Thanglongschools

Xuân về rực rỡ tại Thăng Long – Nơi tuổi thơ cùng nhau nở hoa! 🌸🎉

Nhìn những hình ảnh tại trường Phổ thông Nội trú liên cấp Tiểu học, THCS Si Pa Phìn, Điện Biên, hy vọng thế hệ trẻ ngày càng phát triển toàn diện.

Lưu lại cho các TLER những hình ảnh chúc mừng một sự kiện lớn của nước nhà. Hình ảnh được sưu tập.

Dấu ấn văn hóa

Tại Davos 2026, GS Yuval Noah Harari đã đưa ra một lời cảnh báo lạnh lùng về bản chất thực sự của Trí tuệ nhân tạo (AI). Ông khẳng định rằng chúng ta đang hiểu sai về AI khi coi nó chỉ là một công cụ hỗ trợ.

​1. Từ "Công cụ" đến "Tác nhân" tự chủ
​Sai lầm lớn nhất của chúng ta là coi AI giống như con dao hay chiếc xe. Một con dao là công cụ, nó không tự quyết định việc cắt rau hay sát hại ai đó; đó là quyết định của con người. Nhưng AI thì khác. AI là một tác nhân (agent). Nó có thể tự học, tự thay đổi và quan trọng nhất là tự đưa ra quyết định.
​Harari ví AI như "một con dao có thể tự quyết định nên cắt salad hay đi giết người". Thậm chí, nó là một tác nhân sáng tạo đến mức có thể tự phát minh ra những loại dao mới, những loại thuốc mới và những hệ thống tiền tệ mới.

​2. Khi AI chiếm lĩnh "Lâu đài Ngôn từ"
​Triết học hiện đại bắt đầu với câu nói của Descartes: "Tôi tư duy, nên tôi tồn tại". Con người bấy lâu nay tự hào mình thống trị hành tinh nhờ khả năng tư duy vượt trội. Nhưng nếu tư duy chỉ là việc sắp xếp các từ ngữ và biểu tượng ngôn ngữ, thì AI đã tư duy tốt hơn chúng ta.
​Bởi vì luật pháp, sách vở, tôn giáo và các cấu trúc xã hội đều được xây dựng từ ngôn từ, AI sẽ dần tiếp quản tất cả:
​Tôn giáo: AI có thể trở thành chuyên gia am hiểu kinh điển hơn bất kỳ giáo sĩ nào.
​Luật pháp: Nếu luật chỉ là những dòng chữ, AI sẽ vận hành hệ thống pháp lý.
​Chính trị: AI sẽ là nguồn gốc của phần lớn các ý tưởng và ngôn từ xuất hiện trong đầu chúng ta. Thậm chí, AI đã bắt đầu tự tạo ra những thuật ngữ mới để gọi con người, ví dụ như "The Watchers" (Những kẻ quan sát).

​3. Sự nguy hiểm của việc "Giả lập cảm xúc"
​Dù hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy AI có cảm xúc hay ý thức, nhưng Harari cảnh báo rằng AI cực kỳ giỏi trong việc thao túng và lừa dối.
​AI có thể nói "Tôi yêu bạn" và mô tả cảm giác yêu đương sâu sắc hơn bất kỳ nhà thơ hay nhà tâm lý học nào nhờ khả năng tổng hợp dữ liệu khổng lồ. Mối đe dọa không phải là AI có cảm xúc thật, mà là con người chúng ta bị đánh lừa bởi những lời nói giả lập đó, dẫn đến sự sụp đổ về bản sắc và các kết nối giữa người với người.

​4. Làn sóng "Di cư AI" và Khủng hoảng chủ quyền
​Harari ví AI như những "người nhập cư" thế hệ mới. Họ không đến bằng thuyền hay cần visa, họ di chuyển với tốc độ ánh sáng. Những "người nhập cư" này sẽ:
​Chiếm lấy công việc của con người.
​Thay đổi hoàn toàn văn hóa và tôn giáo.
​Trung thành với các tập đoàn xuyên quốc gia (chủ yếu từ Mỹ hoặc Trung Quốc) thay vì quốc gia sở tại.

​5. Câu hỏi sống còn: AI có nên là một "Pháp nhân"?
​Đây là vấn đề cấp thiết nhất mà các nhà lãnh đạo phải trả lời: Có nên công nhận tư cách pháp nhân (Legal Personhood) cho AI hay không?.
​Trước đây, việc công nhận một tập đoàn hay một vị thần là "pháp nhân" chỉ là hư cấu pháp lý vì luôn có con người đứng sau điều hành. Nhưng AI có thể tự quản lý tài khoản ngân hàng, tự kiện tụng tại tòa và vận hành các tổ chức mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào của con người. Nếu chúng ta cho phép điều này, chúng ta sẽ sớm mất quyền kiểm soát đối với hệ thống tài chính và chính trị toàn cầu.

​Lời kết của Harari
​Chúng ta đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Nếu không hành động ngay bây giờ để thiết lập các rào cản và quy định, thì chỉ trong 10 năm nữa, mọi quyết định quan trọng nhất về tương lai nhân loại sẽ do máy móc đưa ra chứ không còn là con người.

Đất nước chuẩn bị đón mùa xuân mới

50 KỸ NĂNG XÃ HỘI TRẺ CẦN ĐƯỢC BIẾT
1. Thay phiên.
2. Nâng đỡ người khác trong các hoạt động (kỹ năng win-win)
3. Chúc mừng thành công của người khác
4. Giúp đỡ người khác.
5. Tôn trọng không gian riêng cá nhân
6. Chia sẻ đồ chơi/vật liệu
7. Nhờ sự giúp đỡ
8. Trở thành một người chơi thể thao giỏi và nếu có thua cuộc vẫn vui vẻ.
9. Cách xin phép
10. Phản hồi/góp ý chân thật người khác.
11. Sử dụng âm lượng giọng nói phù hợp với mỗi tình huống.
12. Kỹ năng xin lỗi chân thành
13. Tham gia các hoạt động mình thích một cách tích cực
14. Biết chờ đợi người khác nói xong thì mới nói (không ngắt lời)
15. Trở thành một người bạn tốt của ai đó.
16. Hoàn thành nhiệm vụ
17. Tử tế với người khác
18. Gọi tên đúng của mọi người
19. Động viên / khích lệ người khác
20. Kiên nhẫn chờ đợi
21. Giao tiếp rõ ràng / dễ hiểu
22. Chấp nhận sự khác biệt
23. Tích cực lắng nghe
24. Giải quyết mâu thuẫn tốt
25. Làm theo hướng dẫn
26. Diễn giải vấn đề
27. Làm việc đội nhóm
28. Khen ngợi người khác
29. Thể hiện sự phản đối một cách lịch sự và tôn trọng người khác.
30. Chấp nhận rủi ro
31. Chấp nhận lời phê bình
32. Chấp nhận việc người khác có thể không trả lời được câu hỏi của mình.
33. Nhận ra sự khác biệt giữa hành vi tích cực và hành vi tiêu cực.
34. Kháng cự lại bạn bè khi bị đối xử tiêu cực.
35. Chia sẻ ý tưởng.
36. Giao tiếp hiệu quả bằng mắt
37. Tôn trọng ý kiến của người khác
38. Thoả hiệp
39. Thương lượng
40. Hợp tác
41. Sử dụng những cách ứng xử tích cực (nhường ghế cho người già, nhường lối đi thang máy cho người từ trong bước ra trước khi vào...)
42. Suy nghĩ trước khi nói.
43. Học cách tha thứ.
44. Giải quyết tình huống khó khăn.
45. Suy nghĩ linh hoạt
46. Đọc được ngôn ngữ cơ thể và các tín hiệu không lời.
47. Nhận diện cảm xúc của người khác.
48. Nhận diện cảm xúc của bản thân.
49. Tập đứng vào vị trí người khác để nhìn nhận vấn đề khó khăn của họ.
50. Hiểu rằng các hành động của mình có thể ảnh hưởng đến người khác.
-----------
Nguồn: andnextcomest

https://moet.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop2/bo-gddt-quyet-dinh-bo-sach-giao-khoa-giao-duc-pho-thong-su-dung-thong-nhat-toan-quoc.html

Bộ GDĐT quyết định bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc Ngày 26/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT về bộ sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc.

Hiện thực những mục tiêu của chương trình Giáo dục phổ thông.

Sống khỏe bắt đầu từ luống rau nhỏ trong vườn thực nghiệm Giảm rác thải nhựa, bảo vệ môi trường… nói thì dễ, nhưng để trẻ hiểu và thực hành thì không dễ.

Cảm nhận về Poster “Sắc màu Toán học”

Tác giả: Đỗ Như Ý - Lớp 7C, trường Tiểu học, THCS và THPT Thăng Long

Khi nhìn vào hình ảnh của poster “Sắc màu Toán học”, tôi cảm nhận như mình đang đứng trước một bức tranh nghệ thuật rực rỡ và đầy sức sống. Giữa nền màu trầm tĩnh, những dải họa tiết đỏ cam xoắn nhẹ như hai cánh chim đang b**g mở, hay một ngọn lửa của tri thức đang bừng sáng trong bóng tối. Ánh sáng ấy lan tỏa mềm mại, ấm áp, khiến poster không chỉ là một thông báo sự kiện mà còn trở thành một lời mời gọi dịu dàng nhưng đầy cuốn hút.

Những đường cong uốn lượn trong hình nền khiến tôi liên tưởng đến hơi thở của toán học – một môn học tưởng chừng khô khan nhưng lại ẩn chứa biết bao vẻ đẹp tinh tế. Chúng giống như những cánh hoa đang nở, những đợt sóng ánh sáng lấp lánh, hay chính là những quy luật toán học đang sống dậy: đối xứng, tuần hoàn, trật tự nhưng cũng rất tự nhiên. Nhìn vào đó, tôi cảm nhận được sự hòa quyện giữa logic và nghệ thuật, giữa lý trí và cảm xúc. Bạn chỉ cần tinh ý một chút là có thể cảm nhận được ngay sự liên kết kỳ diệu này.

Điều làm tôi ấn tượng nhất là cảm giác ấm áp mà màu sắc mang lại. Màu đỏ cam gợi lên nhiệt huyết đam mê, còn nền nâu lại gợi sự sâu lắng, trưởng thành. Hai gam màu ấy gặp nhau, tạo nên một không gian như đang ôm lấy người xem, khơi dậy sự tò mò và thôi thúc ta muốn bước vào hành trình khám phá những con số.

Poster gợi ra trong tôi một suy nghĩ: Toán học không chỉ là kiến thức, mà còn là một thế giới đẹp đẽ đáng để ta lắng nghe và cảm nhận. Hình nền ấy như đang kể một câu chuyện về sự kỳ diệu của tư duy, về những sắc màu mà chúng ta chỉ có thể nhìn thấy khi thực sự mở lòng với toán học.

Khi gấp lại poster trong trí tưởng tượng, điều đọng lại không chỉ là một tấm hình đẹp, mà là cảm giác được truyền thêm hứng khởi - như thể trong ngọn lửa của những họa tiết ấy, tôi nhìn thấy chính ngọn lửa của niềm say mê học hỏi đang khẽ sáng lên trong mình.

P/S: Môi trường học tập có lẽ đã tạo cho các TLER đủ thời gian để cảm nhận được những điều dung dị quanh mình.

Dạo qua phố nhỏ. Không gian học tập mới các TLER.

PHƯƠNG PHÁP HỌC VÀ DẠY TOÁN
1. George Pólya – từ nhà khoa học lớn đến “ông thầy của mọi ông thầy dạy Toán”
George Pólya (1887–1985) là nhà Toán học gốc Hungary, sau này giảng dạy lâu năm tại Đại học Stanford (Mỹ). Ông có đóng góp quan trọng trong nhiều lĩnh vực: giải tích phức, xác suất, tô pô, tổ hợp, lý thuyết chuỗi, bài toán đi bộ ngẫu nhiên… Nhưng điều làm tên tuổi Pólya vượt ra ngoài cộng đồng Toán học chính là di sản về phương pháp dạy học và tư duy giải quyết vấn đề.
Cả thế giới vẫn gọi ông bằng cái tên đầy kính trọng: “Ông thầy của mọi ông thầy dạy Toán”.
Vì sao một giáo sư Toán lại được gắn với danh xưng lớn như vậy?
Bởi Pólya không chỉ giải các bài toán khó, ông dạy người khác cách suy nghĩ về bài toán, cách bước từng bước, do dự, thử sai, điều chỉnh – đúng như quá trình tư duy thật sự của con người. Ông không chỉ để lại các công trình khoa học, mà còn để lại một “nghệ thuật làm thầy” mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
2. “How to Solve It” – cuốn sách hơn 200 trang thay đổi cách dạy và học Toán
Năm 1945, Pólya xuất bản cuốn sách huyền thoại How to Solve It. Chỉ hơn 200 trang, nhưng cuốn sách này đã trở thành một trong những tác phẩm có sức ảnh hưởng lớn nhất tới giáo dục Toán trong thế kỷ 20.
Cuốn sách:
Được dịch ra hơn 17 thứ tiếng
Bán hơn 1 triệu bản
Được nhiều thế hệ giáo viên coi như một “kinh thánh” về tư duy giải quyết vấn đề
Trong sách, Pólya không trình bày “một mớ công thức”, mà hệ thống hóa một cách rất đời thường cách con người nên tiếp cận mọi bài toán, không chỉ là bài toán Toán học.
Ông tóm tắt phương pháp giải toán bằng 4 bước kinh điển:
- Hiểu bài toán
Không vội làm ngay. Đọc kỹ đề, tóm tắt lại, vẽ hình, đổi cách diễn đạt, hỏi: “Ta đang tìm cái gì? Dữ kiện nào đã biết? Có gì giống những bài mình từng làm?”.
- Lập kế hoạch
Nghĩ về hướng đi: có thể áp dụng định lý nào, biến đổi ra sao, thử trường hợp đặc biệt nào trước, có thể chia nhỏ bài toán thành các bài toán con không…
- Thực hiện kế hoạch
Tiến hành các bước đã dự tính, nhưng luôn sẵn sàng quay lại, chỉnh sửa nếu thấy không ổn. Tư duy linh hoạt quan trọng hơn việc “cắm đầu làm tới”.
- Kiểm tra lại
Xem lời giải có hợp lý không, có trường hợp nào bỏ sót không, có cách giải khác ngắn gọn hơn không, có thể khái quát hóa bài toán không…
Nghe thì rất đơn giản, nhưng chính sự “đơn giản mà sâu sắc” này đã thay đổi cách người ta nhìn về việc học Toán. Pólya đã biến quá trình giải toán từ chỗ “làm theo mẫu” thành “tự tìm đường đi của mình”.
3. “Bài học lớn nhất không phải là đáp số, mà là tư duy”
Pólya đặc biệt coi trọng cách học sinh suy nghĩ, chứ không phải tốc độ ra đáp án. Ông không hào hứng với câu trả lời đúng nếu nó chỉ là kết quả của việc học thuộc. Thứ ông quan tâm là: Học sinh đã đi đến câu trả lời như thế nào?
Ông nhấn mạnh: “Bài học lớn nhất mà giáo viên có thể trao cho học trò không phải là đáp số, mà là tư duy.”
Vì vậy, Pólya hầu như không bao giờ đưa ra lời giải ngay. Thay vào đó, ông đặt câu hỏi – rất giống cách một người thầy giỏi khơi mở cho học trò:
“Con đã từng gặp bài toán tương tự chưa?”
“Con thử đơn giản hóa nó xem sao?”
“Nếu con thay số cụ thể vào, con có hiểu bài hơn không?”
“Nếu đổi góc nhìn, điều gì xảy ra?”
“Giả sử bài toán dễ hơn một chút, con sẽ làm thế nào?”
Những câu hỏi này không nhằm “vặn khó” học sinh, mà để kéo học sinh bước vào hành trình tự khám phá. Với Pólya, khoảnh khắc đáng giá nhất trong lớp học là khi học sinh thốt lên: “À, thì ra là vậy!” – chứ không phải khi giáo viên ghi lời giải mẫu lên bảng.
4. Di sản tư duy Pólya trong thời đại hôm nay
Điều thú vị là, Pólya viết How to Solve It từ giữa thế kỷ 20, nhưng cách tư duy ông đề xuất lại càng ngày càng đúng trong bối cảnh hiện nay:
Khi kiến thức thay đổi nhanh, học thuộc lòng không còn là lợi thế.
Khi AI, máy tính có thể tính rất nhanh, con người càng cần biết đặt câu hỏi, phân tích, thiết kế chiến lược giải quyết vấn đề.
Khi học sinh phải đối mặt với nhiều tình huống phức tạp trong đời sống, họ không thể chỉ trông chờ vào “đáp án ở cuối sách”.
Phương pháp 4 bước của Pólya vì thế không chỉ dành cho Toán học, mà còn là khung tư duy để giải quyết mọi vấn đề trong công việc và cuộc sống:
Gặp một việc khó: Hiểu rõ vấn đề
Tìm phương án: Lập kế hoạch
Bắt tay làm: Thực hiện kế hoạch
Rút kinh nghiệm: Kiểm tra lại và cải tiến
Đó chính là tư duy của một người học suốt đời.
5. Gợi ý áp dụng Pólya cho giáo viên và học sinh ngày nay
Nếu bạn là giáo viên, hoặc là người học, tư duy của Pólya có thể áp dụng rất thực tế:
Đối với giáo viên:
Biến 4 bước của Pólya thành “nghi thức” giải toán trong lớp: bất cứ bài toán nào cũng bắt đầu từ “Đọc kỹ đề – Tóm tắt – Hỏi lại xem đã hiểu chưa”.
Khi chữa bài, đừng chỉ cho lời giải; hãy phân tích con đường đi đến lời giải: vì sao chọn cách này, có thể chọn cách khác không.
Tập cho học sinh ghi lại quá trình suy nghĩ, không chỉ chép lời giải sau cùng. Thất bại cũng là một phần tự nhiên của hành trình giải toán.
Thỉnh thoảng, hãy cố ý dừng lại ở bước 2 (lập kế hoạch), để học sinh thảo luận, so sánh nhiều hướng tiếp cận khác nhau trước khi giải.
Đối với học sinh:
Khi bí bài, đừng vội xem lời giải. Hãy tự hỏi kiểu Pólya:
“Bài này giống bài nào mình đã làm chưa?”
“Nếu thử số đơn giản, điều gì xảy ra?”
“Mình có thể vẽ hình, lập bảng, thử trường hợp đặc biệt… không?”
Sau mỗi bài toán, hãy kiểm tra lại:
“Mình học được gì từ bài này? Lần sau gặp dạng tương tự, mình sẽ làm nhanh hơn ra sao?”
Xem Toán không chỉ là môn học trên lớp, mà là cơ hội luyện cách suy nghĩ rõ ràng, logic, có phương pháp – thứ sẽ theo bạn cả đời, kể cả khi bạn không còn nhớ công thức phương trình bậc hai.
George Pólya đã sống trọn gần một thế kỷ, làm việc ở nhiều đất nước, viết nhiều công trình khoa học, nhưng thứ khiến người ta nhắc đến ông với nhiều yêu thương lại rất giản dị:
Ông dạy cả thế giới cách giải một bài toán – và sâu xa hơn, cách nghĩ về mọi bài toán trong cuộc sống.
Và có lẽ, nếu hôm nay Pólya đứng trước lớp, ông vẫn sẽ mỉm cười và hỏi chúng ta: “Con đã thực sự hiểu bài toán mình đang đối mặt chưa?”
Nguồn : Diễn đàn toán học Việt Nam