13/07/2022
Hành trình từ 0 đến 9.0 IELTS Listening: đi rồi sẽ đến
Người ta hay bảo khi thi Ielts kỹ năng đọc và nghe là thế mạnh của học sinh Việt Nam, mà mình chả thấy thế. Từng dạy nghe cho những bạn mới bắt đầu, đến các bạn học TOEIC, rồi đến vô số bạn học IELTS, mà mình vẫn chứng kiến các bạn đánh vật với kỹ năng nghe. Có bạn ngấp nghé 7.0 Listening, mà học hoài không lên điểm. Đối với mình mà nói, kỹ năng Nghe luôn quan trọng, và không hề dễ nếu bạn muốn đạt điểm cao thật là cao trong các kỳ thi đánh giá tiếng Anh quốc tế hiện nay; chưa kể đến nghe trong cuộc sống thực tế. Ielts chỉ là 1 bài thi, còn những gì các bạn nghe khi đi học, khi nói chuyện với khách hàng, đó là cuộc sống.
Nói về bản thân mình, cách đây 2 năm đã đạt 9.0 listening trong IELTS rồi, mới thi lại tháng 9 thì đạt 8.5. Nhưng khi chọn học sinh giỏi quốc gia hồi cấp 3 mình không nghe được 1 câu nào, cả bài thi mình viết được đúng 1 chữ là sign, sau đó gạch viết side, sau đó gạch lần nữa viết sight. Đâu có nghe được đâu, nên cũng không biết đấy là chữ nào. Thi Toeic đầu vào ở Ngoại thương không nghe được gì từ sau part 2, ngồi vừa khoang bừa vừa ngáp ngủ chảy hết nước mắt giám thị tưởng khóc =)))
Thế mà sau này kỹ năng nghe là kỹ năng tự tin nhất của mình, không cần làm gì không cần động não, ngồi im rồi âm thanh tự đến, nghe thấy rồi viết đáp án thôi. Con đường học của mình rất đơn giản như sau:
1. Không chạy trốn
Thường thì khi mình không giỏi (chủ yếu là không giỏi hơn người khác) 1 lĩnh vực nào đó, người ta thường né tránh bằng nhiều cách. Mình cũng hay thế lắm. Nhưng mà phải tự nhủ bản thân, dũng cảm lên, không thì mãi như này thôi, cái gì đang dốt thì phải lăn vào. Với tâm lý đó, mình tự đánh giá những nguyên nhân dẫn đến không nghe được gồm: (1) phát âm sai nhiều do hồi bé thấy cô dạy sai nhiều quá (nên bây giờ rất phẫn nộ nếu đứa nào dạy phát âm sai cho người học >.< ), (2) không nghe bao giờ nên phản xạ rất kém, phản xạ kém dẫn đến nghe được 1,2 từ trong câu, miss các từ còn lại => không hiểu gì, hoặc nghe được 1 câu dừng lại dịch => miss các câu còn lại, không biết người ta đang nói về gì. Tóm lại rất bối rối khi nghe. Hiểu rõ bản thân yếu kém ở đâu, tiếp tục khắc phục dần.
2. Chú tâm
Mình không phải thể loại học ngày học đêm, mặc dù mặt mũi khi học trông nghiêm túc nhưng thực sự mình cực kì lười (so với tất cả những tập thể mình từng là thành viên: nhà trọ cấp 3, lớp cấp 3, lớp đại học, trung tâm mình dạy TA). Cái này các bạn làm chứng =))) Nhưng mà luôn nghĩ trong đầu là phải học. Kiểu chày bửa nhưng đến cuối vẫn hoàn thành được. Hồi cấp 3 không có gì để nghe thì mình down bài nghe từ 1 bạn trong lớp về điện thoại nokia cùi bắp ném chó chó chết để làm quen dần. Mình nghe mấy bài cổ tích cho thiếu nhi, kiểu Frog Prince, Cindrella, Beauty and the beast thôi, kiểu nghe cho trẻ con ấy. Mới đầu nghe buồn ngủ gần chết, sau quen dần thì nghe được khỏang 80%. Được tầm đấy, thì thực ra mới là quen giọng thôi, chứ kỹ năng nghe chưa lên đâu, lúc đấy đổi qua nghe VOA, tiếp tục cùi bắp nghe câu được câu mất. Nhiều bạn học sinh hay bảo chả nghe thấy gì nên chán, ôi giời có mà chán cả đời =))) ai mà 20 tuổi mới học Tiếng Anh hay tiếng Lào mà nghe hiểu luôn chắc thần đồng ngôn ngữ cả. Cứ nghe 1 học liệu thôi, 1 audio 10 phút có khi mình nghe đi nghe lại suốt 1 tháng, thời gian đầu nghe được chưa đầy 5 phút là thấy xì là xì lồ rồi ngủ quên =)))) nhưng nghe 1 audio cho đến khi nào: nghe hiểu được các từ mà mình đã biết, nắm được nội dung bài nghe, có từ nào nghe mà không nhận ra từ gì thì phải check transcript và xem từ đó là từ gì, học luôn.
3. Không quan tâm đến điểm số
Ngay từ đầu mình đã không học tips khi nghe. Mục tiêu của mình là khi nghe hiểu được tất cả thì sẽ điền được đáp án, khi đọc hiểu tất cả ắt sẽ ra đáp án đúng. Với tâm thế đó, tăng được 0.5 - 1.0 IELTS Listening không làm mình vui bằng nghe 1 câu suốt 20 phút để ngộ ra từ mà mình không nghe được trong câu là từ put. Trước lần thi Ielts đầu tiên, mình chỉ ôn đúng kỹ năng nghe bằng cách: mở bất kỳ 1 test lên, vừa nghe vừa may vá, nấu ăn gì đấy, không cần làm test. Vì khi bạn chỉ nghe, không có đọc câu hỏi trước, không có bất cứ hint hay suggestion nào, tất cả những gì bạn có thể trông chờ là kỹ năng nghe của bản thân. Thử nghe như thế, tức ói máu vì không hiểu và phải tua lại rất nhiều lần, mình sẽ tiến bộ không ngờ luôn.
4. Chăm chỉ luyện phát âm và học từ vựng
Mình áp dụng các mục trên và kỹ năng nghe rơi vào khoảng gần 300/445 TOEIC, 6.5-7.0/9.0 IELTS, lúc đó từ vựng của mình khá tốt rồi. Sau đó mình mới học phát âm. TOEIC lên 440/445, IELTS Listening không dưới 8.0. Tại sao học phát âm lại thần kì thế? Lưu ý là nó chỉ thực sự thần kì thế nếu bạn vốn có nhiều từ vựng nha, không thì sẽ lên điểm nhưng không được nhiều đâu, khoảng 1.0 là cùng.Tưởng tượng 1 người bản ngữ nói từ A nhưng bạn hay phát âm nó thành từ A’’, thì bạn sẽ không nghe ra từ này khi làm bài nghe. Toàn bộ bộ nhận diện âm đã sai, thì có nghe 500 lần vẫn không nghe ra. Vậy nên, hãy luyện phát âm chuẩn nhé, để nghe đúng.
5. Đừng vội
Hồi xưa nghe tệ lắm mà mình cũng hiếm khi thấy tuyệt vọng hay chán nản lắm. Vấn đề chỉ là luyện tập không đủ nhiều sao mà nghe được, áp dụng nguyên tắc cơ bản là no pain no gain. Học ngôn ngữ giống như đi xe đạp vậy, không nhảy lên cái xe ngã dập mặt vài lần thì biết đi kiểu gì. Cứ học, cứ thong thả nghe, có nghe có lên, không nghe thì mãi kém thôi. Mà cái gì đã không đạt được do bản thân thiếu cố gắng thì ráng chịu, đừng kêu ca, lỗi của mình mà. You only have yourself to blame. Cứ học đi, nhất định có tiến bộ.
Tiếng Anh hay tiếng Nhật hay tiếng Lào hay tiếng Mường, giống như 1 cái kho khổng lồ. Có người bắt đầu đào bới sớm hơn mình, vậy là họ sẽ sở hữu nhiều thứ hơn mình. Chỉ là mình bắt đầu bới cái kho đấy muộn hơn thôi, không có nghĩa là mình dốt hơn hay là kém hơn. Nếu mình biết bới 1 cách khoa học và quyết tâm, có khi mình cũng đuổi kịp họ nhanh chóng ấy chứ.
À mà lần thi IELTS thứ 2 và thứ 3 mình chỉ được Listening 8.5 thôi, thấp hơn lần đầu. Vậy có phải kỹ năng nghe của mình kém đi? Mình tin là không. 2 năm trước xem The Big bang Theory câu được câu mất. Bây giờ xem không sub có thể cười ha ha =))) Ielts is just a test, what you have to listen is this big world!!!!
Just keep cam and study !!! There’s a will, there’s a way!
By Lê Ngọc Linh (Cassie)
25/05/2023
01/09/2022
17/05/2015
14/05/2015
18/04/2015
10/04/2015