12/08/2026
Chúc mừng ngày của Mẹ tại Thái Lan ạ.
สุขสันต์วันแม่ของไทยค่ะ
Mẹ หรือ Má?
ตกลงคนเวียดนามเรียก “แม่” ว่าอะไรกันแน่? 🇻🇳
ใครเรียนภาษาเวียดนามจากตำรา น่าจะคุ้นกับคำว่า
mẹ /แหมะ/ แปลว่า "แม่"
แต่พอลงไปเที่ยวเวียดนามใต้
อ้าว? เอ๊ะ? ทำไมกลับได้ยินคนเรียกแม่ว่า "má" /ม้า/ ล่ะ?
-------------
จริงๆ แล้ว ทั้ง mẹ และ má แปลว่า “แม่” เหมือนกัน แต่สะท้อนความแตกต่างทางภูมิภาคของภาษาเวียดนาม คำว่า "mẹ" /แหมะ/ จะพบมากในภาคเหนือ ในขณะที่ "má" /ม้า/ จะพบได้ในภาคใต้ค่ะ
-------------
🌿 แต่จริง ๆ แล้ว “แม่” ในภาษาเวียดนามมีมากกว่านี้อีก!
แอดไปอ่านบทความของ VOV2 ที่สัมภาษณ์นักภาษาศาสตร์ ดร. โด๋ แอง หวู (TS. Đỗ Anh Vũ) มา เขาบอกว่าภาษาเวียดนามมีคำเรียก “แม่” ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน อย่างน้อยประมาณ 20 แบบ เลยทีเดียว!
บางคำเป็นภาษาถิ่น บางคำเป็นคำโบราณ และบางคำทุกวันนี้แทบจะเจอเฉพาะในวรรณกรรมแล้ว เช่น
• mẹ — พบทั่วไป โดยเฉพาะภาคเหนือ
• má — พบเด่นในภาคใต้
• mạ, mế, mệ — พบในภาคกลางบางพื้นที่
• u, bầm — เป็นคำเรียกแม่ที่พบในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำแดงในอดีต
• bu — พบในแถบ Thái Bình
• đẻ — เดิมทีก็ใช้เรียก "ผู้ให้กำเนิด" ได้ (เป็นคำนามที่แปลงมาจากกริยา đẻ ที่แปลว่า 'คลอด' ค่ะ) แต่ปัจจุบันค่อยๆ เลือนหายไปแล้ว
• thân mẫu — “มารดา” เป็นคำหาน-เหวียด (Hán-Việt) ให้ความรู้สึกเป็นทางการหรือโบราณกว่าคำทั่วไป (คำว่า mẫu นี้ แอดเจอบ่อยในคำเรียกศาสนามารดาของเวียดนาม = Đạo Mẫu ค่ะ)
นอกจากนี้ยังมีคำเก่าอย่าง cái, nạ ที่ปัจจุบันอาจไม่ได้ยินคนเรียกแม่กันแล้ว แต่ยังทิ้งร่องรอยอยู่ในสุภาษิตและวรรณกรรมเวียดนาม ในบางพื้นที่ที่เชื่อเรื่องโชคลาง ก็ปรากฏคำเรียกญาติอื่นๆ เช่น "mợ," "mự," "thím," หรือ "chị cả" ใช้เรียกแทนคำว่า "แม่" ด้วยนะคะ
-------------
👶 แล้วสังเกตไหมว่า ทำไมหลายคำมีเสียง /m/?
mẹ – má – mạ – mế – mệ
บทความอธิบายไว้ว่าเสียง /m/ เป็นเสียงริมฝีปาก (âm môi; bilabials) ที่เด็กเล็กออกเสียงได้ค่อนข้างง่าย เพียงขยับริมฝีปากก็สามารถสร้างเสียงได้แล้ว
จึงไม่น่าแปลกที่คำเรียก “แม่”
ในหลายภาษาทั่วโลกจะขึ้นต้นด้วยเสียง /m/ คล้าย ๆ กันค่ะ
-------------
แอดแอบเสริมให้: นอกจากใช้เรียกแม่จริง ๆ แล้ว "má ơi!" /ม้า เอย/ ยังเอามาใช้เป็นคำอุทานได้ด้วยค่ะ โดยเฉพาะในภาษาพูดหรือเวลาแซวกัน เช่น เจออะไรตกใจ เหลือเชื่อ หรือเกินคาด เช่น
“Má ơi, đẹp dữ vậy!”
= โอ๊ยแม่ สวยอะไรขนาดนี้!” 😂
เพราะฉะนั้นเห็นเพื่อนเวียดนามพิมพ์ má ơi ในแชท ก็อย่าเพิ่งคิดว่าเขากำลังเรียกแม่นะคะ แฮ่
------------
📖 ใครสนใจอ่านเพิ่มเติม สามารถจิ้มเข้าไปดูบทความ “Những khám phá thú vị về từ ‘mẹ’ trong tiếng Việt” ของ VOV2 – Đài Tiếng nói Việt Nam ที่ https://vov2.vov.vn/giao-duc-dao-tao/nhung-kham-pha-thu-vi-ve-tu-me-trong-tieng-viet-59929.vov2 ได้เลยค่ะ
และสุดท้าย สุขสันต์วันแม่นะคะ ❤️