12/07/2024
NHÂN MỘT TRƯỜNG HỢP BỆNH NHÂN BỎ QUÊN ỐNG THÔNG JJ TRONG CƠ THỂ 6 NĂM GÂY BIẾN CHỨNG TẠO SỎI ĐƯỜNG TIẾT NIỆU, NHIỄM KHUẨN TIẾT NIỆU ĐA KHÁNG ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ THÀNH CÔNG TẠI KHOA NGOẠI CHUNG – BỆNH VIỆN QUÂN Y 17
Sonde JJ, hay ống thông JJ, hay stent niệu quản, là một ống thông mỏng được đưa vào niệu quản để điều trị hoặc dự phòng tắc nghẽn dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang, cong ở hai đầu để cố định ống ở bể thận và bàng quang. Sonde có các đường kính hoặc kích thước khác nhau để phù hợp với các niệu quản có kích thước khác nhau.
👨🏫👨🏫👨🏫CHỈ ĐỊNH ĐẶT SONDE JJ
Sonde JJ được sử dụng để đảm bảo lưu thông nước tiểu từ bể thận xuống bàng quang qua niệu quản. Chỉ định đặt JJ cụ thể trong các trường hợp sau:
- Làm lưu thông niệu quản tạm thời hoặc lâu dài trong các trường hợp hẹp niệu quản, sỏi niệu quản.
- Đặt sonde JJ tạm thời cũng được chỉ định sau khi thực hiện các thủ thuật trên đường tiết niệu như nội soi niệu quản, tán sỏi, phẫu thuật lấy sỏi. Việc đặt sonde JJ đảm bảo rằng niệu quản không bị co thắt, phù nề gây hẹp niệu quản sau thủ thuật. Thường sonde JJ này sẽ được chỉ định rút sau 1 – 4 tuần.
👨🏫👨🏫👨🏫BIẾN CHỨNG KHI ĐỂ SONDE JJ QUÁ LÂU TRONG CƠ THỂ
Việc đặt sonde JJ là cần thiết, nhất là trong các trường hợp sau can thiệp thủ thuật ở niệu quản. Tuy nhiên nếu để sonde JJ quá lâu so với thời hạn của JJ có thể gây ra các biến chứng như nhiễm trùng, tạo sỏi gây tắc niệu quản hay suy thận. Tạo sỏi xung quanh đầu hoặc dọc theo thân sonde JJ là một trong những biến chứng hay gặp nhất.
👨⚕👨⚕👨⚕Mới đây, khoa Ngoại chung, Bệnh viện Quân y 17 đã tiếp nhận một bệnh nhân nam, 31 tuổi, người dân tộc thiểu số ở một huyện vùng cao tỉnh Quảng Ngãi. Cách đây 6 năm bệnh nhân được phẫu thuật lấy sỏi thận phải, đặt JJ niệu quản phải. Sau khi ra viện bệnh nhân được hẹn rút JJ sau 1 tháng, tuy nhiên bệnh nhân không đến nhập viện và vô tình “bỏ quên” ống sonde JJ niệu quản phải suốt 6 năm. Thỉnh thoảng tiểu ra máu và dị vật nhưng không đi khám.
🧑⚕🧑⚕🧑⚕Cách đây 1 tháng, bệnh nhân xuất hiện đau tức hạ vị, bí tiểu, sốt. Khám bệnh viện địa phương phát hiện còn JJ niệu quản phải, tạo sỏi 2 đầu sonde. Rút JJ thất bại, sonde kẹt niệu đạo, được xử trí đặt dẫn lưu bàng quang trên xương mu, chuyển Khoa Ngoại chung – Bệnh viện Quân y 17 điều trị. Tại đây bệnh nhân được chụp phim Xquang, CLVT đánh giá lại hệ tiết niệu, cấy khuẩn niệu phát hiện nhiễm vi khuẩn Enterobacter cloacae đa kháng thuốc, chỉ còn nhạy với kháng sinh Colistin, một kháng sinh có độc tính cao.
🚑🚑🚑Bệnh nhân đã được điều trị tích cực bằng kháng sinh theo kháng sinh đồ với sự phối hợp của Dược lâm sàng, phẫu thuật 2 lần, lần 1 tán sỏi niệu đạo, lấy phần sonde ở niệu đạo, đặt JJ niệu quản phải; lần 2 phẫu thuật mở bể thận lấy sỏi và phần sonde JJ còn lại trên bể thận. Sau khi lấy hết dị vật và điều trị tích cực bằng kháng sinh, tình trạng bệnh nhân ổn định dần. Tình trạng nhiễm khuẩn được cải thiện, cấy khuẩn sau điều trị không mọc vi khuẩn, tự tiểu được, không buốt rắt.
👨🏫👨🏫👨🏫BÀN LUẬN
Sonde JJ niệu quản dù làm bằng chất liệu nào đi nữa thì vẫn là một dị vật trong đường tiết niệu, là một hạt nhân để các chất cặn bám vào, nhất là ở đầu sonde. Vì vậy khi đến thời hạn của ống sonde JJ, sonde cần được rút khỏi cơ thể hoặc thay mới bằng ống khác khi có chỉ định. Qua trường hợp ca bệnh trên, chúng tôi khuyến cáo người bệnh cần lưu ý việc chăm sóc và rút sonde JJ theo đúng lịch hẹn của bác sĩ. Việc dặn dò và hướng dẫn bệnh nhân sau mổ của bác sĩ lâm sàng cũng cần được thực hiện một cách cụ thể, tỉ mỉ. Từ đó, tránh được biến chứng nguy hiểm khi bỏ quên sonde JJ trong cơ thể.
Nguồn: Khoa B3 - Bệnh viện Quân Y 17