Học viện Sức Khỏe Tim Mạch MIDU

NHIỀU NGƯỜI KHÔNG BIẾT: CHỈ MỘT TƯ THẾ NGỦ SAI CŨNG CÓ THỂ ÂM THẦM “BÓP NGHẸT” DÒNG MÁU LÊN NÃO MỖI ĐÊM

Nhiều cô chú nghĩ rằng chỉ cần ngủ đủ giấc là cơ thể sẽ khỏe mạnh. Nhưng trên thực tế, ngủ sai tư thế trong thời gian dài có thể âm thầm ảnh hưởng đến não bộ mỗi đêm.

Theo các nghiên cứu y học, khi cổ bị gập, xoắn hoặc chèn ép trong lúc ngủ, các động mạch cảnh và động mạch đốt sống - là những “con đường sinh mệnh” đưa máu lên não - sẽ bị cản trở, lượng máu và oxy lên não có thể giảm tới 30 - 40%. Nếu tình trạng này lặp lại liên tục, nguy cơ xảy ra đột quỵ thầm lặng sẽ tăng lên rõ rệt, đặc biệt ở người trên 50 tuổi.

Điều đáng nói là nhiều tư thế ngủ quen thuộc hằng ngày lại chính là nguyên nhân khiến mạch máu vùng cổ bị chèn ép mà nhiều người không hề nhận ra.
- Nằm co quắp kiểu bào thai, cúi cằm sát ngực
- Nằm xoắn vặn thân trên - thân dưới
- Nằm nghiêng nhưng kê tay dưới đầu
- Nằm sấp, đầu xoay mạnh sang một bên
- Nằm ngửa nhưng dùng tay làm gối
Điểm chung của các tư thế này là cổ bị gập, xoắn hoặc chèn ép suốt nhiều giờ, khiến tế bào thần kinh vẫn bị thiếu oxy âm thầm từng chút một.

Ngược lại, tư thế được đánh giá an toàn hơn cho não bộ là nằm ngửa, giữ đầu - cổ - lưng trên cùng một trục thẳng tự nhiên. Phần thân trên nên được nâng nhẹ khoảng 15 - 30 độ, không cúi cằm, không xoắn cổ và nên sử dụng gối đỡ cổ đúng độ cao.

Khi duy trì đúng tư thế, máu và oxy sẽ lưu thông lên não ổn định hơn trong suốt đêm ngủ, từ đó giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ thầm lặng và hạn chế những ảnh hưởng kéo dài đến hệ thần kinh.

Nhiều người chỉ quan tâm ăn gì, uống gì để phòng đột quỵ… nhưng lại quên rằng tư thế ngủ mỗi đêm cũng có thể âm thầm quyết định sức khỏe não bộ về lâu dài.

BỊ CAO HUYẾT ÁP CÓ CẦN KIÊNG TRỨNG KHÔNG?

Em thấy nhiều bác cứ nghe đến mỡ máu, huyết áp là kiêng trứng, gần như không dám ăn vì nghĩ trứng nhiều cholesterol - hay còn gọi là “mỡ xấu”.

Nhưng tìm hiểu kỹ hơn mới thấy, cholesterol trong cơ thể không chỉ đến từ trứng. Gan mình cũng tự sản sinh cholesterol mỗi ngày, chưa kể nhiều món như phủ tạng, đồ chiên rán, thức ăn chế biến sẵn… còn là nguồn dễ làm mỡ máu tăng hơn nếu ăn thường xuyên.

Trong khi đó, trứng lại là thực phẩm khá giàu dinh dưỡng, có đạm tốt, dễ ăn và dễ chế biến. Với người có huyết áp hay mỡ máu, nếu ăn đúng lượng thì vẫn có thể dùng khoảng 1 quả/ngày các bác ạ. Nếu muốn bổ sung thêm đạm thì mình có thể ăn thêm lòng trắng để hạn chế cholesterol.

Không phải cứ kiêng thật nhiều là sẽ tốt hơn. Điều quan trọng vẫn là ăn cân bằng, chọn thực phẩm phù hợp và duy trì lối sống lành mạnh mỗi ngày.

Đừng vì quá lo mà bỏ luôn món trứng - vừa bổ dưỡng, lại vừa quen thuộc trong bữa cơm gia đình mình.

BẠN CÓ TỪNG NGHĨ NHỮNG CƠN CHÓNG MẶT, ĐAU TỨC NGỰC, TÊ TAY CHÂN HAY CẢM GIÁC NHANH MỆT CHỈ LÀ DO THIẾU NGỦ HOẶC TUỔI TÁC?

Thực tế, đó cũng có thể là dấu hiệu cho thấy mạch máu đang bị ảnh hưởng bởi mỡ máu cao mà nhiều người không hề nhận ra.

Mỡ máu cao thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài. Khi các mảng xơ vữa tích tụ trong lòng mạch dẫn đến mạch máu bị hẹp hoặc tắc. Máu lưu thông kém hơn, cơ thể sẽ bắt đầu phát ra những tín hiệu nhỏ như:
- Mệt mỏi, khó thở, đau tức ngực khi gắng sức: Đau tức hoặc khó chịu ở ngực xuất hiện khi làm việc nặng hoặc vận động gắng sức và giảm khi nghỉ ngơi. Đây có thể là dấu hiệu của thiếu máu cơ tim do các mảng xơ vữa làm hẹp lòng động mạch vành dẫn máu nuôi tim. Triệu chứng này rất dễ bị nhầm lẫn là dấu hiệu tuổi tác hoặc phản ứng của cơ thể khi gắng sức.
- Đau đầu, chóng mặt, hay quên: Nguyên nhân là do mảng xơ vữa gây thiếu máu lên não, làm ảnh hưởng đến kết nối thần kinh, chất lượng giấc ngủ và suy giảm trí nhớ. Triệu chứng này thường xuất hiện thoáng qua nên rất dễ bị bỏ sót.
- Tê bì hoặc lạnh tay chân: Triệu chứng này có thể do mảng xơ vữa tích tụ, làm hẹp các động mạch ở tay chân, gây giảm lưu lượng máu đến các chi.

Đừng đợi đến khi cơ thể lên tiếng quá rõ mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe mạch máu. Ăn uống cân đối, duy trì vận động và kiểm tra mỡ máu định kỳ là những việc nhỏ nhưng rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

NHIỀU BÁC UỐNG THUỐC RẤT ĐỀU, NHƯNG LẠI QUÊN MẤT VIỆC QUAN TRỌNG NHẤT: ĐO HUYẾT ÁP THƯỜNG XUYÊN

Nhiều người vẫn nghĩ: "Tôi thấy khỏe, không nhức đầu, chóng mặt thì cần gì phải đo huyết áp?". Nhưng bác có biết, huyết áp cao thường diễn biến âm thầm trong nhiều năm, chỉ có triệu chứng rõ ràng khi cơ quan đích bị tổn thương nặng nề

Việc đo huyết áp thường xuyên không đơn thuần chỉ để ghi lại các con số khô khan, mà chính là cách giúp mình biết cơ thể đang thật sự ổn hay chưa. Chỉ khi đo thường xuyên, các bác mới biết liệu thuốc mình dùng có hiệu quả không, hay có lúc nào huyết áp bất chợt "tăng vọt" mà mình không hề hay biết.

Duy trì thói quen đo huyết áp đều đặn mỗi ngày giúp các bác an tâm và chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe của bản thân:
- Khi thấy chỉ số ổn định, mình biết cách đang làm là đúng.
- Còn nếu huyết áp lên xuống bất thường, mình cũng phát hiện sớm để đi khám và điều chỉnh kịp thời, tránh để kéo dài rồi gây biến chứng.

Chỉ cần bắt đầu từ một thói quen rất nhỏ - chịu khó đo huyết áp đều hơn mỗi ngày - chính là cách chúng ta lắng nghe "tiếng nói" từ bên trong cơ thể.

TĂNG HUYẾT ÁP VÀ MỠ MÁU THƯỜNG ĐI CÙNG NHAU

Nhiều người nghĩ chỉ cần theo dõi huyết áp là đủ, nhưng thực tế, tăng huyết áp và mỡ máu cao thường đi cùng nhau mà ít ai để ý.

Khi mỡ máu tăng cao, các mảng bám có thể hình thành trong lòng mạch, khiến mạch máu dần hẹp lại. Máu lưu thông khó hơn và huyết áp cũng dễ tăng theo. Vì vậy, chỉ nhìn một chỉ số đôi khi chưa phản ánh đầy đủ tình trạng sức khỏe.

Đặc biệt với người lớn tuổi, việc kiểm tra định kỳ nên bao gồm cả huyết áp, mỡ máu và đường huyết để theo dõi sức khỏe toàn diện hơn.

Bên cạnh đó, nếu mỡ máu đang cao, chế độ sinh hoạt cũng cần điều chỉnh sớm:
- Giảm đồ chiên rán, mỡ động vật, nội tạng
- Tăng rau xanh và chất xơ hòa tan
- Duy trì vận động đều đặn mỗi ngày

Chăm sóc sức khỏe không phải đợi đến khi có vấn đề mới bắt đầu, mà là chú ý từ những thay đổi nhỏ mỗi ngày.

BẠN CÓ THƯỜNG GẶP NHỮNG TRIỆU CHỨNG THIẾU MÁU KHI NGỦ SAU ĐÂY?

Các bác nên đặc biệt chú ý nếu sau khi ngủ dậy thường xuyên gặp các biểu hiện như:
- Tê tay chân, nhất là một bên
- Chóng mặt, choáng váng khi ngồi dậy
- Đầu óc lơ mơ, mệt mỏi dù ngủ đủ giờ
- Mờ mắt thoáng qua, mất thăng bằng nhẹ
- Cổ vai gáy cứng, đau sau khi thức dậy

Nhiều người thường nghĩ đây chỉ là dấu hiệu tuổi tác hoặc ngủ sai giờ. Nhưng trên thực tế, đó cũng có thể là cảnh báo cho thấy quá trình lưu thông máu lên não đang bị ảnh hưởng âm thầm mỗi đêm.

Đột quỵ không phải lúc nào cũng xuất phát từ bệnh nặng. Rất nhiều trường hợp bắt nguồn từ những thói quen nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày, trong đó có tư thế ngủ không phù hợp. Một chiếc gối quá cao, nằm nghiêng nhưng kê tay dưới đầu hay ngủ trong tư thế khiến mạch máu vùng cổ bị chèn ép lâu dài… đều có thể làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn và ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ cũng như sức khỏe não bộ.

Điều đáng mừng là chỉ cần điều chỉnh lại cách nằm ngủ, cách kê gối và giữ tư thế ngủ đúng, các bác đã có thể chủ động bảo vệ sức khỏe của mình mỗi đêm mà không cần tốn kém thuốc men.

Ngủ đúng tư thế không chỉ giúp ngủ ngon hơn, mà còn là cách chăm sóc não bộ và mạch máu bền vững theo thời gian.

HUYẾT ÁP CAO KHÔNG ĐÁNG SỢ BẰNG VIỆC NHIỀU BÁC BIẾT MÌNH BỆNH MÀ VẪN KIỂM SOÁT SAI CÁCH

Nhiều bác khi biết mình bị tăng huyết áp thì hoang mang lắm. Nhưng thật ra, điều đáng lo hơn không phải chỉ là bệnh này nguy hiểm, mà là rất nhiều bác đang sống chung với nó theo cách khá chủ quan.

Huyết áp cao đáng sợ ở chỗ nó âm thầm. Nhiều khi người vẫn bình thường, không đau, không mệt rõ ràng, nên mình cứ nghĩ chắc chưa sao. Nhưng chính vì không có triệu chứng rõ nên khiến chúng ta dễ nảy sinh tâm lý lơ là:
- Uống thuốc rất thất thường: Thấy người bình thường, không nhức đầu, không mệt mỏi là các bác quên bẵng việc uống thuốc. Hoặc thấy huyết áp hạ xuống một chút lại tự ý ngưng vì nghĩ đã khỏi. Chính sự thất thường này khiến mạch máu phải chịu áp lực lên xuống đột ngột, rất nguy hiểm.
- "Bắt chước" đơn thuốc của hàng xóm: Đây là lỗi sai phổ biến nhất! Thấy ông bạn bên cạnh uống thuốc này hiệu quả cũng mua về dùng theo. Hãy nhớ: Mỗi cơ thể là một cá thể riêng biệt, mỗi người cần một lộ trình điều trị riêng từ bác sĩ.
- Lười đo huyết áp: Không đo huyết áp đều đặn khiến các bác sẽ không biết chỉ số của mình đang ở mức an toàn hay báo động để điều chỉnh kịp thời.

Tăng huyết áp không phải bệnh để mình quá sợ, mà là bệnh mình phải nghiêm túc. Chỉ cần các bác chịu khó đo huyết áp thường xuyên hơn, uống thuốc đúng theo chỉ định, ăn nhạt lại một chút, đi bộ nhiều hơn một chút, thì sức khỏe sẽ khác rất nhiều.