21/08/2026
🌷📚 Các con hãy tham khảo bài so sánh, đánh giá hai đoạn trích “Ông ngoại” và “Giàn bầu trước ngõ” của Nguyễn Ngọc Tư để hiểu rõ hơn cách triển khai dạng bài này nhé! ✨📝
Ông ngoại - Nguyễn Ngọc Tư
(Tóm tắt đoạn đầu: Gia đình cậu mợ của Dung đi định cư nước ngoài. Mẹ Dung quyết định cho Dung sang ở với ông Ngoại để tiện bề trông nom ông. Dung dù không muốn nhưng vẫn nghe lời mẹ)
Sang bên ấy được hai hôm, Dung chạy về mẹ, than thở lướt sướt: "Ở với ông ngoại buồn muốn chết, đi học về, mở karaoke lại sợ ồn, nói chưa được mấy câu thì hết chuyện. Chẳng lẽ con lại nói chuyện tình yêu với ông ngoại à? Bọn bạn không dám lại nhà chơi. Ông khó lắm. Con mở nhạc cũng ngại, con nấu cơm khét ông mắng cả buổi. Suốt ngày ông cứ lo tỉa tót cho mấy chậu
kiềng, mấy con cá vàng. Con hỏi:" Ngoại chăm sóc hoài không chán sao? ", Ngoại nói" Cây cũng có linh hồn. Con không tin, ghé tai vào nghe thử, có cây nào than buồn, có cây nào thèm nghe Michael Jackson đâu ".
(Thế nghĩa là có hai thế giới ở trong ngôi nhà. Thế giới của ông là mấy ông bạn già và thế giới của Dung là tiếng nhạc gào thét xập xình. Hai thế giới vừa giành giựt vừa hòa tan nhau.)
Hôm bữa Dung nói với ông:
- Sao ông Chín bên nhà rủ ngoại đi tham gia câu lạc bộ gì đó, ngoại không đi?
Ông nhìn Dung thật lâu:" Ngoại sợ con ở nhà một mình buồn ". Dung chột dạ, có bao giờ đi chơi mà mình nghĩ tới ông không.
Có những sự thay đổi Dung không thể ngờ được. Bây giờ mỗi đêm Dung trở mình nghe ông ngoại họ khúc khắc. Nghe cây mai nhỏ nứt mình, nảy chồi Dung nghiện hương trầm tối tối ông thắp lên bàn thờ bà ngoại. Lắm khi lũ em Dung sang, chúng nó phá phách quậy tung cả lên, Dung mắng, chúng nó trề môi "Chị hai khó như một bà già", Dung giật mình. Có lẽ quen với cái tĩng lặng trong sân mà mỗi chiều Dung giúp ông tưới cây, cái khoảng không xanh lạc lõng trong khói bụi, đâu đó, trên tàng me già, dăm chú chim hót líu lo Dung quen dáng ông ngoại với mái tóc bạc, với đôi mắt hõm, cái cằm vuông, quen mỗi tháng một lần cọc cạch lên phường lương hưu. Có một điều Dung ngày càng nhận ra tiếng họ của ông ngày càng khô và rời rạc như lời kêu cứu. Chủ nhật Dung cắm cúi lau chùi bên dàn karaoke phủ bụi, ông đứng lên nheo måt:
- Sao con không hát, con hát rất hay mà. - Dung thoáng ngỡ ngàng, nó hỏi:
- Ngoại có thích nghe không?
Rồi mở máy. Hôm ấy Dung rất vui, lần đầu tiên nó hát cho riêng ông nghe và quan trọng nhất là ông đã ngồi lại đấy, gật gù.
(Tóm tắt: Sinh nhật Dung, ông và Dung cùng làm bánh kem mời bạn bè đến thật đông. Hôm ấy, hai ông cháu cùng nhảy điệu tango, đám bạn ai cũng khen, Dung hãnh diện lắm.)
(Trích Ông ngoại, tập truyện Ông ngoại, Nguyễn Ngọc Tư, NXB trẻ, 2001)
2️⃣
Giàn bầu trước ngõ - Nguyễn Ngọc Tư
Tóm tắt: Gia đình tôi không thích giàn bầu vì gây bất tiện và khiến họ ngán ăn, nhưng không ai dám chặt vì đó là của bà nội, bà trồng để nhớ quê. Cha tôi cho rằng quê hương là khắp đất nước và đã đưa bà nội lên thành phố sống cùng gia đình.
Ở nhà tôi, công việc nhàn đến mức bà thơ thần vào rồi lại thơ thần ra. Nhà cao cửa rộng, khéo đi, cả ngày chẳng ai gặp mặt ai. Chị tôi đi học cả ngày, mẹ tôi đến sở. Bà ra cửa trước, tôi vào cửa sau, bà lên lầu, cha đi xuống, gặp nhau ở lối ngõ cầu thang, nội ngó cha, nhắc “Lúc này bay bận rộn, đến không không ăn cơm ở nhà, khéo ngã bệnh nghen con”. Cha cười “má khỏi lo”. Rồi mỗi người mỗi ngả. Bà năng xuống bếp, quấn quít ở đấy. Chị bếp khoe:
- Bác ơi, con làm bánh tổ nè, bác cháu mình cùng ăn nghen.
Bà tôi gật gù khen ngon. Tôi tò mò nhón lấy một miếng ăn thử, nó ngòn ngọt dai dai. Thứ bánh nhà quê này xem ra có khác với Sandwich, chocolate. Bà làm nhiều thứ bánh lắm, không kể hết được, nào là bánh ngọt, bánh ú toàn là bánh nhà quê, mà hình như chỉ tôi ăn, ba mẹ, chị
Lan đều tránh xa xa hỏi " Bánh đó ăn ra làm sao? " Tôi khoe "Sáng này nội làm bánh khọt ngọt ngon lắm."Chị Lan tròn mắt" bánh gì tên ngộ vậy?
Ừ, ngộ, ngộ chứ. Nội mua về cái lò đất khói tù mù. Cha tôi chê. Nội mang ra ngoài hè để đỡ ám khói tường nhà. Bà bảo: "Làm bánh khọt thì phải đốt bằng lò đất, nó mới ngon". Bà đốt lửa, mắt già tèm nhem nước mắt mùi khói thơm thơm, cay nồng. Mùa này nhiều trái bầu khô, nội hái vào móc ruột ra, lấy cái vỏ mắn mì gọt. Lâu lâu nội đưa lên nhìn, nheo nheo mắt.
Tôi hỏi, nội gọt gì. Nội cười, đưa cho tôi mảnh vỏ dầy hình trái tim nỏ xíu.
- Mặt dây chuyền cho tụi nhỏ đeo. Tôi
không nén được xuỳ một tiếng.
- Thời này ai đeo mấy thứ này, nội làm chỉ mất công.
Trong đôi mắt đùng đục của bà, tôi thấy có một nỗi buồn sâu kín.....
Tóm tắt: Giàn bầu thưa dần đi khi trời mưa và bà nội tôi bị tai biến não, trở nên lơ ngơ và chỉ nhớ về quá khứ. Cha tôi nói rằng dù có thể đưa người ta ra khỏi quê hương, nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim họ, điều mà tôi thấy đúng khi nhìn bà nội ngồi lặng lẽ dưới giàn bầu.
(Trích Giàn bầu trước ngõ, Nguyễn Ngọc Tư, sach.info/story.php)
📜 DÀN BÀI
📌 1. Mở bài: Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề.
- Giới thiệu tác giả, và 2 đoạn trích.
- Nêu vấn đề nghị luận: nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư qua hai truyện ngắn.
📌2. Thân bài:
- Giải thích: nghệ thuật kể chuyện là một hình thức giao tiếp, truyền tải thông điệp, cảm xúc và thông tin thông qua việc kể lại các câu chuyện. Nghệ thuật kể chuyện không chỉ đơn thuần là việc kể lại sự kiện mà còn là sự kết hợp giữa sáng tạo, cảm xúc và kỹ thuật để tạo nên một trải nghiệm đáng nhớ cho người nghe hoặc người đọc.
- Điểm giống nhau trong nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư qua hai đoạn trích:
+ Truyện ngắn với cốt truyện đơn giản, thời gian ngắn, không gian nhỏ hẹp, xoay quanh cuộc sống đời thường, mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình.
+ Cách đặt nhan đề: Mộc mạc hướng đến nhân vật, đề tài, góp phần thể hiện chủ đề.
+ Ngôn ngữ đời thường, đậm chất Tây Nam Bộ và có giá trị biểu cảm cao; giọng điệu tự nhiên, nhẹ nhàng nhưng thấm thía.
+ Giàu tính nhân văn khi đề cập đến sự nối kết thế hệ: Tình cảm gia đình, tinh thần trách nhiệm, biết sẻ chia, hi sinh.
- Điểm khác biệt:
* Truyện ngắn: “Ông ngoại”
+ Ngôi kể thứ ba, người kể chuyện toàn tri cho phép người kể chuyện quan sát được tất cả các nhân vật.
+ Người kể chuyện nương theo điểm nhìn của nhân vật Dung.
+ Chủ đề và tư tưởng tác phẩm: Qua quá trình rút ngắn khoảng cách thế hệ để thấu hiểu, yêu thương giữa Dung và ông
ngoại, tác phẩm hướng tới đề cao những giá trị nhân văn truyền thống.
* Truyện ngắn “ Giàn bầu trước ngõ”
+ Ngôi kể thứ ba, người kể chuyện hạn tri:
+ Tâm trạng và cảm xúc của bà: Bà tận hưởng việc làm bánh, tìm niềm vui trong những công việc truyền thống. Tuy nhiên bà
vẫn có một nỗi buồn sâu kín.
- Đánh giá chung:
+ Giàu tính nhân văn khi đề cập đến sự nối kết các thành viên trong gia đình.
+ Nghệ thuật kể chuyện rất tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Nguyễn Ngọc Tư.
📌3. Kết bài:
- Khẳng định ý nghĩa của so sánh, đánh giá hai tác phẩm.
- Có thể nêu những ấn tượng của bản thân.
✍Bài làm tham khảo
Nguyễn Ngọc Tư đã từng chiêm nghiệm rằng: "Truyện ngắn như một tấm ảnh chụp nhanh, bắt lấy khoảnh khắc đáng nhớ của cuộc đời." Nó là một lát cắt ngắn nhưng sự sống được kết tinh một cách đậm đặc. Vốn là một nhà văn nổi tiếng của Việt Nam, với những truyện ngắn mang đậm chất quê hương Nam Bộ. Hai truyện ngắn "Ông ngoại" và "Giàn bầu trước ngõ" là những tác phẩm tiêu biểu cho nghệ thuật kể chuyện của bà. Nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư không chỉ mang lại những câu chuyện đầy cảm xúc mà còn gửi gắm những thông điệp sâu sắc về cuộc sống và con người. Qua hai tác phẩm này, chúng ta có thể thấy rõ tài năng và phong cách kể chuyện độc đáo của bà.
Nghệ thuật kể chuyện là cách nhà văn tổ chức câu chuyện bằng việc lựa chọn cốt truyện, ngôi kể, điểm nhìn, ngôn ngữ, giọng điệu và những chi tiết nghệ thuật giàu ý nghĩa. Với Nguyễn Ngọc Tư, câu chuyện càng nhỏ bé thì khả năng đánh thức những rung động lớn lao càng mạnh mẽ. Cả Ông ngoại và Giàn bầu trước ngõ đều được xây dựng từ những lát cắt rất đời thường. Một bên là cuộc sống chung của Dung với ông ngoại, một bên là những ngày tháng bà nội sống giữa gia đình nơi thành phố. Không gian truyện thu hẹp trong mái nhà, khoảng sân, căn bếp, giàn bầu trước ngõ; thời gian cũng được mở ra vừa đủ để những biến chuyển trong tâm hồn nhân vật hiện lên tự nhiên. Chính sự giản dị ấy làm nên vẻ đẹp riêng cho cách kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư.
Hai tác phẩm còn gặp nhau ở lối kể nhẹ nhàng, thủ thỉ, giàu chất Nam Bộ. Nhà văn không áp đặt cảm xúc lên người đọc mà để tình cảm tự lan ra từ những lời thoại và chi tiết nhỏ. Một tiếng ho khẽ của ông ngoại, một mùi hương trầm buổi tối, một chồi mai nứt mình hay chiếc bánh quê, cái lò đất, mảnh vỏ bầu hình trái tim đều mang theo hơi ấm của tình thân. Những nhan đề Ông ngoại và Giàn bầu trước ngõ cũng mộc mạc như chính thế giới nghệ thuật ấy: một nhan đề hướng trực tiếp đến nhân vật trung tâm, một nhan đề gọi tên hình ảnh gắn với ký ức và quê hương. Sau vẻ bình dị của câu chữ là một tấm lòng nhân hậu luôn hướng về những con người bé nhỏ, đặc biệt là người già và trẻ em.
Nếu những điểm gặp gỡ tạo nên nền tảng chung cho phong cách kể chuyện thì cách lựa chọn ngôi kể và điểm nhìn lại đem đến sắc thái riêng cho từng tác phẩm. Ở Ông ngoại, câu chuyện được kể theo ngôi thứ ba nhưng điểm nhìn chủ yếu đặt vào Dung. Nhờ điểm nhìn ấy, người đọc được chứng kiến một sự thay đổi thật đẹp: từ khoảng cách đến gần gũi, từ xa lạ đến yêu thương, từ vô tâm đến thấu hiểu. Ban đầu, Dung thấy sống với ông thật buồn tẻ. Thế giới của cô là tiếng nhạc, bạn bè và những câu chuyện tuổi trẻ; thế giới của ông là cây cối, cá vàng, bạn già và sự tĩnh lặng. Hai thế giới tưởng như chẳng thể gặp nhau. Vậy mà một câu nói “Ngoại sợ con ở nhà một mình buồn” đã khiến Dung chột dạ. Cô bắt đầu nghe tiếng ho của ông, quen với dáng người tóc bạc, yêu khoảng sân xanh và nhận ra tiếng ho ngày một khô, rời rạc như một lời kêu cứu. Cách kể nương theo những chuyển biến rất khẽ trong tâm hồn Dung khiến tình ông cháu hiện lên cảm động mà không hề lên gân. Đến cảnh Dung hát cho riêng ông nghe, niềm vui của cô cũng chính là niềm vui của một trái tim đã biết mở cửa để bước vào thế giới của người mình yêu thương.
Nếu Ông ngoại khiến người đọc ấm lòng bởi sự thức tỉnh của tình thân thì Giàn bầu trước ngõ lại gieo vào lòng người một nỗi buồn dịu dàng về quê hương và ký ức. Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất qua lời của nhân vật “tôi”, giúp những gì được nhìn thấy, nghe thấy và cảm nhận trở nên gần gũi, chân thực. Ban đầu, “tôi” còn vô tư trước những món bánh quê, còn bật cười trước món đồ chơi bà làm bằng vỏ bầu. Nhưng ánh mắt “đùng đục” với “một nỗi buồn sâu kín” của bà đã khiến đứa cháu dần nhận ra phía sau những việc làm tưởng nhỏ bé là cả một miền quê đang được bà gìn giữ. Giàn bầu, chiếc lò đất, những món bánh quê và mảnh vỏ bầu hình trái tim đều trở thành những sợi dây níu bà với quá khứ. Đặc biệt, lời người cha rằng dù đưa con người ra khỏi quê hương vẫn chẳng thể tách quê hương khỏi trái tim họ đã nâng câu chuyện gia đình thành một suy ngẫm sâu sắc về cội nguồn. Cách kể bằng cái nhìn của người cháu khiến sự nhận thức ấy diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên, để nỗi buồn về tuổi già và xa quê cứ thấm dần vào lòng người đọc.
Đặt hai tác phẩm cạnh nhau, vẻ đẹp nghệ thuật của Nguyễn Ngọc Tư càng hiện rõ. Nhà văn kể chuyện bằng những điều nhỏ bé nhưng khơi dậy những tình cảm lớn lao; dùng lời văn tự nhiên mà vẫn giàu sức gợi; tạo nên những câu chuyện ít biến cố nhưng nhiều dư âm. Ông ngoại nghiêng về sự hòa giải khoảng cách thế hệ, còn Giàn bầu trước ngõ hướng đến nỗi nhớ quê và sự gắn bó với cội nguồn. Một câu chuyện khiến ta biết lắng nghe người thân khi họ còn ở bên cạnh; một câu chuyện nhắc ta nâng niu những gì thuộc về quê hương, ký ức. Cả hai cùng gặp nhau ở một điểm sáng nhân văn: tình yêu thương thường trú ngụ trong những điều bình dị nhất.
Nguyễn Minh Châu đã từng viết: "Nhà văn chân chính là người suốt đời đi tìm kiếm hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người, để rồi bằng tài năng và trái tim của mình, mang những hạt ngọc ấy ra ánh sáng, soi rọi và làm đẹp cho đời." Có lẽ Nguyễn Ngọc Tư đã thành công trong vai trò của một nhà văn chân chính, viết về cuộc đời và tấm lòng vì cuộc đời. Với nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, bà phát triển các tình tiết khiến câu chuyện trở nên hấp dẫn. Nghệ thuật kể chuyện của bà không chỉ thu hút người đọc mà còn để lại những ấn tượng sâu sắc về giá trị nhân văn và tình cảm gia đình. Qua hai truyện ngắn "Ông ngoại" và "Giàn bầu trước ngõ", chúng ta có thể thấy rõ sự tinh tế và tài năng của Nguyễn Ngọc Tư trong việc kể chuyện, mang đến những câu chuyện đầy cảm xúc và ý nghĩa.
-------------------------------------
🔰 𝑪𝑳𝑩 𝑽𝒂̆𝒏 𝑯𝒂̀ 𝑽𝒖̃ 𝑬𝒅𝒖 - 𝑽𝒂̆𝒏 𝒉𝒐̣𝒄 𝒍𝒂̀ 𝒄𝒖𝒐̣̂𝒄 𝒔𝒐̂́𝒏𝒈🔰
📍Hệ thống các lớp Văn off và onl từ khối 2-12 📍
🏠 Trung tâm 1: Lô 52 BT4 X2 Khu đô thị Bắc Linh Đàm
🏠 Trung tâm 2: 262A Hậu Cần - Bãi Cháy - Hạ Long - Quảng Ninh
🏠 Trung tâm 3: TT04-23 HD Mon city - Hàm Nghi - Mỹ Đình
☎ CSKH: - 0936830889 - 0931584721 ☎
23/08/2026
22/08/2026
21/08/2026
21/08/2026
19/08/2026