Đồ chơi khoa học sáng tạo MIAT

TRẺ ĂN VẠ
Tại sao trẻ từ 1-3 tuổi thường hay ăn vạ?
Ăn vạ ở trẻ là cách biểu thị giận giữ khi không được đáp ứng nhu cầu. Trạng thái biểu hiện ăn vạ của trẻ khác nhau có thể là gào khóc, nằm lăn ra sàn, ném đồ đạc… Đâu là nguyên nhân trẻ thường ăn vạ nhất là ở giai đoạn từ 1 – 3 tuổi?

1. Do đặc điểm tâm sinh lý trẻ thay đổi
Theo các chuyên gia giáo dục, ăn vạ là một phần bình thường trong sự trưởng thành của trẻ nhỏ. Đa số các trường hợp thường xảy ra khi trẻ rơi vào các cuộc khủng hoảng với mức độ bộc lộ khác nhau do đặc điểm tâm sinh lý của trẻ thay đổi liên tục.

Chẳng hạn, khi con bước sang tuổi lên 2, đó là giai đoạn chuyển biến tâm lý rõ rệt. Trẻ tỏ ra khó chịu, hờn dỗi, khóc lóc, tức giận hoặc chống đối khi không đạt được điều mình muốn. Hay đối với trẻ mới biết đi, ăn vạ là một hình thức thể hiện sự thất vọng. Khi trẻ mệt mỏi, đói, khát nước hoặc phải rời xa bố mẹ thì trẻ cũng rất dễ có những cơn ăn vạ vô cớ.

2. Do thói quen được nuông chiều từ cha mẹ
Còn với trẻ lớn hơn, đó có thể là một hành vi được học và dần dần trở thành thói quen khi mà bố mẹ nuông chiều và luôn đáp ứng lại mỗi khi trẻ ăn vạ, khóc lóc, đòi bằng được thứ mình muốn. Trẻ ăn vạ thường biểu hiện bằng sự khóc lóc, tức giận bởi vốn từ ngữ của trẻ còn ít, trẻ không biết diễn tả cảm xúc của mình cũng như không thể hiện được chính xác thứ mình muốn.

3. Đôi khi ăn vạ đơn giản chỉ là lôi kéo sự chú ý
Nếu cha mẹ không bắt kịp được nhu cầu của con để giải quyết hợp lý thì các con sẽ bộc lộ rất nhiều các hành vi thách thức, chống đối quyết liệt với tất cả mọi người. Đây là cách con muốn mọi người chú ý đến và đáp ứng nhu cầu của mình.

Biểu hiện ăn vạ của mỗi đứa trẻ khác nhau là khác nhau, tùy thuộc vào tính cách mạnh mẽ, mềm mỏng, cáu gắt hay nóng giận. Cha mẹ nên để ý và hiểu rõ đặc điểm tâm lý của con để có biện pháp khắc phục phù hợp.

4. Trẻ bị kích động hoặc mệt mỏi
Trẻ ở độ tuổi còn nhỏ, việc quá kích động hay mệt mỏi khiến trẻ không chịu đựng được và bé tìm cách giải tỏa bằng 1 “màn” ăn vạ. Đó là những lúc trẻ đói bụng, buồn ngủ, buồn bực… mà không biết cách diễn đạt cảm xúc hoặc không đủ bình tĩnh diễn tả điều mình muốn.

5 PHƯƠNG PHÁP ĐỐI PHÓ VỚI ĂN VẠ

1. Tìm hiểu nguyên nhân khiến con khóc để tìm ra cách xử lý tốt nhất
Ba mẹ nên dành ra thời gian để quan sát và nắm bắt nhu cầu của trẻ. Ba mẹ nên sử dụng ngôn từ thể hiện sự quan tâm về cảm nhận của con. Ba mẹ có thể thể dùng những câu hỏi như “Mẹ thấy con không thích cái này đúng không?,” “Mẹ thấy con đang buồn, tức giận, khó chịu,” v.v. Điều này không chỉ giúp trẻ cảm thấy thoải mái và dễ chịu hơn để chia sẻ, điều này sẽ giúp xây dựng sự tin tưởng giữa con và ba mẹ.

Bên cạnh đó, những thời gian mà bé có thể chia sẻ như vậy sẽ giúp bé mở rộng vốn từ vựng và cho phép bé làm chủ khả năng biểu đạt cảm xúc cho ba mẹ biết, những ý muốn và nhu cầu của bé sẽ được thổ lộ một cách tự tin và thoải mái nhất.

2. Thấu hiểu và đồng cảm với trẻ là điều quan trọng khi xử lý ăn vạ
Khi bé đang ăn vạ thì việc thấu hiểu và đồng cảm với trẻ sẽ là chìa khóa quan trọng trong cách giải quyết tình huống này. Để thực hiện điều này một cách chi tiết, cha mẹ cần bắt đầu bằng việc quan sát và nhận biết tình trạng của con.

Hãy theo dõi cách bé thể hiện việc ăn vạ của mình và quan sát xem trẻ đang gặp điều gì khó khăn gì hoặc có gì khiến bé không vui. Tình huống này có thể xuất phát từ một loạt nguyên nhân và việc tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ sẽ giúp cha mẹ đưa ra hướng giải quyết chính xác hơn để giúp con vượt qua.

Hãy lắng nghe bé một cách tôn trọng và nhiệt tình khi bé chia sẻ về cảm xúc của chính mình. Đừng đánh giá hoặc phê phán mà hãy tạo cơ hội cho trẻ để thể hiện cảm xúc mình. Thông qua cuộc trò chuyện này, mẹ có thể hiểu rõ hơn về tâm trạng và suy nghĩ của con. Cũng như giải đáp được cho con điều gì là tốt và điều gì là không tốt.

3. Ôm ấp và dỗ dành bé hợp lý
Khi con ăn vạ, quan trọng nhất là lắng nghe cảm xúc của con. Hãy dành thời gian để hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ của hành vi này. Đặc biệt ba mẹ không phê phán hoặc đánh giá, hãy cho con biết rằng ba mẹ luôn yêu con và là người đáng tin cậy để bé chia sẻ cảm xúc.

Không bao giờ sử dụng hình phạt vũ lực hoặc lời nói cay nghiến đối với bé. Điều này chỉ làm tăng căng thẳng và làm cho trẻ cảm thấy bị đe dọa chứ không phải được hỗ trợ. Thay vì giải quyết tình huống ngay lập tức, ba me hãy tạo ra không gian và thời gian để con thể hiện cảm xúc của mình. Cho phép con kể về những gì mình đang trải qua và điều mà bé đang cảm thấy, cùng lúc nắm bắt cơ hội này để lắng nghe và đồng cảm với bé.

Hỏi con về cách mà bé muốn được ủng hộ. Một số trẻ có thể muốn được ôm, trong khi bé khác lại có thể muốn một lời động viên. Điều này giúp tạo ra một môi trường linh hoạt và phù hợp cho con.

Cuối cùng, hãy gợi ý cách để bé có thể tự giải quyết vấn đề. Dựa trên cảm xúc và tình huống cụ thể, đưa ra gợi ý về cách để bé có thể xử lý tình huống một cách tích cực. Giúp con phát triển khả năng tự quản lý cảm xúc và giải quyết xung đột, đồng thời tạo ra một môi trường yêu thương và động viên thúc đẩy sự phát triển của trẻ.

4. Hướng con đến những hoạt động khác để tránh trẻ tiếp tục ăn vạ
Trẻ thường dễ thay đổi tâm trạng, đôi lúc có thể trở nên giận dỗi, khóc lóc, hoặc ăn vạ một cách đột ngột nhưng cũng nhanh chóng quên đi nếu có một điều gì khác thu hút bé hơn. Vì vậy, khi bé tỏ ra tức giận vì không thể có được điều mình muốn, cha mẹ có thể hướng bé sang một số hoạt động hấp dẫn khác mà bé có thể thích.

Dựa trên kinh nghiệm của giáo viên Montessori, với tình trạng bé ăn vạ, cha mẹ có thể trò chuyện với con, nói rằng họ hiểu con đang buồn bởi đồ mà con yêu thích đã bị hỏng hoặc không mua được những thứ con thích. Hãy trấn an bé rằng tất cả mọi thứ sẽ ổn thôi và thúc đẩy con tham gia vào một hoạt động tích cực khác mà có thể con sẽ thích.

Việc thấu hiểu và tạo ra một chuyển đổi hành động tích cực trong tâm trạng của con trẻ có thể giúp bé quên đi việc gây cho bé khó chịu ban đầu và tập trung vào những trải nghiệm mới.

5. Trò chuyện với con sau khi cơn ăn vạ qua đi
Trò chuyện với con sau khi cơn ăn vạ qua đi là hành động quan trọng để xây dựng mối quan hệ gia đình và giúp bé học hỏi từ những tình huống đã xảy ra. Hãy đợi con bình tĩnh, hỏi về cảm xúc của bé, khi ấy cha mẹ chỉ nên lắng nghe mà không đánh giá.

Tìm hiểu nguyên nhân và sau đó giải thích cách giúp bé kiểm soát cảm xúc. Cuối cùng, thảo luận về cách mà bé có thể xử lý với những tình huống tương tự trong tương lai và gợi ý giải pháp cho trẻ. Cuộc trò chuyện này không chỉ giúp bé học hỏi mà còn củng cố mối quan hệ gia đình và giúp trẻ phát triển khả năng tự quản lý cảm xúc.

(Nguồn Sakuramontessori)

TRẺ NÓI DỐI

1. Vì sao trẻ con nói dối?
Trẻ dưới 3 tuổi vẫn chưa thực sự có thể phân biệt được đâu là thực tế và đâu là tưởng tượng. Điều đó có nghĩa là đứa trẻ 1 hoặc 2 tuổi không thể hiểu được khái niệm nói dối và nói sự thật. Những lần trẻ nói dối có thể bắt nguồn từ:

Trí tưởng tượng tích cực: khả năng sáng tạo của trẻ đang phát triển đến mức đôi khi trẻ có thể nghĩ rằng những gì trẻ tin là sự thật. Trẻ bảo rằng có cá bơi trong bồn tắm của trẻ, hay một công chúa nằm dưới giường của trẻ.

Tính hay quên: Làm sao một đứa trẻ 2 tuổi hiếu động có thể nhớ được ai là người thực sự có con búp bê đầu tiên? Trẻ chỉ biết trẻ muốn có nó bây giờ. Và khi bạn mắng trẻ vì những vết bút màu trên tường và con nói rằng con không làm điều đó, con không nói dối, chỉ đơn giản là trẻ quên rằng mình đã làm điều đó. Hoặc mong muốn một cách nhiệt thành rằng trẻ đã không làm vậy, trẻ tự thuyết phục mình rằng mình không làm vậy.

Hội chứng thiên thần: Một đứa trẻ nhận ra rằng cha mẹ mình nghĩ rằng mình không thể làm gì sai, trẻ sẽ bắt đầu tự tin vào điều đó: "Bố mẹ yêu con vì con rất ngoan. Một đứa bé ngoan sẽ không làm đổ sữa của mình như thế. Con không làm đổ sữa".

Trẻ từ 3 - 4 tuổi trở lên có thể phân biệt sự thật và sự tưởng tượng, do đó trẻ biết trẻ nói dối hay nói sự thật. Khi này, trẻ nói dối có thể vì một số nguyên nhân sau:

Trẻ cảm thấy có lỗi: Việc phải chịu nhiều áp lực có thể khiến trẻ nói dối. Thông thường, khi một đứa trẻ được nuôi dưỡng trong một mái ấm tình thương và có trách nhiệm, trước tiên, nó sẽ nói dối khi đối mặt với việc đã làm điều gì đó sai trái và cảm thấy sợ điều đó sẽ làm cha mẹ thất vọng hoặc bị họ trừng phạt. Đã cảm thấy tội lỗi, trẻ sẽ cố gắng bảo vệ mình khỏi những gì trẻ nghĩ sẽ là kỷ luật khắc nghiệt.

Trong nhiều trường hợp, cha mẹ của những đứa trẻ nói dối có yêu cầu về tiêu chuẩn hành vi và kỳ vọng cao bất thường. Những đứa trẻ này biết đúng sai và chúng coi đó là một tình huống khó khăn, đang cố gắng cứu lấy thể diện của bản thân và gia đình.

Đôi khi trẻ nói dối khi chúng đang bị căng thẳng đáng kể để đáp ứng những yêu cầu bất khả thi. Vì vậy, những thanh niên đang gặp khó khăn ở trường và không thể theo kịp việc học của mình có thể cảm thấy quá tải và nói dối về việc đã hoàn thành tất cả bài tập về nhà của mình. Trong những trường hợp như thế này, việc nói dối phải được giải thích trong mối quan hệ với các sự kiện xung quanh.

Trẻ nói dối có mục đích: Hãy nhớ rằng, nói dối cho thấy trẻ nhận thức được rằng mình đã làm sai. Bằng cách cố gắng bảo vệ mình khỏi sự thất vọng và phản đối của cha mẹ, trẻ đang chứng minh rằng lương tâm của mình đang hoạt động. Cha mẹ phản ứng thái quá và trở nên cực kỳ tiêu cực có thể đẩy con họ vào tình thế cảm thấy rằng con cần phải nói dối hết lần này đến lần khác để bảo vệ bản thân.

Do môi trường sống: Những đứa trẻ cũng có thể trở nên bối rối trong một ngôi nhà trẻ bị cấm nói dối nhưng cha mẹ của trẻ đôi khi nói dối, bóp méo sự thật để thuận tiện cho họ. Điều này đưa đến những tín hiệu khó hiểu cho một đứa trẻ luôn được bảo là trung thực, chứng kiến ​​cảnh cha mẹ nói dối qua điện thoại hoặc với những người hàng xóm bằng. Trẻ em thường gặp khó khăn trong việc phân biệt sự khôn khéo giữa các tình huống như thế này.

2. Cha mẹ cần làm gì khi trẻ nói dối?
Bạn không muốn khuyến khích những lời nói dối, nhưng cách tốt nhất để xử lý giai đoạn này là thư giãn và thưởng thức những câu chuyện cổ tích của những đứa trẻ. Những tưởng tượng được thêu dệt nhiều nói chung là vô hại và là một phần của sự phát triển bình thường của trẻ 2 tuổi. Bạn đọc truyện cổ tích cho con nghe. Tại sao trẻ không nên cung cấp một số câu chuyện của riêng mình?

Bác sĩ nhi khoa nổi tiếng T. Berry Brazelton cho biết: giả vờ những nhân vật trẻ tưởng tượng giống như bạn bè, điều đó là bình thường và báo hiệu trí tưởng tượng phát triển tốt của trẻ. Ngay cả khi trẻ đổ lỗi cho "người bạn" của mình một hành vi sai trái, thì cũng không có gì phải lo lắng. Từ quan điểm tình cảm, những người bạn tưởng tượng này sẽ phục vụ một mục đích quan trọng: "Họ cung cấp cho một đứa trẻ một cách an toàn để tìm ra người mà nó muốn trở thành."

Mặc dù không đáng để trừng phạt đứa trẻ 2 tuổi khi bé thêu dệt sự thật, nhưng bạn có thể nhẹ nhàng nuôi dưỡng bản năng trung thực của trẻ theo những cách có lý ở độ tuổi này. Dưới đây là một số chiến lược để nuôi dưỡng tính trung thực của trẻ:

Khuyến khích nói sự thật. Thay vì tức giận vì hành vi sai trái của trẻ, hãy cảm ơn trẻ đã nói cho bạn biết về điều đó. Nếu bạn la hét, trẻ sẽ không cảm thấy rằng sự trung thực là đúng đắn và được đền đáp.

Đừng buộc tội trẻ: khi biết trẻ làm điều gì đó không đúng, thay vì buộc tội trẻ, bạn hãy tìm cách khuyến khích trẻ khắc phục lỗi lầm trẻ gây ra. Ví dụ, khi thấy trẻ vứt bút chì màu trên thảm phòng khách, bạn có thể nói với trẻ như thế này: "Tôi tự hỏi làm thế nào mà những cây bút chì màu lại nằm trên hết thảm phòng khách? Tôi ước ai đó sẽ giúp tôi nhặt chúng lên."

Đừng làm trẻ cảm thấy quá tải. Đừng đè nặng con bạn với quá nhiều kỳ vọng hoặc quy tắc. Trẻ sẽ không hiểu hoặc không thể theo kịp kỳ vọng của bạn và trẻ có thể cảm thấy buộc phải nói dối để tránh làm bạn thất vọng.

Xây dựng lòng tin của trẻ: Hãy cho trẻ biết rằng bạn tin tưởng trẻ và trẻ có thể được tin cậy. Không có gì quan trọng hơn việc trung thực, đây là phương pháp tốt nhất để nuôi dưỡng tính trung thực của trẻ.

Công việc của cha mẹ là trở thành hình mẫu của trẻ về sự tin tưởng. Với suy nghĩ này, hãy cố gắng tránh nói sự thật nửa vời. Ví dụ, trẻ đến lúc phải tiêm phòng, đừng nói với trẻ rằng nó sẽ không đau. Cố gắng giữ lời hứa với trẻ, và khi bạn không thể thực hiện lời hứa, hãy xin lỗi vì đã thất hứa.

Và tốt nhất, hãy khen ngợi trẻ bất cứ khi nào trẻ nói sự thật. Đặc biệt là khi trẻ thừa nhận những việc sai trái mà trẻ đã làm. Sự củng cố tích cực có tác dụng kỳ diệu trong việc khiến trẻ cảm thấy rằng thật xứng đáng để tiếp tục nói sự thật.

(Nguồn: vinmec.com)

5 TRÒ CHƠI NÂNG CAO CHỈ SỐ IQ CHO TRẺ

1.Trò chơi kỹ năng ngôn ngữ

Chỉ số thông minh (IQ) là thước đo về trí thông minh và tiềm năng của một người. Có nhiều hoạt động giúp bé tăng IQ chẳng hạn trò chơi kỹ năng ngôn ngữ dành cho trẻ trên 5 tuổi. Khi học ngôn ngữ, vùng não xử lý các chức năng chú ý, tập trung, tăng cường trí nhớ. Não bộ có thể hoạt động linh hoạt, nhạy bén, chất xám tiết ra nhiều, kích thích trí thông minh của bé.

Cha mẹ viết ra 10 từ đơn giản, phổ biến trong đời sống để trẻ nói thoải mái như bãi biển, bữa tối, phòng tắm, trò chơi... Sau đó, phụ huynh viết những từ tương ứng bằng ngôn ngữ mới rồi cùng trẻ học. Người lớn có thể đố bé bằng trò chơi để trẻ tìm ra những từ đồng nghĩa trong hai ngôn ngữ.

2. Trò chơi hóa vai trong truyện cổ tích

Mục tiêu của trò chơi này là để bé ghi nhớ đoạn hội thoại của nhân vật. Đây là cách để tăng cường trí nhớ, giúp não bộ phát triển tối ưu, kích thích khả năng tập trung của trẻ. Gia đình có thể kịch tính hóa câu chuyện và tạo ra một vở kịch nhỏ, cùng hóa trang, tập dượt và quay video.

3. Tháo rời một đồ vật

Phụ huynh lấy một chiếc bút đơn giản (bút bi, bút lò xo) để bé tháo rời các bộ phận. Cha mẹ nên giám sát con vì ngòi bút nhọn hoặc cạnh sắc có thể làm bé bị thương. Trong quá trình tháo bé sẽ hỏi mẹ những câu hỏi về bộ phận khác nhau của bút như ngòi bút, ống mực, ốc vít ở đầu và phía dưới. Phụ huynh trả lời giúp con hiểu rõ hơn về chức năng của đồ dùng, sau đó cùng con lặp lại bút.
Trò chơi này thúc đẩy não phát triển đa chiều, giúp bé nhận dạng hình dạng, màu sắc đồ vật, tăng khả năng tập trung, kích thích tư duy.

4. Vẽ các con vật trong tưởng tượng

Trẻ em thường tò mò, thích sáng tạo, có thể tưởng tượng ra thế giới mới, những viễn cảnh khác nhau. Đối với trò chơi này, mẹ in ra một số hình ảnh động vật quen thuộc, đưa cho bé và yêu cầu tạo ra một con vật mới có các bộ phận khác nhau. Ví dụ, con vật mới có thể có đầu ngựa, chân lừa, tai thỏ, thân hổ và đuôi chó. Sau đó, cha mẹ đặt ra những câu hỏi để bé kể chuyện về con vật mà mình tạo ra, khuyến khích bé giải thích logic cho bức tranh của mình.

Vẽ tranh giúp bé rèn luyện thị giác, kỹ năng quan sát thế giới xung quanh. Khi vẽ, bé phải hình dung bức tranh của mình bằng cách quan sát, ghi nhớ thông tin. Đồng thời, trẻ cũng học cách tạo ra các hình khối, đường nét chính xác và logic.

5. Tưởng tượng một hành tinh mới

Tưởng tượng giúp bé phát triển trí thông minh, óc sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề, truyền đạt ý tưởng và giao tiếp tốt. Trò chơi sáng tạo này dành cho trẻ từ 7 tuổi trở lên. Cha mẹ nói với bé nếu có một hành tinh mới và để chúng tự do tưởng tượng từ hình dạng và màu sắc của hành tinh, đến màu đất, nước, các loại động vật, thực vật ở đó. Trẻ có thể cảm thấy hứng thú, thỏa thích hình dung và khám phá.

Cha mẹ cũng nên tạo sân chơi để trẻ phát triển trí tuệ cảm xúc - khả năng hiểu và quản lý cảm xúc của bản thân và người khác, thể hiện sự đồng cảm, nhận thức xã hội. Trí tuệ cảm xúc còn có những khía cạnh như nhận thức về bản thân, khả năng tự điều chỉnh tâm trạng, động lực.

(Nguồn Vnexpress)