10/12/2021
Chia sẻ kinh nghiệm đồng hành học tiếng Anh cùng con khi con 9.5 tuổi 🌿
Mình thấy trong nhóm có khá nhiều bài chia sẻ về việc học tiếng Anh cho con 0-6 tuổi. Nhưng với nhiều bố mẹ lỡ bỏ qua giai đoạn này, lúc nhận ra tiếng Anh của con ú ớ thì con đã lớn uỳnh rồi (như con mình) thì nên làm thế nào?
Hôm nay mình mạnh dạn viết bài chia sẻ về cách mình cùng con “giải quyết” môn tiếng Anh khi con đã 9.5 tuổi, sau khi bỏ qua tất cả các giai đoạn vàng bạc kim cương để học các môn (từ âm nhạc đến ngoại ngữ - à con mình cũng bắt đầu học đàn lúc 8 tuổi, tóm lại cái gì cũng không sớm 😂).
Đây hoàn toàn là kinh nghiệm và trải nghiệm bản thân, đúng với nhà mình nhưng có thể sẽ không đúng với nhà khác. Bài khá dài, mình hi vọng các bố mẹ có thể tìm thấy được trong đó điều gì hữu ích!
Lúc bắt đầu, con mình ở trình độ Hello - Good bye, biết nói vài câu đơn giản kiểu Tên bạn là gì? Bạn đang làm gì? Cái này bao nhiêu tiền... Lúc đấy là tháng 6/2020, bạn ấy vừa nghỉ hè lớp 3 lên lớp 4 (con mình sinh tháng 1/2011)
Bây giờ con mình đang học lớp 5, sau 1.5 năm đồng hành cùng con (thật ra mình chỉ bỏ sức nhiều nhất trong 9 tháng đầu), mình cho con làm thử 1 số bài test để xem con đang ở đâu. Đây là 1 vài kết quả tham khảo:
✅ Kiểm tra khả năng đọc hiểu bằng bài test trên STAR Reading của Mĩ, điểm GE (Grade Equivalent) = 8.3, tức là trình độ đọc hiểu tương đương học sinh lớp 8 bản xứ. Tài khoản Star Reading này phải mua, không free.
✅ Level B2 (test free nghe và đọc) trên trang efset.org
(Phần Test của Efset mình cho con làm thử tầm tháng 4-5/2021 sau gần 1 năm học tiếng Anh. Mình thấy kết quả test này chỉ là tương đối, bài dễ hơn rất nhiều so với bài thi thật).
✅ Hiện giờ con mình đọc sách hoàn toàn bằng tiếng Anh. Bạn ấy đã đọc các bộ truyện dài bản original như Harry Potter (con đọc xong từ khi học tiếng Anh 6-7 tháng), các bộ truyện của Rick Riordan, Lord of the rings, The Chronicles of Narnia, Artemis Fowl...
✅ Bạn nhà mình sử dụng tiếng Việt và tiếng Pháp (2 tiếng mẹ đẻ), tiếng Anh (bạn ấy tự đánh giá là giờ đọc sách tiếng Anh và đọc sách tiếng Pháp thấy như nhau), tiếng Tây Ban Nha (đang tự học và dự định sẽ học cơ bản xong trong 1.5 năm như với tiếng Anh). Mục tiêu dài hạn là lên lớp 7 sẽ chinh phục tiếng Đức.
✅ Mình cũng đính kèm 1 bài viết của con mình về nghề nghiệp tương lai mà bạn ấy muốn làm - trở thành 1 tham tán viên làm việc trong Đại Sứ Quán. Kĩ năng viết này phải luyện mất sức nhất, nếu các mẹ cần mình sẽ chia sẻ trong 1 post khác.
👉 Đây là chiến lược của nhà mình:
Mình chia việc học tiếng Anh của con làm 3 giai đoạn. Thời gian từng giai đoạn ngắn hay dài phụ thuộc vào sự tiến bộ của con.
1️⃣ Giai đoạn 1: Bắt đầu xây dựng vốn từ cơ bản từ số 0 (3 tháng, Cô giáo mẹ 50%, các apps 50%).
- Mẹ mệt nhất, con mệt bình thường 😂
- 3 giáo viên: Giáo viên Razkid, giáo viên Little Fox và giáo viên Mẹ 😂
- Con mình bắt đầu đọc Razkid từ level B. Mỗi ngày trung bình 6-8 bài, có ngày nhiều hơn. Liên tục trong 3 tháng ko nghỉ ngày nào và vẫn duy trì trong 1 năm liên tục. Ban ngày con tự đọc rồi ghi âm lại, tối mẹ nghe lại check hàng. Lúc đấy nghỉ hè nên con có thơi gian với mấy level đầu bài ngắn lắm. Sau này con đọc đến level cao hơn (từ G - H trở đi) thì số lượng bài ít hơn.
- Buổi tối con được xem Little Fox. Nhưng sau khi xem xong thì phải ngồi đọc lại phần textbook của từng phim và kể cho mẹ nghe phim đó / phần đó nói gì.
- Bước này thật sự rất vất vả, trong 3 tháng đó tối nào mình cũng ngồi với con 60-90 phút chỉ để xem cùng, đọc cùng sau đó nghĩ ra 1 đống câu hỏi (đơn giản thôi) để hỏi con về cái con vừa xem. Mục đích chính là động viên con nói ra và biết cách đọc text sau đó tóm tắt lại bằng vốn từ của mình.
- Sở dĩ con có từ để nói ra được vì ban ngày con đọc razkid khá nhiều nên vốn từ của con tăng lên nhanh chóng. Tối lại được “hân hạnh” tua thêm lần nữa với các bản textbook của Little fox - không hề ngắn tí nào.
- Quy trình là: Xem phim - Làm quiz - Mở textbook ra kèm audio book - Nghe người ta đọc xong rồi tự đọc lại như với Razkid - Đọc xong trò chuyện kể lại cho mẹ.
- Con càng muốn xem nhiều thì xem xong con càng phải trả bài nhiều. Nói thật tối nào mình cũng đi ngủ trong tình trạng đau mồm vì ngồi học với con.
- Dạy con sử dụng từ điển Anh - Anh. Từ nào không hiểu thì tra từ điển. Nhà mình KHÔNG dùng từ điển Anh Việt hay Anh Pháp.
2️⃣ Giai đoạn 2 Tăng tốc rèn kĩ năng Đọc - Nghe - Ngữ pháp, có thể nói là giai đoạn cày như điên 😂 (9 tháng đến 1 năm, mời giáo viên hỗ trợ nhưng giáo viên chiếm 30%, con tự cày 50%, vai trò của mẹ là tìm sách, lên kế hoạch và giám sát thực hiện - chiếm 20%).
- Giai đoạn này con mệt nhất, mẹ mệt bình thường.
- Mình mời 2 giáo viên online, mỗi người tuần 1 buổi 60 phút. [1] 1 Giáo viên Philipin dạy ngữ pháp cho con, tập trung cày theo giáo trình Round Up. [2] 1 Giáo viên người Anh để dạy con phần Speaking.
Lý do mình mời giáo viên (1) vì con bắt đầu từ số 0, phần ngữ pháp hoàn toàn không biết gì, chia động từ sai be bét và hoàn toàn bỏ qua giai đoạn tắm tiếng Anh nên chẳng có gì ngấm vào người cả 😂. (2) Phần ngữ pháp mình không đủ trình độ để dạy con. (3) Con đã lớn nên về vấn đề tâm lý đôi khi giáo viên nói con chịu nghe hơn mẹ. (4) Riêng phần Speaking mình chọn giáo viên bản xứ vì mình muốn con nghe và tiếp xúc với giọng Anh khi luyện phản xạ nói.
Mình cũng yêu cầu thày giáo Philipin cho thật nhiều bài tập rèn viết / ngữ pháp nên kết quả là mấy tháng đầu con mình làm bài bở hơi tai 😂 Mình cũng ngồi làm cùng con và góp ý để con làm bài sáng tạo / nhiều hơn so với yêu cầu của giáo viên.
Ví dụ: Thời gian đầu thày yêu cầu con mình đặt câu rất nhiều để quen với việc dùng các thì. Thay vì đặt 10 câu với thì hiện tại như yêu cầu của bài thì mình đề nghị con viết thành 10 đoạn nhỏ (mỗi đoạn 3-4 câu, có liên quan nội dung với nhau).
💪 Tăng tốc như thế nào? Phần này không liên quan gì đến giáo viên mà hoàn toàn là mẹ và con lên kế hoạch rồi thực hiện cùng nhau.
+ Mình lập 1 nhóm tự học cho con (5 bé tầm tuổi 9-11). Level không cần giống nhau, quan trọng nhất là các mẹ phải có cùng mục tiêu và quan điểm đồng hành cùng con.
+ Mình lập nội quy nhóm về việc học bài và trả bài trong mỗi kì nghỉ holiday. Tụi mình ở Pháp nên cứ học 2 tháng là nghỉ 2 tuần. Đây chính là lúc để tăng tốc. Bên cạnh đó, khi không trùng kì nghỉ thì cuối tuần là lên trả bài 1 - 2 lần.
+ Mình chịu trách nhiệm lead nhóm. Mỗi kì nghỉ mình sẽ chọn 1 cuốn sách reading theo level của từng bạn và giao bài. Mỗi ngày nghỉ bên cạnh việc đọc Razkid thì các bạn phải làm 1-2 bài đọc hiểu trong sách được giao và mẹ chữa, sau đó chụp hình trả bài lên nhóm. Cuối mỗi kì thi đua đều có phần thưởng nên các con đều rất cố gắng.
+ Nói thì nghe đơn giản nhưng để duy trì cho các con làm bài trả bài trong 1 năm non-stop thì không dễ tí nào. Nhưng làm việc nhóm như vậy khiến mẹ muốn lười mà không thể lười được vì các mẹ khác trả bài ầm ầm rồi 😂
+ Các bộ sách luyện Reading mà con mình đã làm trong giai đoạn 1 năm Tăng tốc: Reading Challenge (3 tạp), What a world (3 tập, con mình chỉ làm tập 3), Reading Explorer của National Geographic (6 tập, bộ này con mình làm ròng rã trong 6 tháng, mình phải nghiên cứu Teacher book để dạy con mệt gần chết. Nhưng thật sự làm xong bộ này con mình bật lên hẳn 1 level mới, và mình cũng thế 😂). Ngoài ra con mình làm 2 quyển đề thi Flyers, 3 quyển đề thi B1 trước khi vào bộ Reading Explorer...
+ Từ khi bước vào giai đoạn Tăng tốc, mình đã thay toàn bộ sách trong nhà bằng sách / truyện tiếng Anh và cất hết tất cả sách tiếng khác đi. Sách nào không mua được thì in. Đủ các sách truyện chủ đề con thích hoặc không thích. Nhưng tóm lại con với tay ra là thấy sách. Và ngoài sách tiếng Anh thì con chả có gì khác để đọc cả (nhà mình chế độ không youtube không điện tử không xem phim tự do).
Việc này cũng góp phần giúp con trở thành 1 bạn nhỏ yêu đọc sách. Không thể nhớ hết các quyển bạn ấy đã đọc nhưng tóm lại hễ rảnh là đọc.
- Dưới đây là 1 vài bộ con mình đọc + nghe audio book trong giai đoạn Tăng tốc để các mẹ tham khảo. À con mình là con trai, gu đọc sách là kiểu phiêu lưu mạo hiểm, siêu anh hùng, điệp viên, sách lịch sử...
✌🏻 Các bộ sách level đơn giản: World worst children, Horrid Henry, Sherlock Holmes (bản rút gọn cho trẻ em), Stink, Collection Classic Starts, The Magic tree house...
✌🏻 Các bộ sách khó hơn chút (level Flyers - B1): The Horrible Histories, Collection của Roald Dahl, Harry Potter...
✌🏻 Các bộ sách level cao hơn: Percy Jackson, The Chronicles of Narnia, Artemis Fowl, Alex Rider, collection của Rick Riordan...
✌🏻 Văn học cổ điển: các sách của Charles Dickens như Oliver Twist, The Christmas Caroll...
✌🏻 Sách kiến thức: Bộ sách 5 cuốn về Economics, Politics, Philosophy, Money và Business for beginners của Nxb Usborne.
3️⃣ Giai đoạn 3 Duy trì (giáo viên 10%, con 90%, mẹ được cho về hưu).
- Lúc này mẹ đã gần như hết việc, coi như được nghỉ hưu.
- Con không làm các sách đọc hiểu nữa mà chỉ tập trung luyện viết. Nhà mình vẫn luyện viết đều 1 tuần ít nhất 1 bài, mỗi bài 500 từ hoặc hơn.
- Con đã sử dụng được tiếng Anh không gặp trở ngại gì trong Nghe - Nói - Đọc.
- Con dùng tiếng Anh để tham gia các khoá học trên code.org hoặc để xem phim, đọc truyện. Mình đã bắt đầu trả lại sách tiếng Pháp và tiếng Việt cho con nhưng trong tủ sách gia đình sách tiếng Anh vẫn chiếm 70%, sách tiếng Pháp 20%, sách tiếng Việt 10%.
- Mình vẫn giữ giáo viên Philipin cho con để con học ngữ pháp. Lớp speaking mình cho con nghỉ vì con có bạn người Mĩ, tuần nào cũng gọi sang trò truyện 1-2 tiếng nên mình thấy tạm thời không cần thiết nữa. Quan điểm của mình là Nói và Viết phải luyện thường xuyên nếu muốn sử dụng thành thục.
🌿 Tổng kết:
👉 Sử dụng chiến lược “Học tập trung, học tăng cường, thưởng nhiều món quà cả vật chất cả tinh thần khích lệ con sau mỗi giai đoạn cày như trâu”.
Nói thật khi bắt đầu học tiếng Anh ở tầm 9-10 tuổi thì để đạt được kết quả, các con phải dùng “ý chí” nhiều hơn là “thẩm thấu tự nhiên” như với lứa tuổi bé. Cho nên mình nên vừa động viên và cũng phải vừa nghiêm khắc, cũng như có những lúc phải ngồi học cùng con để đẩy con qua giai đoạn khó khăn.
👉 Bủa vây con bằng tiếng Anh. Từ phim đến truyện đến làm bài đọc hiểu. Mỗi ngày 1.5 đến 2 tiếng hoặc hơn trong ít nhất 1 năm. Đủ về LƯỢNG sẽ dẫn đến thay đổi về CHẤT.
👉 Tham khảo kinh nghiệm của các mẹ đi trước và KHÔNG SỐT RUỘT! Tiếng Anh chỉ là phương tiện, nhưng nếu làm chủ được tiếng Anh thì sẽ mở được rất nhiều cánh cửa tri thức.
👉 Không tiếc tiền mua sách / in sách 😂
👉 Có 1 team cùng nhau học tập để kéo nhau đi khi cần là tốt nhất. Bời vì mỗi khi con (hay mẹ) muốn lười mà đồng đội lại chăm, cày bài quần quật. Mình ko theo kịp xấu hổ lắm 😂
👉 Mẹ cần có trình độ tiếng Anh cơ bản, không cần giỏi, đủ để đè bẹp con trong 3 tháng đầu ABC sau đó rut lui. Còn lại chịu khó dành thời gian tham gia các group tài liệu tiếng Anh, đọc review (bằng tiếng Việt) và mua sách cho con làm là được. Nếu trình độ của mẹ khá hơn và dành được nhiều thời gian cho con hơn thì con sẽ tiến nhanh hơn.
👉 Nói đồng hành cả 18 tháng cho sang chứ thực ra mình chỉ dành có 9 tháng theo con, vất vả nhất 3 tháng đầu vì mình phải hi sinh cả buổi tối. Sau đó thì rảnh hơn, chỉ là mẹ phải chăm chỉ đào tường các group để tìm tài liệu rồi nghiên cứu teacher book thôi!
👉 Chi phí trong 1 năm nhà mình bỏ ra:
- Mua tài khoản Razkid ~ 300.000 / năm
- Mua tài khoản Little fox: 180 usd/năm ~ 4.1 triệu (tháng 7-8 hay có promotion giảm 30%)
- Mua tài khoản Curiosity: 12 usd / năm ~ 300.000 (vì được khuyến mại, giá không sale là 24usd thì phải)
- Mua tài khoản test STAR Reader: 700.000/năm.
- Mua tài khoản IXL hình như 700.000/năm
- Học giáo viên Philipin: 200.000/buổi, 800.000/ tháng, 9.6 triệu / năm. Có rất nhiều mức học phí với giáo viên Philipin nhưng mình nghĩ tiền nào của nấy. Mình đã thử rất nhiều người mà chưa ưng ý, cuối cùng tìm được thầy giáo đang dạy con mình bây giờ, minh danh gia thay thực sự rất tốt và con mình rất yêu quý thầy.
- Học giáo viên người Anh: 15 bảng / buổi 50 phút lớp 2 người - 1 tháng 60 bảng = 2.1 triệu. 1 năm tính ra khoảng 20 - 21 triệu (vì cô cũng nghỉ các kì holiday). Không hề rẻ nhưng mình thấy rất chất lượng, đáng đồng tiền bát gạo và phù hợp với yêu cầu của mình trong 1 năm đầu khi con mới học tiếng Anh.
- Tiền mua sách không tính được, thôi coi như là tài sản chung của cả nhà, truyền được từ đời này sang đời khác nên không liệt kê 😂
👉 Tổng 1 năm mình tạm tính đã đầu tư hết khoảng 36 - 37 triệu tiền học tiếng Anh cho con, chia ra mỗi tháng 3 triệu.
Con mình từ số 0 sau 1.5 năm được kết quả như đã nói bên trên. Riêng phần viết con đã có thể viết các bài luận tầm 500-1000 chữ, biết xây dựng dàn ý, lập luận và mắc khá ít lỗi ngữ pháp.
👉 Sang năm thứ 2, bước vào giai đoạn Duy trì, nhà mình bớt được 21 triệu tiền học Speaking (nặng đô nhất) nên chỉ còn 15 triệu / năm, tính ra mỗi tháng 1.25 triệu. Quá rẻ 😂
So với rất nhiều bạn nhỏ trong group thì con mình vẫn chưa là gì cả, nhưng mình thấy tự hào vì ngày hôm nay của con rõ ràng đã tiến bộ hơn ngày hôm qua, và chỉ trong vỏn vẹn 18 tháng con đã có thể sử dụng tiếng Anh để tự tìm kiếm thông tin hoặc học các khoá học bằng tiếng Anh. Tài khoản Razkid giờ con dùng để học tiếng Tây Ban Nha.
Bài dài quá mình ngồi viết hết 1 ngày 😂 Mong các bố mẹ sẽ tham khảo được kinh nghiệm có ích để tự triển khai lộ trình học tiếng Anh cho con. Về cách cùng con luyện viết, nếu các bố mẹ muốn mình sẽ viết bài chia sẻ trong 1 post khác!
21/07/2019
11/06/2019
26/01/2019
26/01/2019
29/12/2017