Tiếng Việt abc

Chực / Trực?
"Con sói gầm gừ, chỉ chực người sơ hở là lao vào cắn xé".

Một số ví dụ:
+ Chực: ăn chực, chực ngã, chực sẵn ngoài cửa, ăn chực nằm chờ, chầu chực, leo lắt chỉ chực tắt.
+ Trực: trực thăng, trực tiếp, trực tính, trực tràng, trực quan; ca trực, trực ban, trực bên giường bệnh, trực chiến, trực nhật, đi trực, phiên trực, thường trực, túc trực.

Nghĩa cơ bản:
+ Chực: chờ sẵn, đợi sẵn để có thể làm ngay việc gì đó
(Gần nghĩa với "rình")
+ Trực: có mặt thường xuyên tại nơi và trong thời gian quy định để giải quyết những việc có thể xảy ra
- Còn có nghĩa là: Thẳng (ngay thẳng, đường thẳng, trung trực)

Do có 2 nghĩa, có nhiều cụm từ ghép thông dụng hơn, nên Trực được dùng nhiều hơn trong cả nói và viết.

Tiếng Việt abc vừa đọc một bài viết khá hấp dẫn về Nội dung, nhưng lại Sai Chính tả. Nó giống như một người con gái đẹp nhưng lại có hành động khiếm nhã.
Điều đáng tiếc này đang xảy ra thường xuyên.
Nó thôi thúc Tiếng Việt abc tiếp tục hành trình nhỏ bé, mong phần nào giúp mọi người dùng đúng Ngôn Ngữ Mẹ Đẻ.

Có lẽ sắp không dùng được mấy câu cú này nữa:
"Để mỡ trước miệng mèo", "...như mèo thấy mỡ!" với từ "rửng mỡ".
👉Bởi vì bây giờ thú nuôi thì được coi là Boss-đại ca, còn chủ thì nhận làm "con sen".
Mèo giờ có thèm mỡ nữa đâu!
Để mỡ trước mặt nó thì léng phéng nó lại vả cho liên hoàn tát vào mặt ấy chứ! 😂😂😂

Đây là cách mà Tiếng Việt đang "bị" người ta sử dụng:
Những người làm việc với con chữ hàng ngày (nhà báo) mà còn dùng một cách thực sự không thể hiểu thế này, bảo sao dân ta càng ngày càng dùng sai!
Tiếng Việt ABC cảm thấy rất đáng buồn! :(

Tiếng Việt ABC trở lại với một sự nhầm lẫn về dùng từ tiếp theo, hơi liên quan ngoại ngữ một tí! ;)

Review ("rì-viu" :D ) = xem xét lại, ôn tập, đánh giá.
Từ này, với sự phổ rộng của internet, đang được dùng phổ biến tại Việt Nam.

Mọi người thường dùng nó cho nghĩa "đánh giá" một sản phẩm nào đó.
Theo Tiếng Việt ABC được biết, ReView mang nghĩa là "đánh giá lại" thì chính xác hơn.
Có nghĩa là đối với một sản phẩm, một sự vật, sự việc nào đó, ta đã biết nó, có trải nghiệm với nó rồi, để đánh giá, nhìn nhận lại về ưu nhược, đặc điểm của nó, thì ta dùng Re-View (Re = lại, View = nhìn).
Ví dụ: Nhìn lại năm 2017.

Vậy nên, với một điều ta mới tiếp xúc, đưa ra cảm quan đầu tiên, thì không gọi là ReView.
Và thiết nghĩ: Từ nào mà tiếng Việt có thể hoàn toàn tỏ tường thể hiện được ý nghĩa, thì nên dùng, không nhất thiết phải dùng từ ngoại ngữ thay thế!

Ngày cuồi tuần nhẹ nhàng với một cặp từ đơn giản thôi ạ! :)
Chúc cả nhà ngon giấc để tuần mới thuận lợi! ^_^

📝 Bài Lỗi 4: "Dài" và "Rài"
Nói là đơn giản, bởi vì hầu như không mấy khi dùng "Rài".

☑️ Ví dụ với "Dài":
✔ Chiều dài, áo dài, đường dài, truyện dài, thở dài.
✔ Dài dòng, dài lâu, dài hạn, dài hơi.

☑️ Ví dụ với "Rài":
✔ Cờ bạc rạc rài.
(Hầu như không được sử dụng chính thống, phổ biến trong trường hợp nào nữa!)

(Nguồn ảnh: Google)

❌❌❌ Lỗi mà rất nhiều MC, biên tập viên, phát thanh viên, diễn viên,... mắc phải:

📝 Bài Lỗi 3: "-Ưu" và "-Iu"
Thực tế là rất nhiều người dùng "iu", mà đúng ra phải là "ưu".
Đặc biệt là trong khi phát âm, đọc.

☑️ Ví dụ:
+ Ưu điểm (không phải "iu"),
+ Hưu trí (không phải "hiu"),
+ Cựu chiến binh (không phải "cịu"),
+ Tửu lượng (không phải "tỉu"),...

👉 Chú ý rằng: Ngoại trừ trường hợp đặc biệt là từ "Ỉu" ("ỉu xìu"), thì "Iu" phải được kết hợp với các Phụ âm đầu, mới tạo thành từ.
Như ch+iu = chiu. (Chắt chiu)

👉 Còn "Ưu" là một từ độc lập. Ví dụ: Ưu thế, ưu điểm, ưu phiền, ưu ái,...

☑️ Một số từ với "iu": dè bỉu, bìu dái, dìu dắt, gian díu, đìu hiu, cái địu, liu riu, lìu tìu, níu kéo, nũng nịu, cái rìu, tíu tít, bé xíu, ỉu xìu, ngất xỉu.

☑️ Một số từ với "ưu" (khi được kết hợp với Phụ âm đầu): bưu phẩm, cưu mang, linh cữu, con cừu, cứu trợ, lương hưu, hữu ích, lưu trữ, mưu trí, sưu tập, tựu trường, tửu (rượu).

🍭 Mẹo:
--> "iu" không kết hợp với các Phụ âm đầu: C, M, S
--> "ưu" không kết hợp với các Phụ âm đầu: D, Đ, N, R, X
(Cả 2 đều không kết hợp với: G, K, P, Q)

(Bài viết hoàn toàn dựa trên tìm hiểu cá nhân, mong các nhà chuyên môn góp ý, xin cảm ơn!)

🍭Bài Mẹo 1: Phân biệt D, R & Gi.

👉Mẹo về âm đệm:

✔️ R và Gi trong các từ thuần Việt không bao giờ kết hợp với âm đệm.
✔️ Tức là không bao giờ đứng trước các vần bắt đầu bằng: oa, oă, oe, uê, uy.
✔️ Nên, khi gặp những vần này, ta viết với D.

☑️ Ví dụ: Dọa nạt, hậu Duệ, vô Duyên, kiểm Duyệt, Duy trì, Duy nhất,...
☑️ Ngoại lệ:"roa" trong từ cu-roa (phiên âm Pháp).

(TK: Sổ tay chính tả - Hoàng Anh - NXB Văn hóa Thông tin)

📝 Bài Lỗi 2: Trùng & Chùng
Đây là hai từ "được" nhầm lẫn khá nhiều! Dù ý nghĩa rất khác nhau.

Nhiều người sai: Tôi thấy lòng mình Trùng(?) xuống. (Chùng hay Trùng?) ;) Hãy xem bên dưới! 👇👇👇

🅰 - TRÙNG:
1⃣ - Danh từ:
✔ Côn trùng (viết tắt).
✔ Vi trùng (viết tắt).
✔ Con quỷ làm cho gia đình có người mới chết lại xảy ra cái chết tiếp theo.

2⃣ - Tính từ:
✔ Chập vào làm một.
✔ Cùng một lúc.
✔ Giống như nhau, tựa như lặp lại.

3⃣ - (Văn chương):
Tầng lớp chồng lên nhau.

🅱 - CHÙNG:
- Tính từ:
✔Trạng thái không được kéo cho thẳng, căng ra. Trái nghĩa với "căng".
✔Tương tự như "thụng", chỉ trang phục (quần áo) dài rộng, khi mặc có xu hướng dồn lại, không thẳng, phẳng.
✔ (Phương ngữ) Tương tự "vụng trộm".

🔆🔆🔆:
Mong rằng mọi người đã có thể phân biệt để tránh nhầm lẫn khi dùng hằng ngày! :)

(TK: Wiktionary, Soha, Sổ tay chính tả-nxbVHTT)

Mời mọi người cùng xem lại bài hôm qua với một đoạn "bút-tre" ngắn: ;)

❓💡❓

👀 Bạn có biết?
👀 Người miền Bắc và Bắc Trung Bộ thường phát âm lẫn lộn giữa các phụ âm đầu như:
👉 "d" &"r": dạn - rạn
👉 "l" & "nh": có lẽ - có nhẽ
👉 "l" & "n": lên - nên
👉 "s" & "x": sút - xút
👉 "tr" & "ch": trú - chú
👉 "r" & "gi": rũ - giũ
👉 "gi" & "d": giời - dời

(Tk: "Tìm hiều lịch sử chữ Quốc ngữ" và một số nguồn khác)