20/03/2026
Tôi từng gặp một bạn học sinh lớp 9 trường điểm, học lực cực tốt nhưng luôn sống trong sợ hãi vì lo mình không đủ giỏi để làm cha mẹ tự hào. Bạn ấy nói: "Con chỉ ước bố mẹ đừng nói 'Cố lên' nữa, vì con đã cố đến mức không thể cố thêm được rồi".
Một bạn lớp 12 cũng từng nói với mình:
"Thầy ơi, con không sợ thi trượt. Con sợ nhìn mặt ba mẹ nếu con trượt."
Đó không phải áp lực từ bài thi. Đó là áp lực từ tình yêu thương chưa được nói đúng cách.
❌ 1. Đừng nói: "Học đi con, vất vả nốt mấy tháng này rồi sau này sướng!"
Tại sao: Đây là tư duy "trì hoãn hạnh phúc". Nó khiến con cảm thấy việc học hiện tại là một cực hình và dễ dẫn đến kiệt sức (burnout) ngay trước kỳ thi.
✅ Hãy nói: "Bố mẹ thấy con đang nỗ lực rất bền bỉ. Đừng quên dành 15 phút mỗi ngày để làm điều con thích, vì năng lượng của con quan trọng hơn điểm số."
❌ 2. Đừng nói: "Bố mẹ không tạo áp lực gì cho con cả, con thi thế nào cũng được (nhưng nhớ cố hết sức)!"
Tại sao: Chữ "nhưng" đã phủ định hoàn toàn vế trước. Con vẫn cảm nhận được kỳ vọng ngầm và thấy có lỗi nếu không làm tốt.
✅ Hãy nói: "Dù kết quả có ra sao, vị trí của con trong lòng bố mẹ vẫn không thay đổi. Bố mẹ ở đây để hỗ trợ, không phải để phán xét."
❌ 3. Đừng nói: "Tập trung vào mà học, đừng suy nghĩ linh tinh mấy việc khác!"
Tại sao: Cảm xúc không phải là "thứ linh tinh". Khi con lo sợ, đó là tín hiệu của não bộ. Phớt lờ nó chỉ khiến "rác tâm trí" đầy thêm.
✅ Hãy nói: "Con đang cảm thấy lo lắng đúng không? Đó là cảm xúc bình thường của một người có trách nhiệm. Mình cùng gọi tên nỗi sợ đó ra nhé!"
Ba mẹ nào cũng muốn điều tốt nhất cho con. Nhưng đôi khi chính sự lo lắng của ba mẹ lại trở thành "gánh nặng thứ hai" mà con phải mang vào phòng thi.
Con cần được cảm thấy an toàn, không phải được thúc đẩy thêm.