11/05/2026
[BEYOND THE LENS]
🪞Link đơn: https://tinyurl.com/TheDigitalMirror
🪞Deadline điền đơn: 23h59 ngày 15/05/2026
🪞Địa điểm: Biblio - Cafe Sách, 79 Ngụy Như Kon Tum, Thanh Xuân, Hà Nội
🪞Thời gian: 14h00 - 17h00 ngày 17/05/2026
🪞Đối tượng: Người dân đang sinh sống và làm việc trên địa bàn TP Hà Nội
🪞Lưu ý: Vé tham gia sự kiện HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ
———————————————
Năm 3000. Thời điểm con người sống bằng sự phản chiếu cảm xúc của người khác qua chiếc gương mang tên mạng xã hội. Khi đó, sự thật bị khước từ, còn nhân loại mải mê đuổi theo những cái bóng do chính mình tạo ra.
Một thiên tài có tâm trí điên loạn đã lật đổ chế độ cũ. Ông ta đã dùng một làn khí độc thôi miên độc hại thay ký ức thực bằng thế giới ảo ảnh trống rỗng. Kẻ cai trị mới ám ảnh ngoại hình đến mức điên loạn, nên dĩ nhiên điều đầu tiên ông ta làm khi lên ngôi là xóa sổ thứ ông căm ghét nhất: Nhân dạng trần trụi của mỗi con người. Mọi công dân đều được cấy vào võng mạc một con chip sinh học. Thiết bị đó tựa như một bức tường vĩnh cửu chặn đứng hoàn toàn khả năng nhận diện khuôn mặt chính mình và mọi người xung quanh.
Trong thế giới này, những chiếc camera hoàn toàn biến mất mà thay vào đó là các thiết bị “cảm biến” kỳ lạ. Khi con người kích hoạt hệ thống nhận dạng khuôn mặt, một câu hỏi vang lên: “Bạn nghĩ sao về nhân dạng của mình?”. Ngay lập tức, máy quét sẽ kết hợp một vài đường nét thực trên gương mặt người với những khao khát phù phiếm nhất trong tâm hồn để xây dựng một gương mặt hoàn mỹ mang tên “lăng kính” – nhân dạng ảo xuất hiện trong mắt ta và người đối diện. “Lăng kính” không tĩnh lặng mà liên tục biến đổi theo từng rung cảm và ý nghĩ, gọt giũa mọi biểu cảm của con người trở nên lý tưởng trong mắt đối phương.
Con người có thể góp phần tạo ra nhân dạng ấy nhưng thực chất mạng xã hội mới chính là kẻ nắm quyền. Đó không đơn thuần là một trò chơi mà là một cuộc chiến sinh tồn tàn khốc: khi nhận được sự tung hô từ đám đông, lăng kính ấy sẽ tỏa ra hào quang vàng rực rỡ nhưng chỉ khi bị cộng đồng ghét bỏ, lớp mặt nạ hoàn hảo sẽ lập tức co lại, trở thành một khối u kỳ quái, méo mó.
Trong thế giới của những hào quang “vay mượn” ấy, không ai thấu luật chơi hơn những kẻ đã dùng cả đời để “rèn” nên sự hoàn hảo. Giữa hàng tỷ con người đang quay cuồng trong lăng kính, Jessie nổi bật là một Chuyên Gia Lăng Kính – người am hiểu rõ cách biến “lăng kính” trở nên hoàn hảo một cách cực đoan. Với Jessie, việc “bảo toàn” sự hoàn mỹ không chỉ là nghề nghiệp mà còn là một “nghi lễ” sống còn, bắt đầu ngay từ những giây phút đầu tiên của ngày mới…
Ngày nào cũng vậy, Jessie dành hàng giờ trong phòng thay đồ vào sáng sớm. Cô nghĩ bụng, hôm nay mình sẽ diện chiếc váy xanh ngọc trai ưa thích. Nhưng khi vừa ướm thử chiếc váy trước gương, lăng kính phát ra thứ ánh sáng xanh kỳ lạ. Nó chiếu lên không trung một màn hình ứng dụng lớn đầy ắp những lời bình luận không mấy tích cực từ followers khi thấy cô diện chiếc váy đó. Thấy vậy, Jessie khựng lại rồi lập tức thay sang một chiếc khác. Lần này, hiệu ứng thay đổi hoàn toàn. Từ lăng kính, một thứ ánh sáng vàng lấp lánh toả ra, xung quanh là hàng loạt lời khen có cánh cho Jessie. Hết sức hài lòng với phản ứng tích cực này, cô liền diện chiếc đầm xoè ra ngoài. Với sự giúp đỡ tỉ mỉ từ hệ thống, Jessie luôn cố gắng trở thành một “lăng kính” rực rỡ và hoàn hảo nhất.
Một ngày dài lại trôi quá nhưng công việc của Jessie thì chẳng mấy suôn sẻ. Ở công ty, Finn, giám đốc của cô, là một kẻ lỗ mãng, nhiều lần mắng mỏ Jessie vô cớ, không bao giờ tôn trọng nỗ lực của cô. Khi về đến nhà, mọi uất ức và tức giận dồn nén suốt cả ngày như trực trào. Nhưng Jessie chỉ lặng lẽ nuốt chúng xuống. Cô tự trấn an mình bằng những câu an ủi trống rỗng, cố gắng không để cảm xúc buồn tủi, giận hờn lấn át bản thân. Nếu không, lăng kính của cô sẽ nhuốm màu xám xịt. Lúc nào cũng vậy, trước mọi chuyện xảy đến, Jessie vẫn luôn giữ hình tượng hoàn hảo của mình bằng nụ cười tươi tắn và sắc mặt vui vẻ để lăng kính luôn tỏa ra tia sáng vàng rực rỡ.
Với Jessie, những người có lăng kính “méo mó” được coi như “phế phẩm”. Trong một xã hội tung hô và đề cao sự hoàn hảo, các lăng kính chẳng mấy đẹp đẽ ấy được nhìn như những kẻ thất bại. Thất bại vì không biết uốn mình theo tiêu chuẩn của người khác, thất bại vì luôn bộc lộ cảm xúc thực của mình, thất bại vì không biết chăm chút cho lăng kính. Mỗi khi nhìn những kẻ ấy, Jessie thầm nghĩ, hệ thống của nhà khoa học là một phát minh vĩ đại nhất lịch sử. Nó giúp cô tránh xa những lăng kính xấu xí, kết thân với những người ‘’hoàn hảo’’ như mình.
Đến một ngày, “đức tin” của Jessie bắt đầu lung lay khi cô vô tình gặp Sirius. Anh có con chip bị hỏng hoàn toàn sau một tai nạn giao thông. Giữa thành phố nơi ai cũng sùng bái nữ thần Jessie, Sirius là người duy nhất nhìn thấu lớp hào quang giả tạo của cô. Trong mắt anh, cô chỉ là một phụ nữ kém sắc với đôi mắt vô hồn và làn da tái nhợt. Anh nhìn thẳng vào nhân dạng thực của cô, rồi buông lời cảnh báo lạnh lẽo: “Gương mặt cô đang thấy không phải chính cô. Đó chỉ là bức tranh hoàn hảo được vẽ ra thôi!”. Lời của Sirius lọt vào tai Jessie khiến cơn thịnh nộ trong cô bùng lên mạnh mẽ. Cô giận dữ bỏ đi và tự nhủ sẽ chẳng bao giờ nhìn anh một lần nào nữa.
Thế nhưng, ngay cả những thuật toán hoàn hảo nhất cũng có kẽ hở, nơi sự thật chực chờ để phơi bày. Và rồi, điều đó xảy ra. Trong một buổi phát sóng trực tiếp trước cả triệu người, khi Jessie đang cười dịu dàng ôm lấy một đứa trẻ có lăng kính méo mó, hệ thống bất ngờ gặp sự cố. Hai giây lag ngắn ngủi đã đủ để nụ cười thánh thiện trên môi cô biến mất, phơi bày biểu cảm ghê tởm và khinh bỉ tột độ cô dành cho đứa trẻ đáng thương.
Khoảnh khắc ấy bị hàng triệu người ghi lại. Làn sóng phẫn nộ bùng nổ nhanh như núi lửa phun trào. Ngay khi cả xã hội gào thét gọi Jessie là kẻ đạo đức giả, hệ thống lập tức ghi nhận hàng trăm triệu lượt tương tác tiêu cực khiến lăng kính của cô trở nên nhăn nhúm, trở thành một hình hài quái vật dị dạng ngay trước mắt thiên hạ. Từ đỉnh cao danh vọng, Jessie đã rơi xuống đáy vực. Xã hội tỏ rõ thái độ như thể cô là một mầm bệnh dịch nguy hiểm….
Giữa lúc tăm tối nhất, Sirius lại xuất hiện. Anh dẫn cô đến một hang động bí mật và chìa ra mảnh gương cổ cuối cùng còn sót lại. Jessie ngay lập tức nhắm nghiền mắt, khước từ sự thật vì sợ nó sẽ nghiền nát chút kiêu hãnh cuối cùng. Nhưng rồi, lần đầu tiên trong cuộc đời, Jessie đối diện với khuôn mặt thật của chính mình: u ám, đầy khuyết điểm nhưng mang sức sống đến kỳ lạ. Cô bật khóc. Những giọt nước mắt đầu tiên lăn dài trên gương mặt không qua thuật toán .
Jessie trở lại thành phố với lăng kính “quái vật” nhưng tâm thế cô giờ đã tự do. Sau đó, cô cùng Sirius biến mặc cảm thành cuộc cách mạng nhân dạng. Những mảnh gương cổ được chuyền đi, phơi bày những gương mặt đầy nếp nhăn, vết sẹo,… Đó là những thứ bị coi là khiếm khuyết nhưng giờ đây lại tỏa ra hơi ấm kỳ diệu. Trước sự thức tỉnh đó, nhà khoa học thiên tài hiểu rằng không một thuật toán hoàn hảo nào có thể thay thế sự thật. Ông lặng lẽ khai tử hệ thống, trả lại cho nhân loại quyền được là chính mình.
Kỷ nguyên ảo ảnh chính thức khép lại. Đứng trên tàn tích vụn vỡ của địa đàng giả tạo, nhân loại quyết liệt rũ bỏ lớp vỏ thiên sứ vô hồn để trở về với hình hài nguyên bản: một diện mạo tuy thô ráp, trần trụi nhưng rạng rỡ, tự do.
———————————————
Thoát khỏi thế giới năm 3000, một tương lai mô phỏng hóa môi trường mạng xã hội ở thế kỉ 21 hiện nay. Lúc này, ‘’lăng kính’’ là hình ảnh ẩn dụ cho sự tương tác giữa những người dùng trên mạng. Giống như Jessie, mỗi người đều định giá bản thân qua những nhận xét, biểu tượng cảm xúc từ người khác. Sự nhận thức bản thân này được lý giải qua thuyết tâm lý “Cái tôi trong gương’’ (Looking-Glass Self) trong môi trường kỹ thuật số. Tua ngược thời gian về hơn một thế kỷ trước, nhà xã hội học Charles Horton Cooley đã đưa ra giả thuyết rằng những người xung quanh đóng vai trò quan trọng trong việc bản thân nhận định chính mình. Ở thế kỉ của Cooley, ý kiến ông chỉ ra dựa trên các cuộc nghiên cứu trò chuyện trực tiếp. Lúc này, mỗi cá nhân thường có xu hướng thay đổi quan điểm và cử chỉ tùy theo người mà họ tiếp xúc. Thế nhưng, môi trường không gian mạng đã hình thành nên một tấm gương mới: tấm gương kỹ thuật số. Theo “Cái gương kỹ thuật số”, người dùng mạng xã hội thường mường tượng bản thân dưới góc nhìn của người khác. Họ đăng tải những gì họ nghĩ người khác muốn thấy. Từng ảnh đăng tải, story, dòng status đều ẩn chứa một áp lực vô hình trong cách ta kỳ vọng về những đánh giá của mọi người.
Không chỉ vậy, thuyết còn chỉ ra rằng việc nhìn nhận bản thân qua các lượt tương tác trên mạng còn dẫn đến sự tự đánh giá sai lầm: đánh giá quá cao hoặc quá thấp về chính mình. Như nhân vật Jessie, sự ưa thích của người khác qua các lượt tim, bình luận khiến cô ảo tưởng lầm về sắc đẹp và tài năng của bản thân. Chúng ta vô thức định hình cái tôi của chính mình qua những lời đánh giá có phần nông cạn ấy. Với những người có cái tôi quá cao, họ sẽ dễ dàng bỏ qua những lời nhận xét mang tính góp ý, lầm tưởng sai lầm về chính mình. Trái lại, một emoji phẫn nộ hay một bình luận miệt thị lại khiến nhiều người tự quy chụp chính mình theo sự tiêu cực ấy. Liên tục soi chiếu bản thân qua “chiếc gương mạng xã hội”, con người đang dần đánh mất “cái tôi” của chính mình.
Mải mê chạy theo sự công nhận và kỳ vọng từ người khác, sâu thẳm bên trong mỗi người vẫn luôn là một Jessie không ngừng tìm kiếm sự giải thoát với mảnh gương cổ, mảnh gương của “sự thật”.
———————————————
Thông tin chi tiết xin liên hệ:
Chủ tịch: Lưu Thùy Anh - 0385184916
Trưởng ban Truyền thông: Lê An Khánh - 0325463423
Email: [email protected]
Instagram: _psi.ams_
19/05/2026
17/05/2026
16/05/2026
15/05/2026
14/05/2026
12/05/2026
11/05/2026