19/05/2026
CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VÀ TẤM GƯƠNG HỌC TẬP SUỐT ĐỜI
Nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Bác Hồ (19/05/1890 - 19/05/2026), chúng ta hãy cùng tìm hiểu đôi nét về tấm gương học tập suốt đời vượt qua mọi hoàn cảnh của Người nhé.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm cách học ngoại ngữ trong những hoàn cảnh khó khăn nhất. Vốn ngoại ngữ mà Người học bằng mọi giá trong hành trình bôn ba khắp năm châu đã giúp Người rất nhiều trong quá trình tìm đường cứu nước và lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Biết nhiều ngoại ngữ - lợi thế đặc biệt của người lãnh đạo
Hồ Chí Minh thông thạo nhiều ngoại ngữ. Trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VII, Bác đã ghi: “Biết các thứ tiếng: Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức, Nga”. Nhưng trên thực tế, dựa vào những lần Bác đi thăm nước ngoài, cũng như những lần đón tiếp các phái đoàn ngoại giao tới thăm Việt Nam, chúng ta được biết Người còn sử dụng thông thạo nhiều ngoại ngữ khác, như tiếng Xiêm (Thái Lan bây giờ), tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ả Rập, tiếng của nhiều dân tộc thiểu số Việt Nam,…
Ngày 12-10-1954, hai ngày sau khi giải phóng Thủ đô Hà Nội, tại cuộc họp báo ở Sơn Tây, nhiều nhà báo nước ngoài đã được phép phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi đó, Người đã ra hiệu cho đồng chí phiên dịch không cần dịch, rồi sau khi nghe phóng viên Báo Sự Thật (Liên Xô) hỏi, Người đã trả lời bằng tiếng Nga. Sau đó, Người nói chuyện bằng tiếng Ý với phóng viên của Tạp chí Đoàn Kết (Ý). Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nói bằng tiếng Anh với phóng viên Báo Công Nhân (Anh). Người đã trả lời bằng tiếng Pháp cho phóng viên Báo Nhân Đạo (L' Humanité, Pháp). Trước đây, Người đã viết bằng tiếng Pháp cho các báo ở ngay tại Pa-ri (Thủ đô nước Pháp), như Báo Đời sống công nhân (La vie des travailleurs), Báo Nhân dân (Le peuple), Báo Người cùng khổ (Le Paria). Người còn viết bằng tiếng Pháp các tác phẩm Con Rồng tre để đả kích vua bù nhìn Khải Định, Bản án chế độ thực dân Pháp nổi tiếng.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Người dẫn đầu nhiều đoàn đàm phán đi nước ngoài và trực tiếp đàm phán bằng ngôn ngữ của nước họ.
Những bài học quý trong học tập tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc học ngoại ngữ:
1. Học đi đôi với hành:
Đây là một trong những lý thuyết để học, bất kể môn học nào: toán, lý, hóa... nhưng không phải ai cũng áp dụng được. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một người ham học từ nhỏ và không khó nhận ra cần phải thực hành để những điều đã học “ngấm” vào mình. Người đã tìm mọi cách để thực hành. Người đã chứng minh rằng: “Không có việc gì khó/Chỉ sợ lòng không bền”.
2. Người học trong công việc, cuộc sống nhiều hơn là học sách vở.
Trong một bài báo, ông Nguyễn Huy Hoan - nguyên Phó Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh kể lại, một câu chuyện vào năm 1961 khi Bác về làng Sen lần thứ hai. Nói chuyện với các cụ già, Bác tâm sự: “Tôi năm nay 71 tuổi, ngày nào tôi cũng phải học. Công việc cứ tiến mãi, ngày càng nhiều, ngày càng mới, không học thì không theo kịp, công việc sẽ gạt mình lại phía sau”. Và Bác nhắc nhở các lãnh đạo xã, huyện đang có mặt: “Một mặt Đảng phải đào tạo, dìu dắt đồng chí trẻ, một mặt đảng viên già phải cố gắng mà học” (11).
Bác vẫn áp dụng cách học ấy cho đến cuối cuộc đời. Trong những ghi chép cuối cùng của Bác vẫn còn rất nhiều từ ngữ, định nghĩa chuyên môn về khoa học mà Người ghi chép để học, để tìm hiểu và áp dụng trong quản lý và lãnh đạo đất nước.
3. Tự học và tự thực hành để ghi nhớ kiến thức: Tự học là hoạt động có mục đích của con người, là điều cần thiết trong quá trình tiếp nhận tri thức. Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, tự học có vai trò đặc biệt quan trọng, là một trong những yếu tố quyết định tạo nên trí tuệ của Người.
Trong lý lịch tự khai tại Đảng Cộng sản Pháp cũng như tại một số đại hội, hội nghị của Quốc tế Cộng sản, Bác thường khiêm tốn ghi ở phần trình độ học vấn là: Tự học. Hay trong bài nói chuyện tại Hội nghị chuyên đề sinh viên quốc tế họp tại Việt Nam ngày 1-9-1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh tâm sự: Về văn hóa tôi chỉ học hết tiểu học. Về hiểu biết phổ thông: 17 tuổi tôi mới nhìn thấy ngọn đèn điện lần đầu tiên, 20 tuổi mới nghe ra-đi-ô lần đầu. Nhưng chúng ta ai cũng biết, Người có một trình độ học vấn rộng lớn, uyên bác mà cả thế giới phải khâm phục và thừa nhận.
Qua các tài liệu lịch sử cho thấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã miệt mài học tập cả cuộc đời, nói đúng hơn là không ngừng tự học. Với Bác, nguyên lý và phương thức học được tóm gọn trong mấy câu sau: “Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học dân”.
Cuộc đời hoạt động cách mạng của Người cũng chính là cuộc đời tự học bền bỉ. Làm cách mạng bằng tự học và tự học để làm cách mạng, hai việc này luôn tương hỗ cho nhau. Người học ngoại ngữ, học viết báo, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lê-nin, nghiên cứu và tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại, đặc biệt là văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây.
4. Truyền đạt kiến thức và phương thức học từ những điều giản dị nhất: Từ kinh nghiệm tự học suốt đời của mình, Bác đã truyền dạy những gì mình biết cho người khác bất cứ khi nào có thể. Và phương pháp truyền thụ của Bác vô cùng giản dị, dễ hiểu với một thái độ ôn tồn và khích lệ người học.
Bác đã dạy, việc học tập phải xuất phát từ yêu cầu thực tế thiết thực, không phô trương, hình thức, phải học cặn kẽ, thấu đáo, cụ thể và sâu sắc đến tận bản chất vấn đề.
Người biết và sử dụng thông thạo trên 10 ngoại ngữ nhờ tự học chứ không qua một trường đào tạo chính quy nào. Người học ở sách báo, đồng nghiệp, bạn bè, nhân dân. Người học từ thực tiễn sinh động ở các nước đế quốc, nước thuộc địa, ở phong trào cách mạng trên thế giới. Phát biểu với sinh viên Trường Đại học Băng Đung trong chuyến thăm In-đô-nê-xi-a năm 1959, Người nói: “Khi còn trẻ tôi không có dịp đến trường học. Cuộc sống, du lịch và làm việc là trường đại học của tôi. Trường đại học ấy đã dạy cho tôi khoa học xã hội, khoa học quân sự, lịch sử và chính trị. Nó dạy cho tôi yêu nước, yêu loài người, yêu dân chủ và hòa bình; căm ghét áp bức, ích kỷ…”.
Đó chính là bài học sâu sắc về tấm gương tự học viết văn, viết báo, nhất là tự học ngoại ngữ của Bác Hồ để phục vụ Tổ quốc và tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, tìm ra con đường cứu nước, cứu dân, giải phóng dân tộc Việt Nam nói riêng và sự nghiệp đấu tranh của nhân dân tiến bộ trên thế giới nói chung.
Ngày nay, công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh và những bài học mà Người rút ra trong quá trình 30 năm đi tìm đường cứu nước, cứu dân như đã nói ở trên, vẫn còn giữ nguyên giá trị./.
Nguồn: St
BÁC HỒ QUẢ LÀ TẤM GƯƠNG SÁNG VỀ TỰ HỌC PHẢI KHÔNG CÁC BẠN!
Chúc cho tất cả chúng ta luôn luôn giữ vững tinh thần – OLOGY – On-going Learning & On-going Growing Yourself - không ngừng học tập, phát triển bản thân noi theo tấm gương sang ngời của Bác nhé!