21/08/2026
TẠI SAO BẠN THƯỜNG BÁN KHI ĐANG ĐÚNG, NHƯNG LẠI GIỮ RẤT LÂU KHI ĐANG SAI?
Có một nghịch lý mà gần như ai giao dịch đủ lâu cũng từng gặp: bán khi đang đúng, nhưng lại giữ rất lâu khi đang sai. Một cổ phiếu vừa sinh lời tốt thường khiến người cầm nó trở nên bồn chồn, chỉ cần vài phiên điều chỉnh nhẹ là đã vội chốt lời vì sợ thành quả biến mất.
Nhưng một cổ phiếu đang lỗ lại tạo ra phản ứng hoàn toàn ngược lại, bạn có xu hướng chờ đợi, tự trấn an rằng đây chỉ là rung lắc tạm thời, rồi thị trường sẽ sớm quay lại đúng hướng. Vấn đề không nằm ở việc chọn sai cổ phiếu, mà nằm ở cách bộ não xử lý cảm giác được và mất, khi cảm giác đau lúc mất tiền luôn lớn hơn rất nhiều so với niềm vui lúc kiếm được một khoản tương đương, nên khi đang có lãi bạn chỉ muốn giữ chặt lấy cảm giác an toàn đó càng sớm càng tốt, còn khi đang lỗ, việc bán ra đồng nghĩa với việc phải thừa nhận một sự thật khó chịu rằng quyết định ban đầu của mình đã sai.
Ít ai muốn đối diện điều đó ngay lập tức. Và đây chính là lúc con số bắt đầu lên tiếng thay cho cảm xúc. Một tài khoản mất 20% cần tăng lại 25% mới về được điểm hòa vốn. Nếu để lỗ trượt tới 30%, con số cần tăng lại đã gần 43%. Còn khi đã chạm mốc mất một nửa tài khoản, phần cần hồi phục là 100%, tức phải nhân đôi toàn bộ số vốn còn lại. Càng chờ đợi lâu, bài toán quay lại điểm ban đầu càng khó hơn theo cấp số nhân. Dù cảm giác trong đầu vẫn chỉ đơn giản là "giữ thêm một chút nữa".
Trong khi đó, việc chốt lời sớm với một cổ phiếu đang đi đúng hướng lại giống như rút chân ra khỏi cuộc chơi ngay khi mọi thứ mới bắt đầu, chỉ vì không chịu nổi cảm giác bất định của việc chưa biết trước kết quả. Càng quan sát kỹ, càng thấy rõ một điều: hầu hết những quyết định mua bán không đến từ phân tích, mà đến từ việc né tránh một cảm xúc nào đó, né cảm giác mất thứ đã có, né cảm giác phải thừa nhận mình sai, và chính sự né tránh đó, chứ không phải năng lực phân tích, mới là thứ quyết định phần lớn kết quả đầu tư trong dài hạn.
Một cách để không rơi vào vòng lặp này là xác định quy tắc cắt lỗ ngay từ trước khi vào lệnh, thay vì để cảm xúc quyết định lúc thị trường đã đi ngược kỳ vọng, bởi một ranh giới được vạch sẵn khi đầu còn tỉnh táo luôn đáng tin hơn một quyết định được đưa ra khi tài khoản đang chảy máu. Câu hỏi thật sự đáng để dừng lại suy nghĩ không phải là nên mua cổ phiếu nào tiếp theo, mà là mỗi khi thị trường đi ngược kỳ vọng, bạn đang hành động theo một kế hoạch đã chuẩn bị từ trước, hay đang cố gắng chạy trốn một cảm giác mà mình không muốn đối diện. Bạn nghĩ mình đang thuộc nhóm nào: dễ chốt lời sớm, hay khó chấp nhận cắt lỗ? Để lại một dòng chia sẻ bên dưới.
_________________________________
Da Vinci Academy - Ai cũng có thể đầu tư nếu được đào tạo đúng cách.
Tặng bạn lớp học online miễn phí trị giá 5.000.000đ
https://hocdautu.davinci.edu.vn/hanoi
