19/08/2026
[NGƯỜI ĐƯA BÚT] JANE AUSTEN
“Hài hước”, “dí dỏm”, “đầy tính châm biếm xã hội” chính là những tính từ dành cho những đứa con tinh thần của một trong những tiểu thuyết gia được yêu mến nhất nước Anh, Jane Austen. Nổi tiếng nhất trong số chúng có lẽ là cuốn tiểu thuyết “Kiêu hãnh và định kiến”, kiệt tác đã góp phần to lớn làm nên tên tuổi của bà.
Jane Austen sinh ngày 16 tháng 2 năm 1775, tại Steventon, một ngôi làng nhỏ ở Hampshire. Cũng chính việc trưởng thành trong nhịp sống nông thôn này đã giúp định hình bối cảnh cho các tiểu thuyết sau này của bà. Tiêu biểu là cuốn tiểu thuyết “Emma”, cốt truyện xoay quanh đời sống thường nhật như những buổi dạ hội, thăm viếng của các gia đình trung lưu tại một ngôi làng hư cấu “Highbury” tĩnh lặng hay trong cuốn “Lý trí và tình cảm”, cuộc sống của hai nhân vật chính được khắc họa chủ yếu ở vùng quê đơn sơ Devonshire sau khi cha qua đời.
Lớn lên trong một gia đình bình dị, khăng khít và có học thức, Jane Austen sớm phát triển khả năng cảm thụ văn học và viết lách từ nhỏ. Dẫu cho sự nghiệp học hành tại trường học có ngắn ngủi do gia đình không đủ điều kiện tài chính nhưng bà vẫn tự học ở nhà bằng cách học hỏi qua cha và các anh trai. Môi trường học tập tại nhà của bà khá thuận lợi vì có cha, là một mục sư, luôn khuyến khích việc học của bà. Thời niên thiếu, bà đã bắt đầu sáng tác và bà thường viết những truyện ngắn và kịch để giải trí cho gia đình. Trong số đó có tác phẩm “Elinor và Marianne”, sau này được hoàn thiện và phát hành với cái tên “Lý trí và tình cảm”.
Sự nghiệp của nhà văn Jane Austen gắn liền với những kiệt tác văn học kinh điển như “Lý trí và Tình cảm”, “Kiêu hãnh và Định kiến”, “Emma”, “Trang viên Mansfield”, “Tu viện Northanger” và “Thuyết phục”. Càng nghiền ngẫm những tác phẩm này, người đọc sẽ càng cảm nhận được rõ tài năng văn chương của bà. Bức tranh cuộc sống của những nhân vật thuộc tầng lớp trung lưu, tiểu quý tộc và những mối quan hệ xã hội phức tạp giữa họ đã được bà khắc họa một cách sắc sảo, tinh tế, lôi cuốn qua từng trang sách. Nhân vật chính trong các tác phẩm này thường là các cô gái độc lập, thông minh và có cá tính riêng nhưng lại sống trong một xã hội nơi phụ nữ buộc phải phụ thuộc vào hôn nhân để đảm bảo vị thế xã hội và tài chính. Sự phụ thuộc này đã đẩy họ vào những mâu thuẫn, giằng xé trong nội tâm và cả chuyện tình cảm của mình.
Khi tìm hiểu sâu về phong cách sáng tác của Jane Austen, ta không chỉ thấy sự hài hước, lãng mạn mà còn thấy cách tác giả khéo léo lồng ghép chúng với tính hiện thực, sự châm biếm và phê phán mạnh mẽ những góc khuất trong xã hội mà bà đang sống. Điển hình là thói kiêu căng, đạo đức giả, sùng bái thái quá hình thức và phân biệt giai cấp. Ta có thể thấy mục sư Collins trong “Kiêu hãnh và định kiến” là một người luôn tỏ ra khiêm nhường và biết ơn đến vị ân nhân của mình nhưng đằng sau đó lại là sự lố bịch, xu nịnh, đồng thời ông còn tỏ ra tự phụ, hợm hĩnh với mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, nhân vật Mrs Norris trong “Trang viên Mansfield” được miêu tả là người hay dạy đời người khác về đức hy sinh và ý thức tiết kiệm nhưng thực tế bà lại là người cay nghiệt, thiên vị và ích kỷ. Ta còn có thể thấy nhân vật Sir Walter Elliot trong “Thuyết phục”- một quý tộc sa sút bị ám ảnh bởi danh tước và vẻ bề ngoài đến mức lố bịch - sẵn sàng đối xử bất công với chính con ruột của mình nhưng lại hạ mình xu nịnh những kẻ có tước vị cao sang.
Trong mỗi tác phẩm, tác giả đã tinh tế lột tả vị thế mong manh của người phụ nữ thời Regency - những con người hầu như không có tiếng nói và chẳng thể tự do theo đuổi ước mơ. Giá trị của họ bị trói buộc với vai trò là một người con gái, người vợ, người mẹ thay vì chính bản sắc riêng hay những cống hiến cho xã hội. Trong thời đại mà phụ nữ không có quyền thừa kế tài sản, tước vị và hoàn toàn yếu thế trên hầu hết phương diện, hôn nhân trở thành “phao cứu sinh” giúp họ đảm bảo về mặt kinh tế. Dẫu vậy, các nữ chính của Jane Austen chưa bao giờ đầu hàng số phận. Họ là những cô gái có chính kiến, dám từ chối hôn nhân vì tiền bạc, địa vị mà theo đuổi tình yêu chân chính và sự độc lập. Màn cầu hôn của Mục sư Collins với nữ chính Elizabeth trong cuốn “Kiêu hãnh và Định kiến” là minh chứng điển hình nhất. Trước lời cầu hôn lố bịch, hợm hĩnh, tự cao và coi thường lộ liễu của ông, cô đã rất bản lĩnh mà thẳng thừng khước từ mặc dù đang phải đối mặt với khó khăn về mặt tài chính. Phẩm chất bản lĩnh của nhân vật chính chính là điểm hấp dẫn trong tiểu thuyết của bà bởi nó có thể khơi gợi được sự đồng cảm và liên tưởng của độc giả ngày nay về sự tự chủ của người phụ nữ trong xã hội hiện đại.
Trải qua hơn hai thế kỷ, các tác phẩm của Jane Austen vẫn chinh phục hàng triệu độc giả trên thế giới và luôn nằm trong danh sách những cuốn sách kinh điển bán chạy nhất mọi thời đại. Đến nay, chúng đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho rất nhiều tác phẩm chuyển thể điện ảnh và truyền hình. Phải chăng sức hấp dẫn bền bỉ này đến từ không chỉ trí tuệ sắc sảo và tài năng văn chương của bà mà còn từ những giá trị gần gũi, vượt mọi thời đại mà bà đã gửi gắm?
Nếu bạn đang mong muốn được bước vào một thế giới văn chương đầy cuốn hút, phong phú mà sâu sắc, tinh tế, tại sao không thử bắt đầu với Jane Austen?
Người viết: River
From Hanu Book Club with️❤️️
---------------------
Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ:
*Hotline: 0817665088 (Ms. Trang - Chủ tịch CLB)
*Fanpage: CLB Sách Hanu
*Instagram:
*Tiktok: CLB Sách Hanu
*Email: [email protected]
*Group: Hanu Book Lovers