20/03/2025
💦CÂU CHUYỆN CHIÊC KHĂN ƯỚT HAY CẢM NGỘ VỀ THẤP KHÍ TỪ TỰ NHIÊN TỚI CON NGƯỜI💦
Mùa đông trời trở lạnh, buổi sáng dùng nước nóng rửa mặt, rửa xong, tôi phơi khăn mặt ngoài ban công. Buổi tối lúc rửa mặt, phát hiện nửa trên khăn mặt đã khô rồi, còn phần dưới vẫn ướt, và đầu dưới cùng còn đóng không ít đá! Tôi cầm khăn mặt suy nghĩ hồi lâu.
Thấp tính hướng xuống! Khăn mặt ướt treo lên, nước chảy xuống dưới, nửa trên tự nhiên sẽ khô, nửa dưới lại càng ẩm ướt hơn, thêm nguyên nhân thời tiết nữa, để lâu một chút, từ từ sẽ đóng đá.
Thấp tính hướng xuống! Đây chính là quy luật của tự nhiên, chính là đạo.
"Thương vu thấp giả, hạ tiên thụ chi." (nghĩa là: Những bệnh do thấp tà thì nơi đầu tiên nhiễm bệnh là ở phần dưới cơ thể) Trong quyển Hoàng đế nội kinh đã viết rất rõ ràng. Chúng ta nhớ rất rõ, nhưng lại rất ít dùng, lúc gặp trường hợp lâm sàng lại dễ quên.
Thường có bệnh nhân nói: "Bác sĩ ơi! Mỗi ngày tôi lên xuống cầu thang mà hai chân như đeo thêm chì, nặng nề khôn tả, là làm sao vậy?" Bác sĩ Tây y sẽ lập tức nghĩ đến vấn đề của mạch máu não, kiến nghị chụp CT đâu, kết quả sẽ bình thường; bác sĩ Đông y mới vào nghê, sẽ có chút mờ mịt, cho rằng đây là bệnh nan y, tại sao hai chân lại nặng như đeo chì, mà rõ ràng không bị phù chân?
Thực ra, cơ thể con người cũng giống như chiếc khăn, ban ngày đứng lâu, thấp tính hướng xuống, vì vậy hai chân có thấp tà sẽ cảm giác nặng, thấy rất mệt; nếu như thấp khí rất nặng, cảm giác sẽ giống hai chân đeo thêm chì, nặng nề khôn tả.
Nếu như nhiệt độ cao, thì đầu dưới chiếc khăn sẽ khô nhanh, sẽ không đóng đá nữa.
Trong cơ thể con người, nếu thận dương khỏe, không bị hư yếu hoặc mức độ hư yếu chưa nặng, thì thấp tà ở nửa dưới khăn sẽ được thận dương làm nóng bốc hơi, hóa thành khí bay lên, tuần hoàn trong cơ thể; nếu như thận dương hư yếu, thì sẽ giống như chiếc khăn phới ngoài trời mùa đông này, thấp tà chiếm cứ hạ tiêu! Tự nhiên sẽ thấy hai chân như đeo chì, nặng nề khôn tả thôi.
Ban đêm nằm trên giường, điểm thấp nhất không phải là hai chân, mà là bộ phận tiếp xúc với giường. Theo tư duy thấp tính hướng xuống, điểm nào tiếp xúc với giường sẽ khó chịu! Thực tế thì đúng là như vậy, không ít bệnh nhân phần ánh, ban ngày còn đỡ hơn chút, chỉ thấy hai chân mệt mỏi, nhưng đến đêm ngủ, trước nửa đêm còn ốn, sau nửa đêm dần dân bắt đầu xuất hiện đau thắt lưng, đau lưng, chỉ cân bộ phận nào tiếp xúc với giường đều rất mệt, đau nhức, buổi sáng 5, 6 giờ đau nên tỉnh, sau khi dậy ra khỏi giường hoạt động một hồi sẽ đờ. Thực ra đây chính là kết quả do ban ngày thấp tà tích ở hai chân, buổi tối hướng xuống bộ phận tiếp xúc với giường, cũng là thấp tính hướng xuống!
Nhìn thấy khăn ướt, nghĩ đến thấp tính hướng xuống, nghĩ đến tỳ thận dương hư, nghĩ đến chính khí bất túc...
Bệnh nhân nữ, làm ở nhà hàng ẩm thực, thường phải tiếp xúc nhiều với nước lạnh, một tháng nay hai chân nặng nề, lên tầng giống như đổ chì vào trong chân vậy; buổi tối ngủ, lúc mới nằm thì rất nhẹ nhàng, trước khi trời sáng toàn thân đau nhức, nhất là vùng thắt lưng, buộc phải dậy vận động gân cốt, vận động nửa tiếng thì đau nhức cũng đỡ dần, bệnh viện nghi ngờ là bị bệnh phong thấp, nhưng xét nghiệm thì kết quả bình thường.
Bệnh nhân đến tìm tôi, kể xong bệnh tình, tôi bắt mạch cho bệnh nhân, kê đơn: phụ tử 30 g (sắc trước hai tiếng), sao bạch truật 20 g, can khương 15 g, hoài ngưu tất 15 g, phục linh 30 g, tang ký sinh 20 g, ngũ gia bì 15 g, đậu đen 15 g. Bệnh nhân uống ba ngày sau, bệnh đã khỏi.
Đây chính là ngộ đạo trong cuộc sống! Ngộ đạo trước, rồi biện tích âm dương, sau đó biện tích khí huyết tạng phủ, vậy là thông suốt tất cả.
Nềm được vị ngọt của ngộ đạo, tôi dựa vào lời của ông cố và Lý đạo trưởng, quan sát những điều nhỏ nhất trong cuộc sống, cảm nhận sự tồn tại của đạo.
Lý đạo trưởng đã nói Đại y trị quốc, trong tâm phải có đạo, phải có thiên hạ; Tiểu y trị bệnh, trong tâm cung phải có đạo, cũng phải chứa đựng được ngũ hành, và trong thiên hạ này,ngũ hành này đều buộc phải ứng với đạo của trời đất! Thật sựrất hay!
Sau khi cảm ngô được câu chuyện chiếc khắn ướt, chưa được vài ngày, có một bệnh nhân cũ đến tìm tôi, trong lúc nói chuyện nhắc đến hai chân lạnh của ông. Ong cụ nói: "Tôi tự tìm được một phương thuốc tốt, chữa lành được hai chân lạnh của tôi đấy."
"Phương thuốc tốt nào vậy ạ?" Vừa nghe thấy chữa được chân lạnh, tôi hào hứng hẳn.
"Chính là bắt đầu vào thu thì đeo bảo hộ đầu gối, đã kiên trì hai năm rồi, hai năm nay đều không bị đau lần nào cả."
"Hiệu quả tốt thế ư?" Tôi hỏi.
"Chân tôi lạnh phải đến hơn 10 năm rồi, uống không biết bao nhiêu là thuốc, lúc uống thuốc thì còn đỡ hơn chút, qua mấy ngày lại như cũ. Tôi suy ngẫm, chẳng phải chân này sợ lạnh sao? Vậy thì tôi không cho nó lạnh nữa! Thế là mỗi năm cứ vào thu, trời hơi lạnh là tôi bắt đầu đeo tấm bảo vệ đầu gối, không cần nói nhiều thật sự có tác dụng, kiên trì hai năm, bây giờ vẫn kiên trì đeo, trước đây đôi chân này giống như dự báo thời tiết, bây giờ dự báo không chuẩn nữa rồi! Bình thường cũng không đau nữa! Theo tôi, vấn đề cốt yếu nhất ở cái chân lạnh chính là sức đề kháng kém, đeo bảo vệ gối lên, thêm một tầng bọc ngoài nữa, là sẽ khỏi." Ông cụ rất tâm đắc nói lên cảm nghĩ của mình.
Tối hôm đó, tôi cứ nghĩ ngợi mãi, tại sao bệnh phong thấp ở nông thôn lại được gọi là loại bệnh ung thư không chết? Tại sao có rất nhiêu người bệnh dùng bao nhiêu thuốc phong thấp đều không thể chữa khỏi triệt để? Tại sao chỉ cần một tấm bọc đầu gối, thêm công tác giữ ấm cần thận thì hiệu quả lại tốt hơn cả thuốc? Bảo vệ đầu gối chẳng qua chỉ là thêm một tầng bảo vệ bên ngoài, chăng lẽ bệnh nhân bị phong thấp lại thiếu tầng bảo vệ này? Các loại phong tà, thấp tà, hàn tà trong cơ thể người bệnh sau khi ra ngoài chẳng lẽ lại quay trở lại cơ thể lần nữa? Lớp bảo vệ này nên thuộc về phạm trù vệ khí của Đông y, chẳng lẽ bổ sung khí huyết, khiến vệ khí cơ thể mạnh lên, là có thể chữa được phong thấp?
Sau này khi chữa bệnh phong thấp, vận dụng các phương pháp tán hàn, khu phong, hoạt huyết, thông lạc, chỉ thống, v.v. tôi còn dùng thêm hoàng kỳ, đương quy, phòng phong, bạch truật, v.v. để nâng cao chính khí, bệnh nhân sau khi dùng cũng đỡ nhanh hơn, quá trình điều tiết tập trung vào trực tiếp phù chính, như vậy cơ hội phát lại của phong thấp sẽ ít hơn.
Đúng rồi! Đông dược chữa bệnh phong thấp, ngoài khu phong trừ thấp, quan trọng hơn cả là cần cho bệnh nhân "đeo bảo vệ gối", tức là "bổ sung vệ khí", như vậy phong hàn thấp tà sẽ không đi rồi quay lại nữa, bệnh của bệnh nhân mới khỏi triệt để được!
Phong thấp cân hộ vệ khí, các bệnh khác thì sao? Tư duy của tôi đang chịu ảnh hưởng của "hộ tất chi đạo"!
Có nhiều bệnh nhân chỉ cần ăn một chút đồ lạnh là bị tiêu chảy, đây có phải là do đường ruột đang có vấn đề. Tây y chẩn đoán là viêm ruột mạn tính. Tôi đang nghĩ, chẳng lẽ không thể cho đường ruột một tấm chắn bảo vệ (tức là nâng cao sức đề kháng của đường ruột)? Nếu như uống các loại thuốc làm ấm hạ tiêu như phụ tử, ngải diệp, can khương, tiểu hồi hương, ty phục hồi dương khí của đường ruột, tiêu tán hàn tà trong đường ruột, thì không phải là giúp đường ruột đeo thêm một "tấm bảo vệ" sao?
Dưới sự dẫn dắt của tư duy này, tôi dùng Thược dược thang sau khi biến hóa rồi ứng dụng trong lâm sàng, trị liệu viêm ruột mạn tính, đạt được hiệu quả rất tốt.
__ Trích Đông y chi lộ - thầy Dư Hạo__