11/04/2025
DỰ BÁO KHÓ KHĂN CHO DU HỌC TRUNG QUỐC 2025
3 năm gần đây kể từ sau dịch Covid-19 tỉ lệ trúng tuyển học bổng du học Trung Quốc ngày càng thấp đi, và năm nay cũng không ngoại lệ. Vậy nguyên nhân gì dẫn đến tình trạng này và các bạn dự tuyển học bổng du học Trung Quốc năm 2025 sẽ có kết quả ra sao?
Đầu tiên, chúng ta có thể phân loại học bổng du học Trung Quốc thành 3 loại chính. Học bổng chính phủ (CSC), học bổng giáo viên Hán ngữ Quốc tế (CIS, còn được gọi là học bổng Khổng Tử) và học bổng địa phương (bao gồm tỉnh, trường, thành phố, hiệu trưởng…..)
Về tổng thể, hiện Trung Quốc có khoảng 300.000 sinh viên quốc tế đang theo học, tuy thấp hơn 492.000 sinh viên quốc tế vào năm 2018 (theo Moe China). Nhưng đáng chú ý, sinh viên Việt Nam theo học tại Trung Quốc lại có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Năm 2018 là 11.000 sinh viên (theo Moe China), năm 2022 đã tăng lên khoảng 27.000 (Theo ĐSQ Trung Quốc) trong khi số lượng chỉ tiêu học bổng chính phủ giảm khoảng 1/3 chỉ tiêu trong năm 2023-2024 từ 60.000 chỉ tiêu xuống còn 40.000 chỉ tiêu (theo một số nguồn tin nội bộ), chính điều này làm gia tăng sức cạnh tranh cho ứng viên, đặc biệt là ứng viên Việt Nam.
Riêng đối với học bổng Khổng Tử, trong 2 kỳ nhập học năm 2024 có khoảng 5.000 hồ sơ Việt Nam dự tuyển học bổng du học Trung Quốc và chỉ trúng tuyển khoảng 1000 người (tương đương với 20%). Theo quan sát cá nhân, số liệu chung tình hình trúng tuyển của sinh viên Việt Nam giảm từ 90% (2019-2020) giảm còn 70% (2021-2022), 30% (2023) và còn 20% trong năm vừa qua.
Để hiểu rõ hơn, học bổng Khổng Tử có thể chia làm 2 loại chính:
1. Loại A, hay còn gọi là loại truyền thống, trong 2 năm gần đây, tỉ lệ trúng tuyển cho loại này chưa đến 10%, thông thường chỉ dựa vào thành tích HSK, điểm HSK càng cao tỉ lệ trúng tuyển càng cao, thông thường ứng viên trúng tuyển đều ở HSK6 và HSK6 điểm cao cho cả 3 hệ chính 1 năm tiếng, Đại học và Thạc sĩ.
2. Loại B, hay còn gọi là học bổng hợp tác (chế độ đãi ngộ thông thường giống loại A nhưng trường và quỹ học bổng mỗi bên chi trả 1 phần). Tỉ lệ trúng tuyển với loại B là rất cao, lên đến trên 90% khi được trường tiến cử.
Vậy điều gì khiến tỉ lệ trúng tuyển ngày càng thấp? Đáng chú ý là một lượng lớn ứng viên Việt Nam đang ứng tuyển học bổng Khổng Tử và chính vì thông tin học bổng Khổng Tử loại B có tỉ lệ đỗ cao đã gây ra làn sóng "săn lùng" học bổng Loại B. Qua quá trình làm việc, nhiều trường tại Trung Quốc đều phản ánh tình trạng “xin suất” loại B đang diễn ra trên diện rộng, ngoài ra ứng viên cho học bổng Khổng Tử loại B năm nay đang quá tải ở mức báo động.
Thông thường các trường sẽ xử lý theo 2 trường hợp:
Trường hợp 1, các trường sẽ phân phối chỉ tiêu học bổng Khổng Tử loại B cho một số học viện Khổng Tử, lớp học Khổng Tử, trường Đại học và điểm tuyển sinh có hợp tác lâu dài ở nước ngoài một số lượng nhất định. Những ứng viên thông qua các đơn vị nói trên sẽ được ưu tiên trúng tuyển.
Trường hợp 2, trường không có đơn vị hợp tác, hoặc điều chỉnh kế hoạch cân đối chỉ tiêu học bổng theo quốc gia trước, sau đó xét thành tích HSK và phỏng vấn ở bước tiếp theo, bản chất sự cạnh tranh ở học bổng loại B sẽ diễn ra tương tự loại A và kết quả là ứng viên vẫn không trúng tuyển nhiều dù đã dự tuyển loại B, thông thường sẽ bị loại ở vòng xét tuyển của trường.
Đối với Học bổng chính phủ Trung Quốc cũng có thể chia thành 3 loại chính:
1) Loại A (Type A), có một số lượng chỉ tiêu nhất định thường 30-80 chỉ tiêu nộp đồng thời qua bộ giáo dục và web CSC học bổng chính phủ Trung Quốc (Loại này không phổ biến).
2) Trường tự chủ tuyển sinh, hay còn gọi là Loại B (Type B ), thông thường học sinh sẽ nộp thẳng hồ sơ lên trang web CSC. Loại này có thể chia làm 2 loại chính là loại thường áp dụng cho Thạc sĩ và Tiến sĩ (tuyển sinh sớm) và hạng mục con đường tơ lụa có áp dụng cho hệ đại học (tuyển sinh muộn), khi được trường tiến cử tỉ lệ trúng tuyển cao, tuy nhiên đa phần ứng viên bị loại từ vòng trường.
Cuối cùng, thị trường du học Trung Quốc ngày càng minh bạch, tiếng Trung ngày càng phổ biến, giao thông đi lại thuận tiện, chất lượng giáo dục được công nhận, an ninh an toàn được đảm bảo, chi phí du học hợp lý…đã khiến sự quan tâm của học sinh và phụ huynh đến du học Trung Quốc ngày càng tăng, hồ sơ dự tuyển ngày càng nhiều và chất lượng ngày càng cao về bản chất cũng tạo ra sự cạnh tranh cho mỗi ứng viên.
Vậy tình hình học bổng năm nay sẽ như thế nào:
1. Đối với học bổng CSC, các ứng viên năng lực tốt, phỏng vấn tốt vẫn có cơ hội đạt học bổng toàn phần tuy nhiên tổng thể tỉ lệ trúng tuyển sẽ không cao.
2. Đối với học bổng CIS, loại A tỉ lệ trúng tuyển dự kiến sẽ thấp, đối với loại B tỉ lệ trúng tuyển cũng giảm đáng kể do với hàng năm do nhiều trường cắt giảm chỉ tiêu loại B dành cho Việt Nam hoặc nâng cao điều kiện đầu vào.
3. Học bổng địa phương bao gồm: học bổng tỉnh/thành phố, học bổng trường, học bổng hiệu trưởng, học bổng doanh nghiệp, học bổng hợp tác… tuy chế có mức trợ cấp ít hơn hoặc chỉ hỗ trợ một phần học phí ký túc nhưng tỉ lệ trúng tuyển cao có lẽ sẽ là sự lựa chọn tối ưu nhất đối với những bạn quyết tâm đi học trong năm nay.
Chúc các ứng viên may mắn trong 1 năm kinh tế và học bổng đều đầy rẫy những biến động, hãy chuẩn bị phương án B trong trường hợp không may mắn. Còn nếu may mắn trúng tuyển hãy thực sự trân trọng vì ngoài kia còn biết bao nhiêu người khát khao được đi du học mà chưa có cơ hội.
Nguồn: Nguyễn Quốc Tư
*Trên đây là quan điểm cá nhân, không đại diện cho bất cứ cơ quan ngôn luận nào, trích dẫn vui lòng ghi rõ nguồn.