05/07/2025
Nguyên lý "TẢNG BĂNG TRÔI"- ứng dụng trong điều chỉnh hành vi cho trẻ RLPT.
Chúng ta thường chỉ tập trung vào những biểu hiện bên ngoài như la hét, ăn vạ hay không chịu học - nhưng đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng. Giống như một tảng băng trôi ngoài biển khơi, phần chúng ta nhìn thấy được chỉ là một phần rất nhỏ nổi trên mặt nước. Còn phần chìm bên dưới - phần ta không nhìn thấy được - mới là phần lớn nhất và quan trọng nhất.
Hành vi của con cũng vậy. Những gì chúng ta thấy bên ngoài như: la hét, đập đồ, tự kích động, không chịu học... chỉ là phần nổi của tảng băng.
Còn rất nhiều điều đang diễn ra bên dưới mặt nước mà chúng ta cần phải hiểu.
___________
Khi con có một hành vi nào đó, thay vì vội nghĩ "Làm sao để ngăn chặn hành vi này?", ba mẹ hãy thử đặt câu hỏi:
- "Con đang cố gắng nói với mình điều gì?"
- "Có điều gì đang khiến con khó chịu không?"
- "Con đang thiếu kỹ năng gì để đối phó với tình huống này?"
_________________
Ví dụ:
Hành vi bề mặt (đỉnh tảng băng trôi):
Con 5-6 tuổi rồi nhưng ngồi bàn viết chữ con không hợp tác, đi học không tập trung chú ý
Các kỹ năng tiềm ẩn (bên dưới bề mặt):
THÂN (Vận động & Cảm giác):
-Chậm phát triển vận động tinh (sự khéo léo của các ngón tay)
- Khó chịu về mặt cảm giác (thiếu cảm giác tiền đình, bản thể)
- Khó khăn trong việc phối hợp thị giác - vận động
TÂM (Cảm xúc & Xã hội):
- Thiếu tự tin khi thực hiện nhiệm vụ viết
- Lo lắng khi phải hoàn thành bài tập
- Nhạy cảm với phản hồi từ người khác
TRÍ (Nhận thức):
- Khó duy trì sự tập trung
- Chưa hiểu được mục đích của việc viết
- Xử lý thông tin chậm hơn so với yêu cầu
LỰC (Năng lượng & Thể chất):
- Mệt mỏi khi phải duy trì tư thế ngồi lâu
- Thiếu sức bền cho các hoạt động học tập
- Khó điều chỉnh mức năng lượng phù hợp
Xây dựng kế hoạch can thiệp 4 cột trụ giúp chúng ta hỗ trợ tất cả những nhu cầu đó, chứ không chỉ tập trung vào việc bắt con phải viết.
Can thiệp Tứ Bình Diện cân bằng 4 cột trụ giống như việc chúng ta chăm sóc một cây xanh vậy. Không chỉ tưới nước cho cây (can thiệp hành vi), mà còn phải:
- Bón phân cho rễ khỏe (phát triển vận động)
- Tỉa cành cho cây thông thoáng (điều hòa giác quan)
- Để cây đón đủ nắng (phát triển nhận thức)
- Chống cho cây đứng vững (xây dựng tình cảm)
- Tạo môi trường phù hợp (điều chỉnh không gian sống)
___________________
Khi hiểu được điều này, ba mẹ sẽ không chỉ tập trung vào việc sửa hành vi của con, mà chúng ta nên tập trung vào việc hiểu mục đích của nó, hỗ trợ phù hợp + kiên nhẫn xây dựng những nền tảng quan trọng để con phát triển toàn diện Ba Mẹ nhé.
Thảm khảo nguồn: Cô Tố Như
18/05/2025
04/10/2024
21/06/2023