04/05/2022
Với một khoảng thời gian học online quá dài, các con ở nhà nhiều nên tâm lý cũng có những ức chế khó chịu do sự tù túng: không có không gian chơi, không có bạn bè để giao tiếp ... cộng thêm vào đó việc học hành cũng trở nên khó khăn hơn khi hiệu quả của việc học online là chưa thật sự tốt bằng việc học trực tiếp ở trường.
Ở nhà, tiếp xúc với các thành viên trong gia đình nhiều hơn, chúng ta ngỡ tưởng tình cảm cha mẹ - con cái sẽ đi lên nhưng thật sự không hẳn phải là như vậy.
Con số thống kê của tổng đài Quốc gia BVTE 111 cho thấy, trong năm 2021 trẻ em bị bạo lực bởi người thân trong gia đình chiếm tỷ lệ cao nhất 72,84% tăng 5,3% so với năm 2020.
Vậy nguyên nhân nào dẫn đến hiện tượng trên? Không chỉ trẻ em bị stress khi ở nhà quá lâu mà ở cha mẹ cũng có tâm lý như vậy, thậm chí họ còn nhiều nỗi lo lắng căng thẳng hơn nữa như: mất việc làm, thu nhập suy giảm, nỗi sợ dịch bệnh... rồi khi đối diện với sự nghịch ngợm, bướng bỉnh hay sự thất thường "khó chiều" của độ tuổi dậy thì đã khiến xung đột cha mẹ- con cái bùng nổ. Ở độ tuổi vị thành niên với đặc trưng của tâm lý lứa tuổi: bồng bột, dễ tự ái, chống đối, liều lĩnh, bất cần... đã dẫn đến những hành vi hay suy nghĩ tiêu cực , đó là 1 trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ tự tử trong thời gian gần đây của các em trong độ tuổi vị thành niên.
Để nhận biết được con mình có những dấu hiệu không an toàn về sức khỏe tâm lý đòi hỏi phải có sự quan tâm, sự tinh tế của cha mẹ rất nhiều trong sự thấu hiểu con, bởi có những sự việc được báo trước nhưng cũng có những sự việc bất ngờ khi xung đột xảy ra và con hành động bột phát.
Một số dấu hiệu báo hiệu như:
- Con có những biểu hiện tiêu cực về sức khỏe thể chất: giấc ngủ (khó ngủ, mất ngủ...) ăn uống con thất thường không có cảm giác ngon miệng, chán ăn hoặc có trường hợp ăn rất nhiều... con mệt mỏi uể oải hay giống như mất năng lượng...
- Con có những biểu hiện về tâm lý: lo lắng, sợ hãi, buồn rầu, khí sắc trầm uất, hay cáu giận, hay khóc, thích ở 1 mình, nói đến cái chết hoặc ám chỉ về cái chết hay sự giải thoát...
- Con có những biểu hiện tiêu cực về giao tiếp: phá hủy các mối quan hệ đang có như gây gổ, không muốn hoặc không hứng thú trong giao tiếp, cắt đứt các mối liên hệ, thích ở một mình trong tâm trạng trầm buồn...
Giọng nói rời rạc, hơi đứt quãng hoặc không muốn nói chuyện
- Con có những dấu hiệu về hành vi: Động tác mệt mỏi, mất hứng thú với mọi việc xung quanh, không muốn chăm sóc cơ thể hoặc vẻ bề ngoài, có những hành vi liên quan đến tự hủy hoại bản thân (Hành vi tự hủy hoại bản thân diễn ra dưới nhiều hình thức: trời nắng nóng đắp chăn bông không bật quạt, có em khi tắm cố tình xả nước nóng vào cơ thể,, rạch tay, chân,...) nghe, đọc, xem những bài viết, clip liên quan đến cái chết, hoặc cách tự tử, viết thư tuyệt mệnh, lên kế hoạch về phương án tự tử... cảm thấy bản thân vô dụng ...
Vậy làm thế nào để có thể hỗ trợ con kịp thời?
Quan tâm đến con để nhận biết những dấu hiệu khác thường về các khía cạnh tâm lý, hành vi ... của con để có hình thức can thiệp hay hỗ trợ con hợp lý và kịp thời là điều quan trọng nhất.
- Phải thấu hiểu những đặc điểm tâm lý của độ tuổi vị thành niên, tinh tế trong cách ứng xử giao tiếp, hiểu con để có những cách hỗ trợ, xoa dịu những căng thẳng khi con gặp phải. Không áp đặt hay gây những áp lực về học tập hay những áp lực về các mối quan hệ trong gia đình. Theo sát con để nắm được những khó khăn trong những mối quan hệ giao tiếp của con ngoài xã hội... không soi mói, can thiệp quá sâu vào sự riêng tư của con. Nên nhớ, trẻ em cũng cần có những bí mật hay sự riêng tư của mình. Thay vì giáo huấn, mắng mỏ về những thất bại hay sai lầm của con thì cha mẹ nên chia sẻ và hỗ trợ, chỉ bảo con cách làm đúng. Trẻ con phải được có quyền sai vì sai các con mới trưởng thành được. Bản thân người lớn cũng có những lúc sai lầm.
- Tránh để việc tranh cãi leo thang dẫn đến ẩu đả hay dùng những lời lẽ xúc phạm khiến con bị tổn thương. Cần biết dừng đúng lúc, biết kiểm soát cơn tức giận của bản thân để mối quan hệ giữa cha mẹ con cái không có sự căng thẳng và khoảng cách
- Khi thấy con có những dấu hiệu bất ổn về tâm lý, hành vi, giao tiếp... cha mẹ cần tìm hiểu nguyên nhân. Tạo điều kiện cho con có nhiều cơ hội tham gia vào các hoạt động vui chơi giải trí, đôi khi con sẽ không nghe lời khuyên của cha mẹ, những người thân trong gia đình nhưng bạn bè và những người có uy tín với con lại có vị trí quan trọng trong việc chỉ bảo hay định hướng tâm lý, hành vi đối với con.
- Tìm cách để con có chế độ ăn uống, giấc ngủ, sinh hoạt trở lại bình thường. Giảm bớt các hoạt động gây căng thẳng mệt mỏi cho con. Những môn thể thao, năng khiếu cũng giúp ích cho con trong việc giải tỏa căng thẳng, buồn phiền cho con
- Tăng cường mối quan hệ tốt giữa cha mẹ -con cái. Điều này đôi khi đòi hỏi chính cha mẹ phải thay đổi bản thân, đôi khi nó cần sự dũng cảm để có thể vượt qua thói quen, nếp nghĩ hàng chục năm vốn cố hữu của cha mẹ.
- Đưa con đi đánh giá, thăm khám về tâm lý khi có bất cứ dấu hiệu tiêu cực nào đáng lo ngại ở con.
Mới đây, tôi có đến làm việc tại phòng tham vấn của một trường THCS, một em gái học lớp 6 đăng ký tham vấn tâm lý. Em kể, mẹ thường xuyên không tin tưởng luôn so sánh con với quá khứ của mình và với bạn bè xung quanh. Khi con được điểm 6 hoặc 7 mẹ dùng những lời lẽ khắc nghiệt để nói, ví dụ như: không học sau này chỉ đi làm đĩ, làm cave... Không cho đi chơi với bạn bè bởi mẹ cho rằng đi chơi với bạn là lêu lổng và sớm hư hỏng. Hay cáu giận vô cớ và khi tức giận thì xưng mày tao và chửi bậy... Nhiều lần em nghĩ đến việc làm thế nào để chấm dứt sự mệt mỏi khi sống bên cạnh mẹ. Và ước gì mình biến mất, không tồn tại. Em đã khóc rất nhiều và nói: con không còn cảm xúc với mẹ, không còn cảm nhận được hạnh phúc từ mẹ... con muốn được yêu thương!
Một đứa trẻ mới 12 tuổi mà đã không còn cảm xúc yêu thương trong chính gia đình mình thì điều gì sẽ xảy ra ở ngày mai? Khi con đã quá mệt mỏi?
Đường dây Quốc gia BVTE 111 là đia chỉ tin cậy giải đáp những khó khăn trong giáo dục con cái hay những khó khăn về tâm lý. Vấn đề bảo vệ trẻ em cũng được can thiệp, hỗ trợ tại địa chỉ này.
'Tâm sự của bé gái lớp 6 khi bị mẹ mắng khiến tôi đau đáu'
'Trẻ con phải được có quyền sai vì sai các con mới trưởng thành được. Bản thân người lớn cũng có những lúc sai lầm'.
12/06/2022
26/01/2022
07/12/2021
25/07/2021
04/06/2021
03/04/2021
18/03/2021
13/03/2021