29/04/2017
Giáo dục thụ động sẽ làm con người ta trở thành kẻ giúp việc
Tất cả các bạn đều khẳng định rằng giáo dục đóng một vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra những thay đổi ở Việt Nam, phải không?
Nhà báo Kim Dung: Đó là lý thuyết nhưng trên thực tế, sức mạnh của giáo dục ở Việt Nam vẫn chưa rõ ràng. Bởi vì ở Việt Nam người ta vẫn học để thi, vì điểm số cao nên các trường học và thầy cô thường quan tâm đến kiến thức chứ không phải kỹ năng.
Tôi chợt nhớ một trường hợp ở Mỹ mà tôi xem được trên TV. Tôi nghĩ rằng đây là một sản phẩm của ngành giáo dục, giảng dạy kỹ năng sống là một điều rất thiết thực đối với đời sống, giúp mọi người biết cách xử lý trong những hoàn cảnh khắc nghiệt.
Một đứa trẻ 7 tuổi sống sót sau tai nạn máy bay ở Mỹ cho biết, cô bé đã đi qua 3km để gõ cửa từng nhà nhờ giúp đỡ. Rõ ràng, các trường học ở Mỹ đã trang bị cho trẻ em các kỹ năng để giải quyết tình huống khó khăn.
Ở Việt Nam, gần đây các phương tiện truyền thông đã đưa tin câu chuyện giữa một người đàn ông có bằng tiến sĩ với Bộ Giao thông Vận tải về sân bay Long Thành. Phản ứng giữa hai bên vô tình phản ánh sự thiếu hụt các kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết vấn đề.
Phạm Hiệp: Nhìn từ khía cạnh giáo dục, chỉ có 3 tiêu chí: chất lượng, số lượng và sự công bằng. Và nhiệm vụ giáo dục xoay quanh ba câu chuyện.
Trong 30 năm qua, các nghị quyết, chiến lược phát triển đã đề cập đến ba tiêu chí này. Do đó, về mục tiêu, chúng tôi không hề xa rời các yêu cầu chung của thế giới nhưng chúng tôi gặp khó khăn trong việc đạt được các tiêu chí này.
Về chất lượng, tại sao chúng tôi tiếp tục biên soạn sách giáo khoa mà không nhập khẩu sách từ nước khác?
Trên thực tế, tất cả các chương trình đào tạo liên quan đến đối tác nước ngoài đều làm theo cách này. Trong lĩnh vực giáo dục tư thục, Đại học Duy Tân cũng đã ký kết với một trường học Mỹ để liên kết với trường này nhằm sử dụng sách giáo khoa của Mỹ cho các chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sỹ. Đại học FPT cũng sử dụng sách giáo khoa nước ngoài.
Về vấn đề công bằng, có hai cách. Chúng tôi nghĩ rằng đối với giáo dục đại học, nếu học phí thấp, thì người nghèo có thể đến trường, điều này đúng hay sai?
Nghiên cứu của chúng tôi và nhiều nghiên cứu khác của các nhóm nghiên cứu trên khắp thế giới cho thấy, đối với các quốc gia không có đủ nguồn lực để đảm bảo chất lượng giáo dục đại học, mức học phí thấp hơn, sự bất bình đẳng sẽ ngày càng tăng.
Hiện tại, hơn 40% sinh viên Việt Nam đến từ 20% gia đình giàu nhất Việt Nam, dưới 10% sinh viên đến từ 20% gia đình nghèo nhất. Những con số này tồi tệ hơn cả thực tế của 10 năm trước đây. Tình trạng bất bình đẳng ngày càng xấu đi.
Trên thế giới, để đảm bảo bình đẳng trong giáo dục đại chúng, học phí phải cao và đồng thời có nhiều chính sách hỗ trợ cho sinh viên thông qua học bổng và cho vay sinh viên. Đây cũng là đề xuất của nhóm đối thoại giáo dục.
Tóm lại, trong tình hình giáo dục đại học mới, chúng ta không thể áp dụng cách quản lý cũ.
VietNamNet: Nhiều người lập luận rằng các mục tiêu và triết lý giáo dục của chúng tôi không theo kịp sự phát triển kinh tế xã hội. Bình luận của bạn là gì?
Nguyễn Minh Thuyết: Tôi đã đề cập đến vấn đề mục tiêu giáo dục. Mục tiêu hài hòa có thể được chấp nhận. Giáo dục là để hoàn thiện nhân cách của mỗi cá nhân, dựa trên đó để xây dựng một lực lượng lao động có trình độ để xây dựng và bảo vệ đất nước.
Mục tiêu luôn luôn có hai mặt, phản ánh hai trường học về triết học giáo dục. Một trường thì tin rằng giáo dục chỉ có chức năng hoàn thiện nhân cách và trường kia nói rằng giáo dục là đào tạo con người phục vụ xã hội.
Đối với Việt Nam, chúng ta phải hài hòa hai mục đích.
Về lý thuyết giáo dục, trong giai đoạn này chúng ta phải điều chỉnh lý thuyết giáo dục dựa trên thực tế.
Về mục tiêu đào tạo nhân lực cho xã hội, chúng ta phải tập trung vào các ngành có tác động trực tiếp đến sự phát triển sản xuất, nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam.
Hơn nữa, thời gian để thực hành nên được tăng lên.
Chúng ta phải tạo điều kiện cho toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục. Chúng ta phải xây dựng một xã hội học tập.
Khi tôi dạy tiếng Việt ở Canada, một nửa số sinh viên trong lớp tôi là người lớn cao tuổi. Tôi khám phá ra rằng họ thuộc các tầng lớp khác nhau. Họ là nhiếp ảnh gia, giáo sư, nhà ngoại giao, bà nội trợ. Họ đến trường không phải để lấy bằng mà là để nghiên cứu những kiến thức họ còn thiếu hụt hoặc họ cần. Đó mới thực sự là một xã hội học tập. Đó là triết lý của dân chủ.
Tóm lại, chúng ta phải xây dựng nền giáo dục dân chủ.
Pham Hiep: Những gì tôi quan tâm là làm thế nào để biến lý thuyết thành các tiêu chí.
Nền giáo dục của Việt Nam chưa có phương pháp thực hiện triết học, làm cho nó có lộ trình và mục tiêu.
Nhà báo Kim Dung: Chúng tôi đã tranh luận rất nhiều về triết học giáo dục. Cuối cùng, cuộc tranh luận còn chưa rõ ràng, và không ai giải thích triết lý giáo dục ở Việt Nam như thế nào.
Với mục tiêu và triết lý, chúng ta hãy đi theo hướng "giáo dục trẻ em để trở thành chính mình".
Một mục đích quan trọng của giáo dục là kích thích và thúc đẩy sự sáng tạo, thông minh, dũng cảm và quyền tự trị của mỗi cá nhân.
Nền giáo dục của chúng ta được sinh ra từ thời phong kiến, sau đó dưới ảnh hưởng của giáo dục Pháp và sau đó chúng ta áp dụng mô hình giáo dục của Liên Xô cũ. Ảnh hưởng của cả ba hệ thống giáo dục là rất nhiều khái niệm học thuật và thụ động.
Đó là một thực tế khi nói rằng giáo dục mà không dạy cho người ta có sáng kiến thì giáo dục sẽ có xu hướng đào tạo người phục vụ và tính cách cá nhân bị lu mờ. Khi tính cách cá nhân, sự khác biệt bị lu mờ, không tôn trọng, sự sáng tạo, tư duy phê phán con người bị cản trở, hậu quả là cả một con người đều phát triển chậm chạp.
Tôi nhớ những năm tháng ở trường, những đứa trẻ khác biệt một chút với những người khác được gọi là "những đứa trẻ kỳ cục", họ bị định kiến và kỳ thị. Quan niệm "trẻ con kỳ cục" là rất tiêu cực mặc dù sự khác biệt của họ có thể là dấu hiệu của tài năng.
Tôi đặc biệt quan tâm đến nền dân chủ trong giáo dục. Gần đây, một số trường đại học đã đề nghị một chính sách để cho sinh viên có ý kiến về giảng viên của họ. Vào thời điểm đó, nhiều người lập luận rằng chính sách như vậy sẽ làm tổn hại hình ảnh của giáo viên và giáo viên phải luôn luôn đúng.
Tôi vẫn nhớ rằng Bộ Giáo dục đã công bố tại một cuộc họp gần đây rằng "một trong những đặc điểm mới của cải cách sắp tới là tôn trọng các nhà khoa học". Nếu làm theo như vậy, thì đó là tin tốt. Nhưng tôi vẫn lo lắng liệu điều đó có trở thành sự thật.
VietNamNet: lo lắng của bạn cũng là lo lắng của xã hội ngày nay. Điều gì sẽ ảnh hưởng đến thành công hay thất bại của cuộc cải cách sắp tới của Bộ Giáo dục?
Nhà báo Kim Dũng: Nó phụ thuộc vào ngành giáo dục.
Tuy nhiên, việc này đòi hỏi lãnh đạo ngành giáo dục phải có tư duy chiến lược, sự hiểu biết thấu đáo về giáo dục và tâm hồn của trẻ em. Một quan chức từng nói về triết học giáo dục như sau: "Nghị quyết là triết lý giáo dục và chúng ta hãy làm nó!" (?)
Giải thích như vậy, suy nghĩ thật sự phải thay đổi. Để cải cách giáo dục thành công chúng ta cần sự đổi mới từ tư duy của mỗi người, từng cán bộ trong ngành giáo dục, chính quyền địa phương và từng giáo viên, từng công dân.
Tư duy giáo dục phải theo kịp sự chuyển biến xã hội. Hãy nhớ rằng chúng ta sống trong một thế giới phẳng, sự phát triển của công nghệ thông tin và thông tin đa chiều khiến mọi người thay đổi cách suy nghĩ, bởi vì số lượng thông tin mà họ nhận được hàng ngày rất lớn và sự thay đổi của thế giới cũng có ảnh hưởng đến người Việt Nam .
Chúng tôi có nhiều bài học nhưng chúng tôi đã không áp dụng nhiều bài học này. Tôi đặt cược rằng nếu chúng ta vẫn là tư duy hiện tại và cách làm hiện tại thì trong 5-7 năm sau chúng ta sẽ lại tranh luận về sự đổi mới của sách giáo khoa. Chúng ta sẽ nói về những gì chúng ta đang nói ngày hôm nay.
----------------------------------
Passive education will make people become servants
All of you have confirmed that education takes a very important role to create changes in Vietnam, right?
Journalist Kim Dung: It’s theory but in fact, the power of education in Vietnam has not been very clear. Because in Vietnam people still study for exams, for high scores so our schools and educators are still keen on knowledge not skills.
I suddenly remembered this case in the US, which I watched on TV. I think that this is a product of education, life skill education that is very practical for life, which helps people know how to handle in strict circumstances.
A 7-year-old child survived in a plane crash in the US said that she passed 3km distance to knock on the door of a family to ask for help. Obviously, US schools had equipped the child with the skills to solve the harsh situation.
In Vietnam, recently the media reported the story between a man who holds a doctoral degree and the Ministry of Transport about the Long Thanh airport. The reaction between the two sides accidentally reflected the shortage of life skills, problem-solving skills.
Pham Hiep: Seen from the perspective of education, there are only 3 criteria: quality, quantity, and fairness. And the mission of education revolves around three stories.
For the past 30 years, the resolutions, the development strategies already mentioned these three criteria. Thus, in terms of the target we are not far from the general requirements of the world but we have problems in working to achieve these criteria.
Regarding the quality, why we keep compiling textbooks not importing them from another country?
In fact, all the training programs associated with foreign partners did this way. In the private education sector, Duy Tan University also signed a US school to usecontract with one of America's schools to use their textbooks for master and doctoral degree holder training programs. FPT University also uses foreign textbooks.
On the issue of fairness, there are two ways. We thought that for higher education, if the tuition is low, then poor people can go to school, is this true or not?
Our own research and many other studies of research groups around the world indicate that, for countries that do not have sufficient resources for ensuring quality of higher education, the lower the tuition is, the inequality is increasing.
At the present time, more than 40% of students in Vietnam come from 20% of Vietnam's richest families, less than 10% of students come from the poorest 20% of families. These figures are worse than the reality of 10 years ago. That is the situation of inequality is worsening.
In the world, to ensure equality in mass education, tuition must be high and at the same time there are many assistance policies for students through scholarships and student loans. This is also the proposal of the education dialogue group.
In short, in the new situation of higher education, we cannot apply the old way of management.
VietNamNet: Many argued that the objectives and philosophy of our education has not kept up with the economic and social development. What is your comment?
Nguyen Minh Thuyet: I’ve mentioned the story of objectives in education. Harmonized objective can be acceptable. Education is to perfect personality of each individual, based on which to build a qualified workforce to build and defend the country.
The goal always has two sides, reflecting the two schools in terms of educational philosophy. A school believes that education only functions of perfecting personality and the other school says that education is to train people to serve the society.
For Vietnam, we must harmonize the two goals.
Regarding educational theory, in this period we must adjust the educational theory that is based on the fact.
In terms of personnel training objectives for the society, we have to focus on the sectors with a direct impact on the development of production, improving the competitiveness of the Vietnamese economy.
Moreover, the time for practice should be increased.
We have to create conditions for the entire society to participate in developing education. We have to build a learning society.
When I teach Vietnamese in Canada, half of students in my class are the elderly. I was curious to find out that they belonged to different classes. They were photographers, professors, diplomats, housewives. They went to school not for a degree, but to study the knowledge they lacked or they needed. It was truly a learning society. That is the philosophy of democracy.
In short, we have to build a democratic education.
Pham Hiep: What I care about is how to turn theory into criteria.
Vietnam’s education has not yet had the method of implementing philosophy, making it the roadmap and objectives.
Journalist Kim Dung: We have argued a lot about educational philosophy. Finally, the debate is left implicit, and no one has explained how the philosophy of education in Vietnam is.
For the objectives and philosophy, let’s go in the direction of "educating children to become themselves".
An important aim of education is to stimulate and promote the best creativity, intelligence, bravery, and the autonomy of each individual.
Our education was born from the feudal time, then under the influence of French education and then we applied the educational model of the former Soviet Union. The influence of all three education systems is heavily academic and passive.
It is a fact that the education that does not teach people the initiative, it will tend to train servant and the personal ego is blurred. When the personal ego, the distinction is blurred, not respected, creativity, critical thinking of men is hindered, the consequences is the slow development of an entire people.
I remember the old days in school, those kids who were a little different from others were called “odd kids” and they were under prejudice and discriminated. The conception “odd kids” is very negative although their difference might be the signal of talent.
I pay special attention to the democracy in education. Recently some universities suggested the policy of letting students to make comments about their lecturers. At that time many people argued that such policy would harm the image of teachers and teachers must be always right.
I still remember that the Ministry of Education announced at a recent meeting that "one of the new features of the upcoming reform is respecting academics". If you do so, then it's good news. But I still worry whether it will become true.
VietNamNet: Your worry is also the worry of the society today. What will make impact on the success or failure of the upcoming reform of the Ministry of Education?
Journalist Kim Dung: It depends on the education sector.
However, it requires strategic thinking, thorough understanding of the education and children's hearts of leaders of the education sector. An official used to say about educational philosophy like this: "resolution is the philosophy of education and let’s do it!" (?)
Such interpretation, such thinking must change. To have successful education reform we need innovation from the thinking of each person, each official in the education sector, local governments and each teacher, each citizen.
Educational thinking has to keep up with social transformation. Remember that we live in a flat world, the development of information technology and multi-dimensional information make people change the way of thinking, because the amount of information they receive each day is huge and the change of the world also make impact on Vietnamese people.
We have a lot of lessons but we have not applied much these lessons. I bet that if we remain the current thinking and the current way of doing then in 5-7 years later we will again debate about innovation of textbooks. We're going to talk about what we are saying today.
---------------------------
Like và share nhiệt tình để ad có thêm động lực post bài nhé các bạn....