Học CFA Online

🚀 Bộ CFA Guide đầy đủ từ A–Z 📚

Drive tổng hợp lại toàn bộ các file quan trọng nhất dành cho bạn nào đang chuẩn bị học hoặc thi CFA, bao gồm: Overview, Career Path, Exam Schedule, Quick Start Guide và Syllabus của cả Level 1–2–3.
Bộ này cực kỳ hữu ích nếu bạn đang:
✔️ Tìm hiểu xem CFA có phù hợp với mình không
✔️ Muốn nắm nhanh cấu trúc chương trình, nội dung từng môn và kế hoạch thi
✔️ Đang lên lộ trình học CFA

LINK DRIVE DƯỚI COMMENT.

Reminder: Khóa CFA Level 1 Online khai giảng 19h thứ 7, 23/5/2026 👇

[GIẢI THÍCH ETF]
(Cách ETF hoạt động? Tại sao phí quản lý của ETF thấp hơn các quỹ khác?)
Khi nhắc đến đầu tư, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải chọn từng cổ phiếu riêng lẻ, theo dõi thị trường mỗi ngày và liên tục phân tích doanh nghiệp. Nhưng trên thực tế thì không phải ai cũng có đủ thời gian hoặc kiến thức để làm điều đó. Đó cũng là lý do ETF ngày càng trở thành một hình thức đầu tư phổ biến với những người muốn tham gia thị trường theo cách đơn giản hơn.

ETF là viết tắt của “Exchange Traded Fund”, tức quỹ hoán đổi danh mục được giao dịch trên sàn chứng khoán. Hiểu đơn giản, ETF là một quỹ tập hợp nhiều loại tài sản đầu tư khác nhau lại thành một rổ, sau đó mô phỏng theo biến động của một chỉ số nhất định trên thị trường.

Các ETF có thể rất đa dạng. Có ETF theo dõi thị trường chứng khoán nói chung, ETF trái phiếu, ETF hàng hóa, bất động sản, công nghệ, công nghiệp hay thậm chí là những lĩnh vực rất cụ thể như ngành thực phẩm hoặc trái cây. Một số ETF còn chỉ tập trung vào các doanh nghiệp bền vững hoặc đầu tư theo tiêu chí xã hội. Ngoài ra cũng có ETF đại diện cho một khu vực hoặc nhiều quốc gia khác nhau.

Đây chính là điểm hấp dẫn lớn nhất của ETF: đa dạng hóa. Thay vì đặt cược vào một công ty duy nhất, khoản đầu tư được phân bổ trên rất nhiều tài sản khác nhau. Vì ETF mô phỏng theo chỉ số thị trường nên biến động của quỹ thường gần giống với biến động trung bình của toàn ngành hoặc nhóm tài sản mà nó đại diện.
Nếu giá cổ phiếu trong ngành tăng, ETF thường cũng tăng theo. Ngược lại, khi thị trường giảm, giá ETF cũng sẽ giảm. Chính vì ETF chỉ đi theo thị trường thay vì cố gắng đánh bại thị trường nên nó thường được gọi là hình thức đầu tư thụ động. Khác với các quỹ đầu tư truyền thống có đội ngũ chuyên gia liên tục mua bán để tối ưu lợi nhuận, ETF phần lớn được vận hành tự động.

Và điều khiến ETF thực sự khác biệt và trở thành một trong những sản phẩm đầu tư phát triển mạnh nhất trong nhiều năm qua nằm ở cơ chế: Creation & Redemption Mechanism a.k.a “tạo và mua lại chứng chỉ quỹ”.

Nghe có vẻ khá phức tạp, nhưng thực chất đây chính là bộ máy đứng phía sau giúp ETF có mức phí thấp, giao dịch linh hoạt, minh bạch và bám sát giá trị thật của tài sản bên trong quỹ. Để hiểu ETF hoạt động như thế nào, hãy quay lại với một ví dụ rất đơn giản về quỹ đầu tư truyền thống.

Giả sử bạn và ba người bạn cùng góp tiền để đầu tư. Mỗi người góp 10.000 USD, tổng cộng cả nhóm có 40.000 USD. Thay vì để mỗi người tự đầu tư riêng lẻ, cả nhóm quyết định gom tiền vào chung một “pool” để quản lý dễ hơn. Đây chính là ý tưởng cơ bản của một mutual fund a.k.a quỹ mở truyền thống.

Để theo dõi quyền sở hữu, cả nhóm quy ước rằng mỗi người sẽ nhận 100 chứng chỉ quỹ, mỗi chứng chỉ trị giá 100 USD. Sau đó, nhóm thuê một người quản lý quỹ đi đầu tư số tiền này.
Nếu người quản lý làm tốt và khoản đầu tư tăng từ 40.000 USD lên 80.000 USD, thì số lượng chứng chỉ quỹ của mỗi người không thay đổi, nhưng giá trị mỗi chứng chỉ giờ đã tăng từ 100 USD lên 200 USD.

Nhờ cách chia theo “shares” như vậy, việc tham gia hoặc rút vốn trở nên khá đơn giản. Nếu một người muốn rời quỹ, họ chỉ cần trả lại chứng chỉ quỹ và nhận lại phần tiền tương ứng. Nếu có người mới tham gia, họ góp tiền vào và nhận số shares tương ứng với giá trị quỹ tại thời điểm đó.
Đây chính là cách mutual fund hoạt động. Tuy nhiên, ETF lại khác ở một điểm rất quan trọng.

Khi mua mutual fund, nhà đầu tư thường phải giao dịch trực tiếp với công ty quản lý quỹ, và các giao dịch chỉ được xử lý sau khi thị trường đóng cửa. Giá mua bán cũng được tính dựa trên NAV tức giá trị tài sản ròng của quỹ vào cuối ngày.

Trong khi đó, ETF được giao dịch giống hệt cổ phiếu. Nhà đầu tư có thể mua bán bất kỳ lúc nào trong phiên giao dịch thông qua broker, với giá biến động liên tục theo cung cầu thị trường. Điều này dẫn đến một câu hỏi: nếu nhà đầu tư chỉ đang mua ETF từ người khác trên thị trường, vậy làm sao tiền thực sự đi vào quỹ để đầu tư vào cổ phiếu hay trái phiếu bên trong?

Đây là lúc chúng ta cần hiểu cơ chế Creation & Redemption.
ETF bổ sung thêm một “người chơi” đặc biệt gọi là Authorized Participant (AP), thường là các tổ chức tài chính lớn. Chỉ những tổ chức này mới có quyền tạo mới hoặc mua lại số lượng lớn chứng chỉ ETF trực tiếp với quỹ.

Quá trình “creation” diễn ra như sau: công ty ETF sẽ đưa cho AP một “shopping list”a.k.a danh sách toàn bộ tài sản mà quỹ muốn nắm giữ, ví dụ cổ phiếu Apple, Microsoft, Nvidia…
AP sẽ đi ra thị trường mua toàn bộ số tài sản đó, gom thành một “basket”, rồi mang đổi với công ty ETF để nhận lại một lượng lớn chứng chỉ ETF mới. Ngược lại, trong quá trình “redemption”, AP sẽ trả lại ETF shares cho quỹ và nhận về rổ tài sản cơ sở bên trong. Lưu ý rằng AP không làm điều này vì hỗ trợ thị trường, mà vì lợi nhuận.

Ví dụ, giả sử giá trị thực của rổ tài sản bên trong ETF là 25 USD, nhưng vì nhu cầu mua quá mạnh nên ETF đang được giao dịch trên sàn ở mức 25,10 USD. AP sẽ ngay lập tức nhìn thấy cơ hội arbitrage này. Họ mua rổ tài sản ngoài thị trường với giá 25 USD, đổi lấy ETF shares rồi bán ETF ra thị trường với giá 25,10 USD. Khoản chênh lệch 0,10 USD chính là lợi nhuận.

Và cũng chính hoạt động này giúp kéo giá ETF quay về gần giá trị thực. Vì AP đang bán ETF khiến giá ETF giảm xuống, đồng thời mua tài sản cơ sở khiến giá tài sản tăng lên. Cuối cùng, hai mức giá sẽ dần cân bằng lại.

Điều tương tự cũng xảy ra khi ETF bị bán quá mạnh và giao dịch thấp hơn giá trị thực. AP sẽ mua ETF giá rẻ, đổi lấy rổ tài sản bên trong rồi bán các tài sản đó ra thị trường để hưởng chênh lệch.
Nhờ cơ chế này, ETF thường duy trì được mức giá rất sát với NAV của quỹ, điều cực kỳ quan trọng với nhà đầu tư.

Không chỉ vậy, Creation & Redemption còn tạo ra nhiều ưu điểm khác cho ETF.
Thứ nhất là chi phí thấp. Ngoài việc chỉ mô phỏng theo chỉ số thay vì cần đội ngũ liên tục chọn và giao dịch cổ phiếu, ETF còn giảm được nhiều chi phí vận hành nhờ phần lớn hoạt động tạo và mua lại chứng chỉ quỹ được xử lý bởi các AP, thay vì công ty quỹ phải trực tiếp làm việc với từng nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Thứ hai là tính thanh khoản cao. AP luôn có động lực tham gia giao dịch để kiếm lợi nhuận arbitrage, từ đó giúp ETF dễ mua bán hơn trên thị trường.

Thứ ba là hiệu quả về thuế. Trong nhiều trường hợp, ETF không cần bán tài sản để xử lý dòng tiền ra vào như mutual fund truyền thống. Thay vào đó, quỹ chỉ trao đổi rổ chứng khoán với AP. Điều này giúp ETF hạn chế phát sinh capital gains tax distribution cho nhà đầu tư.

Cuối cùng là tính minh bạch. Vì AP cần biết chính xác shopping list của ETF để thực hiện creation hoặc redemption, nên ETF thường công khai danh mục nắm giữ hằng ngày. Nhà đầu tư vì thế cũng có thể dễ dàng biết mình đang sở hữu những tài sản gì.

Nhìn bề ngoài, ETF có vẻ chỉ là một sản phẩm đầu tư đơn giản được mua bán trên sàn. Nhưng phía sau sự đơn giản đó là cả một cơ chế được thiết kế rất thông minh để giữ cho ETF vận hành hiệu quả, minh bạch và chi phí thấp.
Và cũng chính cơ chế Creation & Redemption là nền tảng tạo nên gần như mọi ưu điểm lớn nhất của ETF ngày nay.

Tuy nhiên, ETF không phải lúc nào cũng tốt. Vì quỹ vận hành theo hệ thống và mô phỏng chỉ số nên nếu một công ty bên trong quỹ gặp vấn đề nghiêm trọng, ETF có thể phản ứng chậm hơn so với quỹ chủ động. Trong khi đó, các quỹ truyền thống có thể nhanh chóng bán bớt tài sản kém hiệu quả và thay thế bằng các khoản đầu tư khác.

Dù vậy, do ETF thường nắm giữ rất nhiều tài sản cùng lúc nên rủi ro từ một công ty riêng lẻ thường bị pha loãng. Nếu một doanh nghiệp giảm mạnh, mức ảnh hưởng lên toàn bộ quỹ đôi khi là không quá lớn vì còn nhiều công ty khác bù đắp lại.
Cần lưu ý rằng, bên cạnh những lợi ích được nêu, ETF vẫn là một khoản đầu tư vào thị trường tài chính, đồng nghĩa với việc luôn tồn tại rủi ro. Giá trị quỹ có thể tăng nhưng cũng có thể giảm theo biến động của thị trường. ETF giúp việc đầu tư trở nên dễ tiếp cận hơn, nhưng không đồng nghĩa với việc hoàn toàn an toàn hay không có khả năng thua lỗ.

Kết luận lại, ETF giống như một cách giúp chúng ta đi cùng thị trường thay vì cố gắng đầu tư làm sao để chiến thắng thị trường. ETF không phải một công cụ làm giàu nhanh, nhưng đôi khi, trong đầu tư thì sự đơn giản và kỷ luật lại hiệu quả hơn rất nhiều so với việc liên tục chạy theo những biến động ngắn hạn.
--
Nếu bạn thực sự muốn đi xa trong ngành tài chính, đặc biệt là các mảng liên quan đến đầu tư, phân tích hay ngân hàng, thì việc xây dựng nền tảng kiến thức bài bản gần như là điều bắt buộc. Và đó cũng là lý do vì sao ngày càng nhiều người lựa chọn theo đuổi CFA, không chỉ để có một chứng chỉ, mà quan trọng hơn là để hiểu ngành một cách đúng bản chất và có định hướng rõ ràng hơn cho sự nghiệp.

Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn nhất khi tự học theo chương trình này là khối lượng kiến thức rất lớn và dễ bị mất phương hướng nếu không có lộ trình rõ ràng. Thay vì phải tự mò mẫm, bạn hoàn toàn có thể rút ngắn thời gian bằng cách học theo một chương trình đã được hệ thống hóa sẵn.

Hiện tại, Học CFA Online đang triển khai các khóa học CFA Level 1/Level 2 với hai hình thức linh hoạt: Bạn có thể tham gia lớp học trực tiếp qua Google Meet với giảng viên để được hướng dẫn chi tiết và tương tác trong quá trình học, hoặc lựa chọn học qua video có sẵn trên nền tảng nếu cần chủ động về thời gian. Dù theo hình thức nào, bạn đều được cung cấp đầy đủ tài liệu, lộ trình rõ ràng, bài tập luyện tập định kỳ và hỗ trợ hỏi bài trong suốt quá trình học.

Sắp tới lớp CFA Level 1 Online sẽ khai giảng vào ngày 23/5/2026, phù hợp với timeline học cho kỳ thi tháng 11/2026 này hoặc tháng 2/2027. Tính đến hiện tại thì chỉ còn khoảng 2 ngày nữa là lớp sẽ đi vào học chính thức. Ngoài ra, với các bạn đang chuẩn bị cho kỳ thi CFA tháng 8/2026, ngày 6/6 tới bên mình cũng sẽ khai giảng lớp Revision CFA Level 1 Online và Revision CFA Level 2 Online. Lộ trình revision sẽ tập trung vào giai đoạn tổng ôn và luyện đề, bao gồm các buổi tổng ôn toàn bộ 10 môn kết hợp cùng các buổi luyện mock exam.
(Link thông tin chi tiết về khóa học CFA Online dưới comment)

[Thời gian lý tưởng để học CFA? Học CFA mỗi level mất bao lâu?]
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của những bạn mới tìm hiểu CFA là: “Học CFA mỗi level mất bao lâu?”. Có người nghe nói chỉ cần vài tháng là đủ, nhưng cũng có người dành gần cả năm cho một level. Vậy đâu mới là khoảng thời gian hợp lý?

Với phần lớn học viên, khoảng thời gian lý tưởng để học một level CFA thường rơi vào khoảng 6-8 tháng, một số bạn có thể học lên tới 1 năm cho các level 2 và level 3. Nhớ rằng CFA không phải là một chương trình mà bạn có thể học nước rút. Độ khó của CFA không chỉ nằm ở lượng kiến thức lớn, mà còn ở việc người học cần dành thời gian để hiểu bản chất vấn đề và dần hình thành tư duy tài chính trong quá trình học. Bên cạnh đó, chương trình còn trải rộng qua nhiều lĩnh vực khác nhau như Quantitative Methods, Economics, Financial Statement Analysis, Equity, Fixed Income hay Portfolio Management…

Khoảng 1-2 tháng đầu thường là giai đoạn làm quen với chương trình và các môn học đầu tiên. Đây là lúc người học bắt đầu tiếp xúc với thuật ngữ tài chính, format câu hỏi của viện CFA và cách chương trình xây dựng kiến thức. Với nhiều bạn chưa có nền tảng tài chính, giai đoạn này thường diễn ra khá chậm vì phải vừa học kiến thức mới vừa phải làm quen với tiếng Anh chuyên ngành.
Sau đó, khoảng 2-3 tháng tiếp theo thường là phần nặng nhất khi người học bắt đầu đi sâu vào các môn khó như Financial Statement Analysis, Fixed Income hay Derivatives... Đây cũng là lúc nhiều người nhận ra việc “học xong” và “làm được bài” là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Do đó việc học CFA không thể chỉ dừng ở nghe giảng hay đọc sách, mà cần phải liên tục làm bài tập song song để thật sự hiểu và vận dụng được kiến thức.

Cảm giác “học trước quên sau” ở giai đoạn này là điều hoàn toàn bình thường vì các môn học sẽ cần được ôn tập liên tục để kiến thức dần kết nối với nhau. Và cũng chính vì vậy, khoảng thời gian 1-2 tháng cuối trước kỳ thi thường rất quan trọng. Đây là giai đoạn để review lại toàn bộ chương trình, luyện mock exam và tập quản lý thời gian làm đề. Nếu không có đủ thời gian ôn tập & luyện tập, người học rất dễ rơi vào tình trạng kiến thức rời rạc và chưa hình thành được phản xạ làm bài. Một lộ trình học đủ dài (6-8 tháng) sẽ giúp người học có thêm thời gian để review phần yếu và luyện kỹ mock test hơn trước kỳ thi.

Ngoài ra, học trong một khoảng thời gian đủ dài cũng giúp áp lực của bạn nhẹ hơn đáng kể. CFA vốn đã là chương trình khó và khá nặng về khối lượng kiến thức. Nếu timeline quá ngắn, người học thường phải vừa chạy tiến độ học, vừa cân bằng công việc, học tập hoặc những deadline khác trong cuộc sống. Điều này rất dễ dẫn đến cảm giác quá tải và mất động lực giữa chừng.

Với thời điểm hiện tại của năm 2026, nếu bắt đầu học ngay từ bây giờ thì các bạn vẫn hoàn toàn kịp cho kỳ thi CFA tháng 11/2026. Hiện tại vẫn là khoảng thời gian khá đẹp để xây dựng một lộ trình học bài bản. Do đó nếu trong khoảng 6 tháng tới bạn có thể dành nhiều thời gian cho việc học thì hoàn toàn vẫn kịp để học hết kiến thức, luyện bài tập và có thời gian ôn tập kỹ trước kỳ thi 11/2026.
Hiện tại bên mình cũng có lớp CFA Level 1 Online khai giảng vào ngày 23/5/2026, phù hợp với timeline học cho kỳ thi tháng 11/2026 này hoặc tháng 2/2027. Tính đến hiện tại thì chỉ còn khoảng 2 ngày nữa là lớp bắt đầu học chính thức. Với những bạn muốn bắt đầu sớm để có đủ thời gian học chắc kiến thức và ôn tập kỹ hơn trước kỳ thi, đây là một thời điểm khá phù hợp để vào lộ trình ngay từ đầu.
(Link thông tin chi tiết về khóa học CFA Online dưới comment)

Ngoài ra, với các bạn đang chuẩn bị cho kỳ thi CFA tháng 8/2026, ngày 6/6 tới bên mình cũng sẽ khai giảng lớp Revision CFA Level 1 Online và Revision CFA Level 2 Online. Lộ trình revision sẽ tập trung vào giai đoạn tổng ôn và luyện đề, bao gồm 17 buổi tổng ôn toàn bộ 10 môn kết hợp cùng các buổi luyện mock exam. Trong đó sẽ có 2 buổi chữa mock live để học viên được hướng dẫn cách tư duy và xử lý đề thi.

Bên cạnh các buổi học live, học viên cũng sẽ được cung cấp thêm hơn 12 bộ mock để tự luyện thêm tại nhà. Bộ đề bao gồm mock từ CFA Institute nằm trong Premium Pack và các mock nâng cao từ bên thứ ba như Kaplan. Tất cả đều đi kèm lời giải chi tiết để người học có thể review lại lỗi sai và hiểu rõ cách làm bài. Ngoài ra bên mình cũng có thêm các video chữa mock riêng để hỗ trợ học viên ôn tập kỹ hơn trong giai đoạn cuối trước kỳ thi.

Về tài liệu và quyền lợi học tập, học viên sẽ được cung cấp đầy đủ curriculum, question bank, premium pack, mindmap, formula summary, quicksheet và các bộ mock full lời giải phục vụ cho quá trình ôn tập. Đồng thời học viên cũng được truy cập website học tập với các khóa bổ trợ, phục vụ không chỉ cho kỳ thi CFA mà còn cho quá trình apply công việc sau này như hướng dẫn sử dụng BA II Plus, Financial Modelling, Fixed Income Market hay Bank Valuation.

Trong suốt quá trình học, bên mình cũng sẽ có bài tập hàng tuần kèm lời giải chi tiết để hỗ trợ học viên theo sát tiến độ. Ngoài ra học viên có thể book 1:1 cùng giảng viên mỗi tháng để trao đổi về tiến độ học tập, tháo gỡ những phần còn yếu hoặc khó khăn cá nhân trong quá trình học CFA. Các thắc mắc trong lúc học cũng sẽ được hỗ trợ nhanh qua Zalo/Whatsapp riêng hoặc fanpage Học CFA Online.

Nếu trong lúc ôn CFA bạn từng thốt lên: “Ủa hai cái này chẳng phải giống nhau à?” thì tài liệu này là dành cho bạn đó.
PDF này giúp phân biệt rõ ràng những khái niệm CFA dễ nhầm nhất, trình bày ngắn gọn, dễ hiểu và đi thẳng vào trọng tâm.
Lưu lại bài viết này nha, tới lúc làm mock là bạn sẽ cần dùng lại đó.
P.S: Lớp CFA Level 1 Online bên mình sẽ khai giảng vào ngày 23/5/2026 này, tức hiện tại chỉ còn khoảng 03 ngày nữa là bắt đầu học rồi 😄
Nếu bạn đang có nhu cầu học thì có thể đăng ký vào những slot cuối để kịp vào group lớp và học cùng mọi người luôn nhé 👇🏻

Reminder: Còn 3 ngày nữa khai giảng lớp CFA Level 1 Online ngày 23/5. Học thử miễn phí trước khi quyết định 👇🏻

REVISION CFA LEVEL 1 & REVISION CFA LEVEL 2 KHAI GIẢNG 6/6/2026 – ÔN TẬP & CHỮA MOCK TRỌNG TÂM

Dành cho các bạn đang dự tính thi CFA Level 1 hoặc Level 2 kỳ tháng 8 và tháng 11 năm 2026, muốn hệ thống lại kiến thức và luyện đề sát format thi thật: Sắp tới bên mình sẽ mở các lớp Revision cho CFA Level 1 và Level 2. Khác với giai đoạn học kiến thức từ đầu, Revision sẽ tập trung vào việc kết nối lại các concept quan trọng, hiểu cách các topic liên kết với nhau, đồng thời luyện cách xử lý câu hỏi theo mindset của đề thi CFA.

Lưu ý: lớp Revision sẽ chỉ phù hợp với các học viên đã học qua một lượt kiến thức của đầy đủ 10 môn trong chương trình CFA và đang cần hệ thống lại kiến thức, cũng như luyện đề trước khi bước vào kỳ thi.
Đối với các bạn chưa hoàn thành đầy đủ kiến thức 10 môn hoặc chưa từng tiếp cận chương trình CFA trước đây thì bên mình vẫn khuyến khích nên học theo lộ trình bài bản từ đầu với khóa CFA Full (Học từ đầu + Revision) để xây nền kiến thức chắc hơn. Link thông tin khóa học admin sẽ để dưới phần comment nha ✨

Lớp Revision tập trung vào:
- Ôn tập toàn bộ 10 môn theo mindmap, giúp hệ thống nhanh và nhớ lâu + rà soát các concept dễ nhầm, hay ra thi
- Nếu trong quá trình học trước đó có phần nào bạn thấy khó, bạn có thể yêu cầu giảng viên đi sâu hơn vào phần đó
- Chữa mock chi tiết, phân tích cách tư duy và kỹ thuật làm bài + Củng cố cho việc nhớ công thức, phương pháp xử lý câu hỏi trong thời gian giới hạn
- Lớp có tổng cộng 2 buổi chữa mock test trực tiếp & bonus thêm 5 video chữa đề chi tiết để học viên tự xem thêm. Ngoài ra, bạn còn được nhận thêm >12 bộ Mock Test Full kèm lời giải để tự luyện ở nhà (mỗi câu đều có giải thích rõ ràng giúp bạn hiểu bài kỹ hơn)

Bạn nào quan tâm lớp Revision CFA có thể nhắn page hoặc đọc link thông tin ở dưới comment để tìm hiểu về lộ trình chi tiết, lịch học và hình thức học nhé.
—-----
Bonus thêm: học viên còn được tặng khóa học bấm máy BA II Plus, khóa Financial Modelling thực hành trên Excel (gồm 30+ video dạy bằng Tiếng Anh - khóa này nhiều nơi đang bán lên tới 10.000.000 VND) HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ, để sau khi pass CFA là bạn hoàn toàn có thể ứng dụng vào công việc thật luôn, không chỉ là việc có bằng trên CV.

GIẢI THÍCH CÁCH SHORT SELLING HOẠT ĐỘNG
(Bán Khống, Margin Call & Short Squeeze Là Gì? )
Ai xem The Big Short chắc đều nhớ cảnh các nhân vật kiếm hàng tỷ USD bằng cách bet against thị trường nhà đất trước khủng hoảng 2008. Nhưng điều khiến nhiều người thắc mắc là làm sao bạn có thể kiếm tiền khi một thứ giảm giá? Chẳng phải đầu tư luôn là mua thấp bán cao sao? Thực ra short selling (bán khống) chính là cách đảo ngược logic đầu tư thông thường. Thay vì mua trước rồi chờ giá tăng để bán, người short sẽ bán trước ở giá cao và hy vọng sau này mua lại với giá thấp hơn để hưởng phần chênh lệch.

Nghe thì đơn giản, nhưng vấn đề là làm sao bạn bán một cổ phiếu mà mình không sở hữu? Đây chính là phần khiến short selling khác hoàn toàn với đầu tư thông thường. Khi bạn short một cổ phiếu, thực chất bạn đang đi vay cổ phiếu từ broker hoặc một tổ chức tài chính. Sau đó bạn bán số cổ phiếu đã vay đó ra thị trường ở mức giá cao hiện tại. Sau này, bạn phải mua lại đúng số cổ phiếu ấy để trả cho bên đã cho vay. Nếu giá giảm, bạn mua lại rẻ hơn và giữ phần chênh lệch làm lợi nhuận. Nhưng nếu giá tăng, bạn sẽ phải mua lại đắt hơn và chịu lỗ.

Ví dụ: một cổ phiếu hiện đang có giá 100 USD. Bạn tin công ty này đang bị định giá quá cao và sớm muộn giá cũng giảm. Bạn vay 100 cổ phiếu rồi bán ngay với tổng giá trị 10.000 USD. Một tháng sau, giá giảm còn 60 USD. Lúc này bạn mua lại 100 cổ phiếu với giá chỉ 6.000 USD để trả cho broker. Khoản chênh lệch 4.000 USD sẽ là lợi nhuận của bạn (chưa tính phí). Đây là cách short seller kiếm tiền khi thị trường giảm.

Điểm nguy hiểm nhất của short selling nằm ở việc cấu trúc lợi nhuận và rủi ro của nó không cân xứng như đầu tư thông thường. Khi bạn mua một cổ phiếu theo cách bình thường, gọi là long position, bạn đang sở hữu một tài sản có mức lỗ tối đa bị giới hạn, nhưng lợi nhuận thì gần như không giới hạn.

Ví dụ bạn bỏ ra 10.000 USD để mua cổ phiếu ở mức giá 100 USD/cổ phiếu. Trong kịch bản xấu nhất, công ty phá sản hoàn toàn và giá cổ phiếu về 0. Khi đó bạn mất toàn bộ 10.000 USD, nhưng bạn không thể mất nhiều hơn số tiền mình đã đầu tư vì cổ phiếu không thể có giá âm. Dù business có tệ tới đâu thì mức thiệt hại tối đa vẫn dừng ở con số bạn bỏ vào ban đầu.

Nhưng upside lại rất lớn. Nếu công ty tăng trưởng mạnh, giá cổ phiếu có thể tăng từ 100 USD lên 200 USD, 500 USD hay thậm chí 1.000 USD. Điều đó nghĩa là khoản đầu tư 10.000 USD của bạn có thể thành 20.000 USD, 50.000 USD hoặc 100.000 USD. Đây là lý do người ta thường nói long investing có “limited downside, unlimited upside”, lỗ giới hạn nhưng lợi nhuận gần như không có trần.

Short selling thì đảo ngược hoàn toàn cấu trúc này.
Khi bạn short một cổ phiếu, lợi nhuận tối đa của bạn thực ra bị giới hạn ngay từ đầu. Giả sử bạn short cổ phiếu ở mức giá 100 USD. Điều tốt nhất có thể xảy ra là cổ phiếu giảm về 0. Bạn bán ở 100 USD rồi mua lại ở 0 USD, tức lời tối đa 100 USD/cổ phiếu. Dù công ty có sụp đổ hoàn toàn thì bạn cũng không thể kiếm nhiều hơn mức đó vì giá không thể thấp hơn 0.

Nhưng vấn đề nằm ở chiều ngược lại, tức là: cổ phiếu có thể tăng mãi mãi về mặt lý thuyết.
Nếu bạn short ở 100 USD mà giá tăng lên 200 USD, bạn đã lỗ 100 USD/cổ phiếu. Nếu tăng lên 500 USD, bạn lỗ 400 USD/cổ phiếu. Nếu tăng lên 1.000 USD, khoản lỗ là 900 USD/cổ phiếu. Không có giới hạn tự nhiên nào cho việc một cổ phiếu có thể tăng bao nhiêu lần, đồng nghĩa khoản lỗ của short seller cũng vô hạn về mặt lý thuyết. Đó là lý do nhiều investor huyền thoại như Warren Buffett gần như không thích short selling. Buffett từng nói đại ý rằng: khi bạn long một business tốt, thời gian là bạn của bạn; còn khi short, thời gian thường trở thành k.ẻ th.ù.

Và đó cũng là nguyên nhân short selling thường phải đi kèm với margin account. Margin có thể hiểu là tài khoản ký quỹ, nơi nhà đầu tư phải bỏ một khoản tiền thế chấp để broker đảm bảo rằng bạn đủ khả năng chịu lỗ. Ví dụ broker yêu cầu initial margin 50%, nếu bạn short vị thế trị giá 10.000 USD thì bạn cần có ít nhất 5.000 USD tiền thật trong tài khoản. Khoản tiền này hoạt động như một buffer chống lỗ. Nếu giá cổ phiếu tăng quá mạnh, broker sẽ yêu cầu bạn nạp thêm tiền, gọi là margin call. Nếu không nạp kịp, broker có thể tự động đóng vị thế short của bạn để tránh rủi ro.

Về phần leverage, bạn đang dùng tiền vay để giao dịch nên lợi nhuận và thua lỗ đều bị khuếch đại. Nếu cổ phiếu giảm 50%, người mua cổ phiếu thông thường mất 50% tài sản. Nhưng short seller có thể lời tới 100% trên số vốn thực bỏ ra do đang sử dụng margin (Ví dụ bạn short vị thế trị giá 10.000 USD nhưng broker chỉ yêu cầu bạn bỏ ra 5.000 USD tiền thật làm margin, nghĩa là bạn đang dùng leverage & kiểm soát một khoản đầu tư lớn gấp đôi số vốn mình có). Ngược lại, nếu giá tăng mạnh, khoản lỗ cũng bị khuếch đại nhanh hơn rất nhiều (Ví dụ nếu cổ phiếu tăng 50%, short seller sẽ lỗ 5.000 USD tức mất sạch toàn bộ số vốn margin ban đầu. Nếu cổ phiếu tiếp tục tăng nữa, khoản lỗ sẽ vượt quá cả số tiền đã bỏ vào).

Ngoài rủi ro giá tăng, short selling còn có nhiều chi phí ẩn mà người mua cổ phiếu bình thường không gặp. Vì bạn đang vay cổ phiếu từ broker nên bạn phải trả borrowing fee giống như lãi vay. Với những cổ phiếu khó vay (hard-to-borrow stocks), mức phí này có thể cực kỳ cao. Một số cổ phiếu bị short nhiều đến mức lãi vay lên vài chục phần trăm mỗi năm. Nếu công ty trả dividend trong thời gian bạn đang short, bạn cũng phải tự bỏ tiền túi ra trả khoản dividend đó cho người sở hữu gốc của cổ phiếu. Điều này khiến việc giữ short position lâu dài trở nên khá tốn kém.

Một khái niệm cực kỳ nổi tiếng khác trong short selling là short squeeze. Đây là hiện tượng xảy ra khi quá nhiều người cùng short một cổ phiếu nhưng giá lại bất ngờ tăng mạnh. Khi giá tăng, short sellers bắt đầu lỗ và buộc phải mua lại cổ phiếu để đóng vị thế nhằm cắt lỗ. Nhưng chính việc mua lại này lại tạo thêm lực cầu, khiến giá càng tăng mạnh hơn nữa. Điều này tạo ra một vòng xoáy khiến giá tăng điên cuồng chỉ vì các short seller đang hoảng loạn cover vị thế của mình.

Case nổi tiếng nhất chính là GME năm 2021. Rất nhiều hedge funds tin rằng GameStop là một business đang chết dần nên họ short với quy mô khổng lồ. Nhưng cộng đồng retail investors trên Reddit bắt đầu đồng loạt mua vào, khiến giá cổ phiếu tăng phi mã. Các quỹ short buộc phải mua lại để cắt lỗ, càng đẩy giá tăng mạnh hơn nữa. Một số quỹ mất hàng tỷ USD chỉ trong vài ngày. Đây là ví dụ kinh điển cho thấy dù bạn đúng về business trong dài hạn, short selling vẫn có thể p.h.á h.ủ.y bạn trong ngắn hạn nếu thị trường đi ngược quá mạnh.

Điều thú vị là short selling vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong thị trường tài chính. Những người short thường là người đầu tiên phát hiện fraud, accounting manipulation hay business yếu kém. Rất nhiều scandal tài chính lớn được phanh phui bởi short sellers thay vì regulators. Short sellers giống như phe phản biện của thị trường vì họ kiếm tiền bằng cách tìm ra những công ty có vấn đề mà phần còn lại của thị trường chưa nhận ra.

Tuy nhiên, dù nghe rất hấp dẫn qua các bộ phim như The Big Short, short selling thực tế là một chiến lược cực kỳ khó. Bạn không chỉ cần đúng về business, mà còn phải đúng về timing. Một công ty có thể xấu thật, nhưng cổ phiếu vẫn tăng trong nhiều năm trước khi sụp đổ. Trong thời gian đó, chi phí vay, margin call và short squeeze có thể ph.á h.ủ.y vị thế của bạn trước khi bạn kịp chứng minh mình đúng.
--
Nếu bạn thực sự muốn đi xa trong ngành tài chính, đặc biệt là các mảng liên quan đến đầu tư, phân tích hay ngân hàng, thì việc xây dựng nền tảng kiến thức bài bản gần như là điều bắt buộc. Và đó cũng là lý do vì sao ngày càng nhiều người lựa chọn theo đuổi CFA, không chỉ để có một chứng chỉ, mà quan trọng hơn là để hiểu ngành một cách đúng bản chất và có định hướng rõ ràng hơn cho sự nghiệp.
Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn nhất khi tự học theo chương trình này là khối lượng kiến thức rất lớn và dễ bị mất phương hướng nếu không có lộ trình rõ ràng. Thay vì phải tự mò mẫm, bạn hoàn toàn có thể rút ngắn thời gian bằng cách học theo một chương trình đã được hệ thống hóa sẵn.
Hiện tại, Học CFA Online đang triển khai các khóa học CFA Level 1/Level 2 với hai hình thức linh hoạt: Bạn có thể tham gia lớp học trực tiếp qua Google Meet với giảng viên để được hướng dẫn chi tiết và tương tác trong quá trình học, hoặc lựa chọn học qua video có sẵn trên nền tảng nếu cần chủ động về thời gian. Dù theo hình thức nào, bạn đều được cung cấp đầy đủ tài liệu, lộ trình học rõ ràng, bài tập luyện tập định kỳ và hỗ trợ hỏi bài trong suốt quá trình học.
Link thông tin khóa CFA Level 1: dưới comment
Khóa học được thiết kế phù hợp cho cả người mới bắt đầu chưa có nền tảng tài chính, cũng như những bạn đã đi làm nhưng muốn chuyển hướng sang lĩnh vực đầu tư hoặc nâng cấp kiến thức để phát triển sự nghiệp. Thay vì học rời rạc, bạn sẽ đi theo một hệ thống đã được tối ưu để vừa hiểu bản chất, vừa có thể áp dụng vào thực tế. Bên cạnh đó, học viên CFA bên mình còn được bonus thêm một số khóa video thực hành như financial modelling, bank valuation.

Học thử CFA Level 1 online miễn phí (10+ video, bài tập & tài liệu). Link dưới comment.

THE ULTIMATE FINANCIAL MODELLING GUIDE
Bộ hướng dẫn Financial Modelling đầy đủ & thực tế nhất
Nội dung bao gồm:
- Tầm quan trọng của Financial Modelling trong finance
- Các loại Financial Models phổ biến
- Cấu trúc & cách đọc báo cáo tài chính
- Hướng dẫn chi tiết Income Statement
- Hướng dẫn Balance Sheet và nhiều nội dung quan trọng khác
LINK PDF DƯỚI COMMENT NHÉ MN