bật
✔ Học online 1–1, linh hoạt thời gian
✔ Lộ trình cá nhân hoá theo trình độ
✔ Feedback chi tiết từng kỹ năng
✔ Giáo viên theo sát toàn bộ quá trình học
✔ Tập trung đúng điểm yếu → tăng band hiệu quả

📩 Inbox để test trình độ và tư vấn lộ trình phù hợp.

10 NGUYÊN TẮC HỌC NGOẠI NGỮ HIỆU QUẢ

Rất nhiều người bắt đầu học ngoại ngữ với sự hào hứng lớn, nhưng động lực lại nhanh chóng giảm dần. Vấn đề không phải bạn thiếu khả năng, mà thường là do cách học chưa đúng. Dưới đây là 10 nguyên tắc quan trọng giúp việc học ngoại ngữ hiệu quả và bền vững hơn.

1. Đặt mục tiêu cụ thể và thực tế
Đừng chỉ nói “muốn giỏi tiếng Anh”. Hãy đặt mục tiêu rõ ràng như đọc được bài báo mà không cần tra từ, hoặc giao tiếp trong tình huống cụ thể sau 3 tháng. Mục tiêu nhỏ giúp duy trì động lực tốt hơn.

2. Luôn nhớ lý do bạn học
Khi mất động lực, hãy quay lại lý do ban đầu: cơ hội nghề nghiệp, du học, giao tiếp quốc tế hay phát triển bản thân. Viết ra và đọc lại khi cảm thấy nản.

3. Tập trung đúng thứ mình cần học
Không quan trọng học online hay offline, app hay sách. Điều quan trọng là nội dung có phù hợp mục tiêu của bạn không và bạn có hiểu sâu hay không.

4. Đọc để tận hưởng, không chỉ để học
Đọc sách, truyện, bài báo giúp bạn tiếp xúc từ vựng tự nhiên và hiểu cấu trúc ngữ pháp sâu hơn. Hoàn thành cuốn sách tiếng Anh là cột mốc để ăn mừng.

5. Học từ vựng theo ngữ cảnh
Đừng học danh sách từ rời rạc. Học từ trong bài đọc, tình huống hoặc trải nghiệm thực tế giúp ghi nhớ lâu hơn.

6. Đừng tin rằng người lớn học ngoại ngữ kém hơn
Trẻ em học tự nhiên, người lớn học có hệ thống. Người trưởng thành hoàn toàn có thể học rất hiệu quả nếu có phương pháp đúng.

7. Hiểu rõ ngôn ngữ mẹ đẻ của mình
Hiểu cách ngôn ngữ hoạt động trong tiếng mẹ đẻ cũng rất có ích , giúp bạn học ngoại ngữ nhanh hơn, đặc biệt về ngữ pháp và cấu trúc câu.

8. Đừng bỏ qua việc dịch
Ở trình độ trung cấp, việc dịch giúp bạn vượt qua giai đoạn “chững lại” và hiểu ngôn ngữ chính xác hơn.

9. Đừng ám ảnh với “fluency” (sự trôi chảy)
Học ngôn ngữ là quá trình lâu dài, không có điểm kết thúc. Đừng coi “nói trôi chảy” là mục tiêu cuối cùng mà hãy xem đó là hành trình phát triển liên tục.

10. Tiếp xúc với ngôn ngữ trong đời thực
Nếu có cơ hội, hãy sử dụng ngôn ngữ với người thật, văn hoá thật. Trải nghiệm thực tế giúp việc học trở nên sống động và hiệu quả hơn nhiều.

“A tempest in a teapot” – khi headline cũng biết… mỉa mai

Bức tranh biếm họa của The New Yorker với tiêu đề “Donald Trump, Drama Queen – Or is it just a tempest in a tinpot?” là một ví dụ rất hay cho việc idiom không chỉ để hiểu nghĩa, mà còn để đọc được thái độ.

Chúng ta biết idiom: A tempest in a teapot (hay teacup) là idiom quen thuộc, nghĩa là chuyện bé xé ra to – ồn ào, kịch tính nhưng thực chất không quá nghiêm trọng.

Tuy nhiên, tác giả đã chơi chữ bằng cách thay teapot bằng tinpot nghĩa là tầm thường, nhỏ mọn, rẻ tiền.

Sự thay đổi nhỏ này làm cho thông điệp trở nên sắc bén hơn: Liệu tất cả những “drama” ấy có thật sự quan trọng, hay chỉ là một màn ầm ĩ được thổi phồng bởi một nhân vật… không đáng để làm lớn chuyện?

Idiom hôm nay : fight tooth and nail : cố gắng chăm chỉ để đạt được điều gì
Ví dụ ở comment nhé các em

Các khoá IELTS 1-1 dù chi phí cao hơn so với học lớp đông, nhưng vẫn được các phụ huynh lựa chọn để nâng band hiệu quả cho con. Học một thầy một trò, kèm sát từ A- Z, là sự lựa chọn khá hiệu quả để cải thiện band điểm của mình nhé các em!

Trong dạy học tiếng Anh, khái niệm “academic language” hay ngôn ngữ học thuật được nhắc đến rất nhiều, nhưng không phải giáo viên nào cũng nhìn nhận giống nhau. Điều chắc chắn là học sinh cần loại ngôn ngữ này để mở ra cơ hội, hiểu bài sâu hơn và thành công ở trường học cũng như ngoài đời.

Từ rất lâu, Jim Cummins đã phân biệt hai dạng năng lực: BICS – giao tiếp đời thường, và CALP – ngôn ngữ học thuật. Một học sinh có thể trò chuyện thoải mái về gia đình, bạn bè hay bóng đá nhưng lại gặp khó khăn khi phải viết báo cáo khoa học, tóm tắt bài đọc hay giải thích ý tưởng. Nhiều giáo viên thường giảm hỗ trợ khi thấy học sinh giao tiếp ổn, nhưng điều này vô tình làm chậm sự phát triển học thuật của các em. Nghe nói tự nhiên chưa đồng nghĩa với việc các em sẵn sàng bước vào môi trường học thuật.

Một điểm thay đổi tích cực trong giáo dục là thay vì nhìn vào thiếu hụt, chúng ta đánh giá cao giá trị mà học sinh đa ngôn ngữ mang theo. Khi giáo viên tin rằng học sinh có khả năng và tập trung vào điều các em làm được, tốc độ tiến bộ sẽ nhanh hơn, môi trường học sẽ bình đẳng và tích cực hơn.

Ngôn ngữ học thuật không phải là một kỹ năng duy nhất mà là sự tổng hòa của ba yếu tố. Đầu tiên là từ vựng. Học sinh cần tiếp cận từ vựng học thuật cả trong chương trình chung lẫn theo từng môn học. Việc dạy trước các từ khóa trong chủ đề giúp học sinh có nền tảng để hiểu văn bản, đặt câu và viết bài. Ví dụ với chủ đề animal adaptations, học sinh sẽ tự tin hơn nếu trước đó đã được làm quen với adaptation, predator, prey, camouflage và cách dùng chúng.

Tiếp theo là khả năng kiểm soát ngôn ngữ. Đây là phần liên quan đến cấu trúc câu, thì động từ, tính từ, trạng từ, liên từ và trật tự từ. Những quy tắc này không tự nhiên xuất hiện, thậm chí với học sinh bản ngữ cũng vậy. Giáo viên cần dạy rõ ràng, nhiều mẫu câu và tạo cơ hội cho học sinh sử dụng trong các hoạt động nói và viết. Một câu hoàn chỉnh không chỉ giúp học sinh truyền đạt ý rõ hơn mà còn là nền tảng để phát triển những câu phức tạp hơn.

Cuối cùng là mức độ tạo lập và xử lý câu phức. Đây là khả năng học sinh dùng ngôn ngữ để giải thích, suy luận hoặc liên kết ý tưởng. Khi học sinh học cách mở rộng câu bằng because, so, in order to, although…, các em bắt đầu trình bày quan điểm một cách thuyết phục và logic hơn. Chẳng hạn, thay vì chỉ viết “Zebras have stripes”, học sinh có thể nói “Zebras have stripes so they can hide from predators”. Đó chính là bước chuyển từ giao tiếp sang học thuật.

Cả ba yếu tố từ vựng, cấu trúc và khả năng diễn đạt cần được hỗ trợ liên tục. Học sinh không thể tự nhiên nhảy vọt từ nói chuyện đời thường sang viết báo cáo học thuật nếu giáo viên ngừng scaffolding quá sớm. Khi chúng ta kiên trì hỗ trợ, duy trì kỳ vọng và thiết kế hoạt động có chiến lược, học sinh sẽ trưởng thành cả về ngôn ngữ lẫn tư duy học thuật.

Là giáo viên tiếng Anh, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam với nhiều học sinh đang học thêm ngôn ngữ thứ hai, chúng ta có trách nhiệm nhìn nhận các em như người sở hữu lợi thế song ngữ và đa ngôn ngữ. Mỗi ngôn ngữ, mỗi trải nghiệm sống là một “tài sản” giúp các em học nhanh và kết nối kiến thức tốt hơn.

Nói đơn giản: giao tiếp tốt là bước khởi đầu, còn học thuật mới là chìa khóa mở cánh cửa tri thức. Và nhiệm vụ của nhà giáo là đồng hành với học sinh để tạo được cây cầu nối giữa hai thế giới ấy một cách có chủ đích, kiên trì và nhân văn.

Thầy Kiên Phạm ( Thạc sĩ TESOL)