07/07/2026
Sau chuyến công tác tại Nhật Bản, thầy Nguyễn Mạnh Linh - giáo viên Tiếng Anh đã có những ghi chép rất tỉ mỉ và thú vị về môi trường học tập của nước bạn. Nhà trường xin phép chia sẻ lại bài viết của thầy, hy vọng mỗi UMSer đều luôn mang tinh thần học hỏi tới những mảnh đất mới để chuẩn bị cho mình hành trang vững vàng cho những chặng đường tương lai.
NHẬT KÝ MỘT THÁNG CÔNG TÁC TẠI TRƯỜNG THPT MITO KIRYO (NHẬT BẢN): ĐỒI SENBA, NHỮNG BÀI HỌC VÀ TÌNH HỮU NGHỊ SÂU SẮC
Hôm nay, khi đã đặt chân về tới Hà Nội an toàn và bình yên, tôi ngồi lại để nhìn ngắm những bức ảnh, lật giở từng trang tài liệu khảo sát, và để lòng mình trôi về những ký ức vẹn nguyên của gần một tháng công tác vừa qua (từ ngày 03/06/2026 đến ngày 30/06/2026) tại Trường THPT Mito Kiryo, thuộc thành phố Mito, tỉnh Ibaraki, Nhật Bản. Chuyến đi không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn nhằm nghiên cứu, trao đổi học thuật phục vụ cho công tác ứng dụng tại Trường THCS Ngoại ngữ (UMS), mà còn là một hành trình tinh thần vô giá, nơi tôi được đắm mình trong một môi trường giáo dục năng động, tràn đầy năng lượng và tình cảm ấm áp của những người đồng nghiệp đáng kính cùng các em học sinh thân thương.
1. Bước chân đầu tiên đến ngôi trường mang triết lý “Văn Võ Song Toàn”
Nằm thanh bình trên đồi Senba thơ mộng, Trường THPT Mito Kiryo đón tôi bằng một bầu không khí trang nghiêm nhưng không kém phần cởi mở. Ngay từ những ngày đầu tiên, tôi đã bị ấn tượng mạnh mẽ bởi phương châm giáo dục xuyên suốt của nhà trường: 文武不岐 – Văn Võ Song Toàn). Tại đây, việc học tập kiến thức văn hóa (Văn) và rèn luyện thể chất (Võ) không bao giờ tách rời mà bổ trợ, nâng đỡ lẫn nhau để tạo nên một thế hệ học sinh phát triển toàn diện. Tinh thần ấy kết hợp cùng lời răn của trường: “Chất Thực Cương Kiện” (質実剛健 – Giản dị, chân thành nhưng mạnh mẽ, kiên cường) hiển hiện rõ nét trong từng cử chỉ cúi chào lễ phép, từng bước chân khẩn trương mà vững chãi của các em học sinh mỗi buổi sớm mai.
2. Giao lưu học thuật chuyên sâu và những người thầy tận tụy
Trong suốt một tháng tại Mito Kiryo, tôi may mắn có cơ hội tham gia vào các hoạt động chuyên môn đa dạng: từ dự giờ quan sát các lớp học, đồng giảng (co-teaching) một số tiết học, cho đến trao đổi ý tưởng chuyên môn với các giáo viên đầy nhiệt huyết và giàu kinh nghiệm tại đây như Sasaki-sensei, Ben-sensei, Okobu-sensei, hay Hiraga-sensei.
Qua các buổi thảo luận, tôi vô cùng ấn tượng với sự phân hóa rõ ràng trong chương trình giảng dạy của nhà trường nhằm tối ưu hóa năng lực học sinh. Sự phân hóa này được cụ thể hóa bằng việc sử dụng các hệ giáo trình hoàn toàn khác nhau cho từng phân ban. Các phân ban chuyên sâu như Khóa Y – Nha – Dược (Ishiyaku Course) hay Khóa Đặc tiến i (Tokushin i Course) sử dụng dòng sách Toán nâng cao (Advanced Math) của NXB Tokyo Shoseki hay tiếng Anh chuyên sâu Vision Quest, trong khi các lớp đại trà tiếp cận với dòng giáo trình mang tính thực hành, cơ bản hơn. Đặc biệt, tôi cũng được tiếp cận với cấu trúc của Khóa học mới – Digital X, nơi học sinh được trang bị Chromebook cá nhân và học sâu về khoa học dữ liệu kết hợp nghiên cứu dự án công nghệ. Sự nghiêm túc trong chuyên môn còn thể hiện ở việc dán công khai bảng phân bổ giờ dạy hàng tuần của toàn bộ giáo viên tại phòng hội đồng, với định mức trung bình từ 17 đến 19 tiết/tuần, đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong lao động sư phạm.
3. Sức sống từ các Câu lạc bộ thể thao và hào khí Quốc gia của CLB Thư pháp (Shodo)
Một trong những trải nghiệm tuyệt vời nhất, mang lại cho tôi nhiều góc nhìn mới mẻ chính là việc tham gia vào đời sống câu lạc bộ (CLB) sôi nổi của học sinh Mito Kiryo. Với tỷ lệ học sinh tham gia bình quân toàn trường lên đến 76%, sau giờ học chính khóa, toàn bộ khuôn viên trường như bùng nổ một nguồn năng lượng rực rỡ. Tôi đã tận mắt chứng kiến sự quy mô của CLB Bóng đá, Bóng chày, Bóng rổ với hệ thống sân thi đấu đạt chuẩn, đc nghe tiếng hô vang đầy khí thế khi bước xuống võ đường Kiếm đạo (Kendo) truyền thống, đc tham gia cùng các CLB Nhạc kịch, Cờ Shogi, Rock band, Brass band, ...v...v...
Đặc biệt nhất, tôi vô cùng vinh dự khi được trực tiếp quan sát và giao lưu cùng Câu lạc bộ Thư pháp (Shodo) của trường. Đây không chỉ là một hoạt động ngoại khóa thông thường, mà là một niềm tự hào lớn lao mang tầm quốc gia của Mito Kiryo. CLB Thư pháp của trường sở hữu bảng thành tích vô cùng đáng nể tại đấu trường danh giá Shodo Performance Koshien (Giải vô địch trình diễn thư pháp học sinh toàn quốc), đỉnh cao là ngôi vị Á quân toàn quốc năm 2024 và chính thức bước lên bục vinh quang cao nhất với chức Vô địch Quốc gia (nhận Cúp vô danh giá của Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản) vào năm 2025. Tận mắt chứng kiến các em học sinh vung những nét bút khổng lồ đầy uy lực và giàu tính nghệ thuật trên nền nhạc, tôi mới thấu cảm hết bản sắc văn hóa Nhật Bản và ý chí kiên cường của học sinh đồi Senba.
4. Những mẩu giấy nhắn ấm áp
Nhưng có lẽ, điều làm tôi lưu luyến và xúc động sâu sắc nhất khi khép lại chuyến công tác chính là tình cảm thuần khiết, chân thành mà các em học sinh Mito Kiryo dành tặng. Trước ngày tôi về nước, các em đã cùng nhau chuẩn bị một món quà vô giá: một cuốn lưu niệm dán đầy những mẩu giấy nhắn viết tay rực rỡ sắc màu bằng cả tiếng Nhật, tiếng Anh và những dòng tiếng Việt vụng về nhưng ngọt ngào.
Mỗi mảnh giấy là một mảnh ghép ký ức đáng nhớ: từ cậu học trò Takeru nhắn nhủ mong tôi đừng quên các em, cô bé Yuzuki nhớ về tiết học với bài “Lemon Tree” đầy ắp tiếng cười, Yuki và Seyori lưu luyến giờ ăn cơm trưa học đường (Kyushoku) cùng thầy, cho đến Aina viết chữ “Xin chào” nắn nót và nâng niu bức ảnh chụp chung trong dịp chuẩn bị cho Lễ hội văn hóa (Kiryosai)... Những dòng tâm sự mộc mạc ấy chính là minh chứng sống động nhất cho sự thành công của chuyến công tác này. Tôi đã lên ý tưởng và hẹn với Mito Kyrio về những tiết học trực tuyến giữa 2 trường, đây chắc hẳn sẽ là những nhịp cầu hữu nghị thắt chặt giữa thế hệ trẻ hai nước.
5. Lời tri ân sâu sắc từ trái tim
Chuyến công tác thành lập một nhịp cầu bền vững giữa hai ngôi trường UMS và Mito Kiryo sẽ không thể gặt hái được những thành công rực rỡ nếu thiếu đi sự chào đón và hỗ trợ nhiệt thành từ Ban giám hiệu, đặc biệt là thầy Tanaka - người đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập mối quan hệ giữa 2 trường – cùng các thầy cô giáo và nhân sự tại trường. Sự đón tiếp chu đáo của quý trường — từ những giai đoạn lên kế hoạch sơ khởi cho đến từng chi tiết nhỏ trong lịch trình sinh hoạt hàng ngày của tôi tại Mito — đã biến một tháng xa xứ của tôi trở thành một trải nghiệm vô cùng ấm áp.
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới cô Trang - Hiệu trưởng Trường THCS Ngoại ngữ - vì sự đồng hành, dẫn dắt và hỗ trợ liên tục từ phía UMS để biến cơ hội hợp tác và chuyến đi ý nghĩa này thành hiện thực.
Vượt lên trên những trao đổi học thuật mang tính kỹ thuật, điều đọng lại lớn nhất trong tôi khi rời nước Nhật chính là tình bạn chân thành, sự bao dung và giúp đỡ vô điều kiện của tập thể sư phạm cùng các em học sinh Mito Kiryo. Tôi thành tâm hy vọng rằng mối quan hệ hợp tác và giao lưu giáo dục giữa hai nhà trường sẽ ngày càng bền chặt, đơm hoa kết trái nhiều hơn nữa trong tương lai. Tôi luôn mong chờ ngày được hội ngộ, và sẽ vô cùng vinh hạnh nếu được đón tiếp các thầy cô giáo và các em học sinh của Mito Kiryo tại thủ đô Hà Nội, Việt Nam vào một ngày gần nhất.
Kính chúc các thầy cô giáo, gia đình và toàn thể các em học sinh Trường THPT Mito Kiryo luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và không ngừng phát triển mạnh mẽ trên đồi Senba thân thương!
