Luyện Thi Môn Ngữ Văn Cùng Cô Thu Hiền

🍁TRÒ CHUYỆN VỚI ''SANG THU''🍁

Trao đổi về hoàn cảnh ra đời cũng như tâm thế tác giả và “bối cảnh” lúc viết “Sang thu”, nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết:

- Tôi nhớ như in, đó là một buổi chiều êm ả, thanh khiết của một vùng ngoại ô yên tĩnh. Khu vườn rộng toàn ổi là ổi. Tôi cứ nghĩ lẩn thẩn “tại sao lại là ổi”? Tôi mạnh bạo trèo lên một cây ổi to mà tôi gọi vui là cây ổi “đứng tuổi” và những câu thơ tự nhiên bật ra khi mình vẫn còn chưa kịp tiếp đất. Tôi có thói quen làm thơ sẵn trong đầu rồi chờ cơ hội ghi ra giấy, chứ không phải cái cách lúc nào có hứng thì tìm giấy bút ra để tìm chữ. Không cứ là thơ ngắn, mà cả trường ca, tôi cũng cứ viết theo lối đó.

Hôm ấy, ngồi trên cây ổi to giữa một vườn ổi xum xuê, ngạt ngào hương thơm quyến rũ, tôi chợt nghĩ: Thiên nhiên thì đã vượt lên trên đầu chúng ta rất cao, rất rộng, rất xa. Sao mà ta thì vẫn cứ loay hoay, lo toan sống? Làm thế nào để vượt qua vòng sinh tồn tục lụy này? Có một cái gì đấy như là sách Phật dạy ta sống. Còn nhớ năm 1975, tôi có mặt ở Huế, một hôm bỗng nghe đồng loạt, dào dạt, ngân nga tiếng chuông ngân rung từ mấy trăm ngôi chùa rêu phong, cổ kính của vùng cố đô. Hai mươi năm sau tôi mới viết được một câu thơ “Thu hết mọi tiếng chuông thành một sắc áo vàng”. Tôi nói rộng ra như thế không phải như học sinh đi thi “lạc đề” đâu nhé!

Nhà thơ Hữu Thỉnh
* Tôi hiểu, nhà thơ đang nói bằng sự run bật cảm xúc của thơ. Đã có nhiều lời bình về bài thơ “Sang thu”, nhưng tôi có cảm giác chưa ai bóc hết hàm nghĩa các lớp vỏ ngôn từ thơ?

- Đúng như thế! Sau này người đọc, các nhà phê bình, các thầy, cô giáo dạy văn cho rằng bài thơ có “cấu tứ” hay. Nhân đây tôi phải nói rõ hơn cái gì đã thôi thúc tôi viết bài thơ “Sang thu”, mà tôi coi là một thành công và là một trong hai bài thơ tôi thích nhất trong gia tài thơ của mình: “Phan Thiết có anh tôi” và “Sang thu”.

* Khi bình câu thơ Có đám mây mùa hạ/ Vắt nửa mình sang thu, đa số cho rằng đó là câu thơ hay tả sự chuyển mình của tự nhiên. Tôi thì cho rằng: Đây là một câu thơ vừa “động” vừa “tĩnh”, rất nhiều ẩn ý-không chỉ nói về sự chuyển mình của tự nhiên mà còn là sự chuyển động âm thầm của đời sống xã hội trong một bối cảnh đặc biệt. Thêm điều này nữa, tôi từng mạnh dạn bình: “Khi viết câu thơ này, tác giả dường như đột nhiên ngưng nghỉ để tìm “đích tới” cho bài thơ”. Nhà thơ có cùng suy nghĩ như thế?

- Anh “bắt mạch” rất đúng! Thiết nghĩ, tôi với tư cách cá thể, mới vắt qua một cuộc chiến tranh, được thử thách trong “lửa đỏ và nước lạnh” của một thế hệ “thép đã tôi thế đấy”. Với cả đất nước mình thì cũng vừa vắt qua hòa bình và chiến tranh. Vậy nên bài thơ dẫu được khen hay nhưng thuần túy chỉ nói về hương ổi không thôi thì chưa thể sâu, chưa thể đủ. Thật ra viết về hương ổi chỉ là cái cớ để nói một điều gì đó lớn lao hơn về đất nước, nhân dân mình. Câu thơ Bỗng nhận ra hương ổi/ Phả vào trong gió se, đọc lên thấy ngân rung. Nhưng đằng sau câu chữ là tâm thế: Hương ổi thì bao đời có sẵn như thế rồi, nó cứ tự nhiên, nhi nhiên như thế với trời đất. Nó đã đi vào tiềm thức, ký ức của con người bao đời nay. Nhưng chiến tranh đã tước đoạt ký ức tự nhiên của con người. Bây giờ trong điều kiện hòa bình, chúng ta có cơ hội phục hồi những cảm xúc, vẻ đẹp bình thường, giản dị đó.

* Người ta nói thơ là tâm trạng. Phải chăng “Sang thu” là một tâm trạng điển hình của thi nhân?

- Đúng như thế! Cái mà anh gọi là tâm trạng, nói thì ngắn gọn trong chỉ có hai chữ. Nhưng nếu “chẻ” nó ra thì sẽ thấy cũng đa chiều, nó như một khối lập thể trong hội họa vậy. Đó trước hết là cái cảm giác, cái tâm trạng của một cá thể người lính đi qua khói lửa chiến tranh, băng qua bão táp, đi tới hòa bình. Người lính đó được hưởng nguyên khối kỷ niệm, cảm nhận cái hạnh phúc được sống, được tự do đón nhận và hòa mình vào tự nhiên, được hưởng cái hạnh phúc đơn sơ, giản dị, rất đời thường, mà trong chiến tranh nằm mơ cũng không thấy. Ai trải qua chiến tranh, từ cõi chết trở về mới đủ cái rung cảm đón nhận hòa bình, như một hơi thở nhẹ nhưng có thể làm ta rùng mình, run rẩy vì hạnh phúc được sống bình thường. Hòa bình quả thực là một món quà quý giá với ai hiểu thế nào là chiến tranh, sống chết. Cái thời khắc tôi làm bài thơ “Sang thu” năm 1977, còn đáng ghi nhớ hơn nữa vì đất nước lại chớm bước vào cuộc chiến bảo vệ biên giới... Biết thế để hiểu sâu hơn cái giá của hòa bình-như là cái lẽ tự nhiên, đơn sơ và giản dị mà con người thời nào, ở quốc gia nào cũng cố gìn giữ, kể cả bằng máu xương.

Và cuối cùng, cái tâm trạng cá thể của một người lính như tôi, “hòa mạng” vào tâm trạng của cả một khối nhân dân Việt Nam (nói thì có vẻ to tát, nhưng nó đúng là như thế) không có gì là không vượt qua được: Vẫn còn bao nhiêu nắng/ Đã vơi dần cơn mưa/ Sấm cũng bớt bất ngờ/ Trên hàng cây đứng tuổi... Không phải là đã hết “sấm” trên dải đất hình chữ S thân yêu của chúng ta. Nhưng không có gì là bất ngờ với một nhân dân, đất nước, dân tộc đã trải qua 30 năm chiến tranh giành toàn vẹn non sông.

* Nhà thơ có nhận thấy “Sang thu” của mình có nét gì khác với thơ về mùa thu của các bậc tiền bối?

- Mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến tĩnh lặng, êm đềm, điền viên. Đó là mùa thu có rồi, mang một nét gì đó mong manh trong chùm thơ: “Thu vịnh”, “Thu điếu” và “Thu ẩm”. Mùa thu cách mạng trong thơ Nguyễn Đình Thi, mà tiêu biểu là bài “Đất nước”, dường như chỉ mới bắt đầu, mở òa ra những “trong biếc nói cười thiết tha”. Mùa thu trong “Sang thu” của tôi là mùa thu của những người vượt qua bão tố chiến tranh. Bài thơ ngắn, chỉ có 12 dòng với 60 chữ, nhưng đằng sau chừng ấy có cả một cuộc kháng chiến dài lâu và ác liệt 30 năm của cả dân tộc. Bài thơ viết năm 1977, đã linh cảm tới những điều gì đó mà chúng ta còn phải tiếp tục vượt qua, dù đã một lần dũng cảm vượt qua. Và quả thật những tiên cảm ấy đã và đang được thực tế chứng minh...

* Từ thành công của “Sang thu”, nhà thơ có thể chia sẻ đôi chút về quan điểm và kinh nghiệm tìm “tứ” và tạo nhịp điệu (rythm) khi làm thơ?

- Cái mà anh gọi là “nhịp điệu”, trong trường hợp này, tôi nghĩ chính là “điệu tâm hồn”. Nếu “ý thơ” có rồi nhưng tình cảm chưa đủ chín thì thần thái bài thơ cũng chưa rõ nếu chưa tìm ra “điệu thơ”. Khi cảm xúc chín tới nó sẽ gọi hình ảnh, câu chữ và tự khắc nhịp điệu sẽ “sắp xếp” chúng vào vị trí hợp lý nhất. Trong “Sang thu”, tôi nghĩ, là một ví dụ về việc nhà thơ coi trọng nhịp điệu. Đọc bài thơ, thấy có vẻ như khoan nhặt, từ tốn, bình thản, tĩnh tại... nếu chỉ nhìn bề ngoài; nhưng ngẫm kỹ thì dòng chảy ngầm của nó rất rốt ráo, khẩn trương. Có người nói khi làm thơ triết lý thì nhịp điệu dễ bị thủ tiêu. Tôi không nghĩ như thế. “Thương lượng với thời gian” là bài thơ triết lý, nhưng nhịp điệu vẫn cứ hài hòa với ý tứ, hình ảnh, câu chữ. Nếu trong âm nhạc cần đến giai điệu (melody) như thế nào thì trong thơ cần đến nhịp điệu (rythm) như thế ấy.

Theo: báo Quân đội nhân dân

☘ ÔN THI HSG| CHỈ VỚI 120 PHÚT, LÀM THẾ NÀO ĐỂ BÀI THI HỌC SINH GIỎI ĐƯỢC TỐT?

120 phút, làm thế nào để vừa viết kịp giờ, vừa viết hay, vừa viết sâu?

Vấn đề thời gian – đó luôn là thử thách rất lớn đối với học sinh trong các kì thi học sinh giỏi Ngữ văn.

Ở bài thi Học sinh giỏi quốc gia và bài thi Olympic 30/4 (dành cho học sinh Chuyên), thời gian làm bài là 180 phút cho hai câu NLVH và NLXH, thời gian này là khá xông xênh để vừa triển khai vấn đề ở bề rộng và bề sâu.

Ở bài thi HSG Thành phố và OLP tháng 4 các năm trước, thời gian làm bài là 150 phút cho hai câu NLVH và NLXH, thời gian ngắn hơn, đòi hỏi người viết phải biết trình bày vấn đề cô đọng.

Năm nay, ở hai kì thi trên, thời gian rút gọn lại chỉ còn 120 phút! Đó quả là thử thách thực sự! Vậy làm thế nào để vượt qua cửa ải thời gian hết sức cam go này để có được kết quả bài thi tốt nhất?

1. Tăng tốc tư duy và rút gọn bài viết

Trong thời gian 120 phút, để bài viết được hoàn chỉnh, ta nên kết hợp hai phương án là tăng tốc tư duy và rút gọn bài viết.

Khi viết bài văn nghị luận, khả năng tư duy của người viết thể hiện trước hết ở khâu nhận biết vấn đề, sau đó mới là khâu giải quyết vấn đề và triển khai bài viết. Làm thế nào, để khi nhận được đề bài, ta có thể nhanh chóng nhận ra yêu cầu đề và tìm ra phương án giải quyết các yêu cầu ấy? Cách duy nhất, đó là ta phải thường xuyên luyện tập nhận biết vấn đề và lập dàn ý.

Có một cách luyện tập rất đơn giản mà vô cùng hiệu quả, bạn có thể thực hiện ngay lập tức.

Trước tiên, bạn cần một tuyển tập bài viết học sinh giỏi đoạt giải, hoặc một tuyển tập đề thi có kèm gợi ý bài giải.

Kế đến, bạn hãy quên phần bài giải đi, và tự đọc đề, tự xác định vấn đề nghị luận và lập dàn ý.

Sau đó, bạn làm thao tác đối chiếu. Xem kĩ phần tương đồng và khác biệt của mình với bài giải trong sách. Đây là chỗ quan trọng: Không phải lúc nào sách cũng đúng và bạn cũng sai, đây là lúc bạn đứng ở hai góc nhìn – của chính mình và của người viết sách, để soi chiếu lại vấn đề. Tại sao người viết lại chọn cách triển khai như vậy? Tại sao cách triển khai đó lại khác cách của mình? So với yêu cầu đề bài này, cách giải quyết nào khả thi hơn? Có chỗ nào về kiến thức không thống nhất, còn tranh cãi, cần phải tra cứu hay không?

Khi đã xem xét các góc nhìn, đã tra cứu và lí giải được độ chênh giữa bài giải của bạn và của sách, bạn sử dụng bút đỏ chỉnh sửa lại dàn ý mình đã lập, chính là bản dàn ý hoàn chỉnh nhất mà bạn có.

Đây là một cách luyện tập đơn giản, không tốn quá nhiều thời gian, trong giai đoạn thi nước rút, bạn có thể dành thời gian từ một đến hai tiếng một ngày để thực hiện. Ở mức độ thi Học sinh giỏi thành phố, các vấn đề tuy khó nhưng không lạ, kiên trì thực hiện bài tập này, bạn sẽ dần bao quát các hệ vấn đề thường hay xuất hiện và gia tăng kinh nghiệm giải quyết vấn đề trong bài thi. Khi đó, tốc độ giải quyết đề của bạn sẽ tăng lên theo thời gian.

Về việc tăng tốc độ viết, bạn phải nhớ rằng: Tăng tốc độ viết thực chất là tăng sự chú ý và sức tập trung khi viết, chứ không phải nhắm mắt viết nhanh mà viết bừa. Quan sát thực tế khi giảng dạy và khi chấm bài thi, các bạn học sinh giỏi thường có hai hướng viết: Một hướng tỉnh táo, tập trung giải quyết vấn đề, hướng còn lại đầy cảm xúc, hướng đến sự thăng hoa với cách viết bay bổng. Cách viết đầu tiên an toàn, nhưng thường bị chê là khô khan. Cách viết thứ hai nguy hiểm, dễ sa đà, nhưng cũng thường mang đến những bài thi thủ khoa đầy ấn tượng.

Nếu ta đặt hai cách viết này vào hai đầu một thang đo, ta sẽ thấy rằng, thời gian càng ngắn, áp lực về tốc độ viết càng lớn, xu hướng người viết càng phải xê dịch dần về cách viết rõ ràng, rành mạch, tỉnh táo.

Bạn cứ hình dung, mình đang tham gia một cuộc chạy đua trên đường chạy ngắn, phương án nào sẽ giúp bạn đến đích nhanh nhất: Nhắm mắt chạy bừa, vừa chạy vừa nhởn nhơ ngắm cảnh trí hoa lá bên đường, hay là tập trung hết ý chí và sức lực vào đích đến?

Trong 120 phút, viết văn cũng giống như chạy đua vậy, nhưng đối thủ của bạn là chính bản thân mình.

Tốc độ viết của bạn sẽ gia tăng, khi bạn nhìn nhận vấn đề sáng, rõ và tập trung vào đích đến, tức là những phương án giải quyết yêu cầu của đề bài. Bạn luôn phải nắm rất rõ trong đầu: Mình đang viết cái gì? Mình viết những điều này để làm gì? Và quan trọng nhất là, mình sẽ kết thúc phần triển khai ý tưởng này như thế nào? Nhìn rõ vạch đích chính là cách rút ngắn thời gian khi viết.

Còn về việc rút ngắn dung lượng bài viết?

Về căn bản, một bài văn là một chỉnh thể thống nhất giữa các phần, cho nên việc cắt cúp nội dung không thể tùy tiện cơ học. Như một con mèo, nếu ta nhắm mắt chặt chân, cắt đuôi hay cắt tai của nó, liệu con mèo đó có thể sống được? Vấn đề của việc rút ngắn dung lượng bài viết, đó là việc ta sắp xếp các phần, các yếu tố nội dung sao cho hợp lý: Đảm bảo đủ phần cốt lõi, phần trọng tâm, và giảm bớt những phần dẫn dắt, liên hệ mở rộng vấn đề.

Ví dụ:

Một đề bài bao giờ cũng có yêu cầu chính và yêu cầu mở rộng, vậy ta cần đảm bảo yêu cầu chính, và giảm phần mở rộng, liên hệ, so sánh trong giới hạn thời gian cho phép.

Khi vào vấn đề, ta có thể vào trực tiếp, hoặc dẫn dắt lòng vòng, vậy ta cần ưu tiên vào thẳng vấn đề, và giảm bớt những phần dẫn dắt mỹ miều bay bổng nhưng dài dòng không cần thiết.

Khi phân tích dẫn chứng, có dẫn chứng bắt buộc và dẫn chứng bổ sung, vậy ta cần đảm bảo dẫn chứng bắt buộc và giảm dẫn chứng bổ sung, trong giới hạn thời gian cho phép.

Cứ thế, bạn hãy thử hình dung tiếp xem có những phần nào có thể cắt giảm nhưng không làm ảnh hưởng đến trọng tâm bài viết?

2. Lập dàn ý và canh giờ viết

“Thời gian làm bài quá ngắn, chỉ có 120 phút, lập dàn ý thật là lãng phí thời gian, vì nó chỉ ở trong nháp, người chấm có thấy được nó đâu!”

Nhiều bạn học sinh sẽ nghĩ như vậy. Và một cách cơ học, suy nghĩ này rất hợp lý. Tại sao ta lại không tận dụng thời gian cho bài viết của mình, tại sao phải lập dàn ý?

Nếu bạn thực sự nghĩ dàn ý không quan trọng, bạn lầm.

Bạn lập dàn ý càng càng rõ bao nhiêu, tốc độ triển khai bài viết của bạn càng tốt bấy nhiêu. Ở đây tôi dùng “tốt” chứ không phải “nhanh” cho tốc độ viết, bởi việc viết luôn cần thời gian cần thiết để ý tứ được trọn vẹn, không thể nhanh bằng mọi giá. Việc lập dàn ý giúp bạn có được thời gian viết tốt nhất, bởi nó giữ bạn đi đúng trọng tâm, không mất thời gian cho những quãng đường chùng chình, vòng vèo, hoặc phí hoài thời gian trong lối tư duy bùng binh, mắc kẹt trong mê cung tâm trí của mình mà không tìm được lối ra.

Như vậy, bạn vẫn phải dành ra thời gian khoảng 5 phút để lập dàn ý. Nên lập dàn ý theo dạng sơ đồ. Từ luận đề rẽ ra các nhánh luận điểm, từ luận điểm rẽ ra luận cứ và dẫn chứng. Sau đó, bạn đánh giá xem, trong luận đề này, luận điểm nào là quan trọng, cần ưu tiên viết trước? Luận điểm nào ít quan trọng hơn, có thể bỏ? Cũng tương tự như vậy với hệ thống luận cứ và luận chứng. Khi đó, bạn sẽ chủ động hơn về thời gian. Hãy sắp xếp các ý từ quan trọng nhất đến ít quan trọng nhất, căn cứ vào mức độ tương quan của vấn đề với luận đề (yêu cầu đề bài).

Đừng bao giờ quên bảo bối quan trọng không thể thiếu – một chiếc đồng hồ.

Tốt nhất, bạn nên phân ra: với mỗi bài văn, mình sẽ dành ra bao nhiêu phút để viết? Trong bài văn đó, mỗi luận điểm, mình sẽ dành cho nó bao nhiêu phút?

Khi viết, bạn để sơ đồ ý và đồng hồ trước mặt, vừa viết vừa cân nhắc gia giảm các ý cho phù hợp. Quá trình này đòi hỏi bạn tập trung chú ý cao độ, vừa phải tập trung vào ý mình đang viết, vừa phải tính toán tổng thể bài viết sao cho hợp lý. Để làm được như vậy, bạn phải thường xuyên luyện viết canh thời gian thực ở nhà.

120 phút, tôi đề xuất bạn nên dành ra 40 phút cho bài NLXH và 80 phút cho bài NLVH. Tất nhiên đây không phải là con số tuyệt đối chính xác, bạn có thể lệch chút ít, nhưng do thang điểm câu NLVH luôn nhiều điểm hơn, nên bạn phải dành thời gian nhiều hơn cho nó.

3. Quản lý thật tốt từng đoạn văn trong bài viết

Có một nguyên tắc quan trọng được nhắc đi nhắc lại mà có lẽ bạn đã quá quen thuộc: Một bài văn bao giờ cũng là một chỉnh thể thống nhất.

Các câu phải thống nhất chủ để với đoạn văn. Các đoạn văn phải thống nhất chủ đề với bài văn.

Do đó, nếu bạn viết được những đoạn văn ngắn, gọn, súc tích nhưng giải quyết trọn vẹn vấn đề, tự khắc bạn sẽ có được một bài văn ngắn, gọn, súc tích.

Vậy thì, bạn phải làm chủ được từng đoạn văn trong bài văn của mình. Khi viết, bạn luôn phải trả lời được các câu hỏi sau:

Đoạn văn này sẽ giải quyết luận điểm nào?

Để giải quyết luận điểm này, ta sẽ nêu mấy lí lẽ và mấy dẫn chứng?

Ta dự tính viết đoạn văn này trong khoảng dung lượng như thế nào? (nửa trang giấy thi, 3/4 trang giấy thi, 1 trang giấy thi…)

Ta sẽ dành thời gian bao nhiêu phút để hoàn tất đoạn văn này?

Có rất nhiều phương thức triển khai đoạn văn: đoạn diễn dịch, đoạn quy nạp, đoạn tổng phân hợp, đoạn móc xích, đoạn song hành… Mỗi phương thức đều có cái hay riêng. Nhưng chúng tôi đề xuất bạn nên ưu tiên sử dụng đoạn diễn dịch và đoạn tổng – phân – hợp, bởi hai đoạn này đều bắt đầu từ luận điểm, sau đó mới đến các ý ở cấp độ nhỏ hơn. Đơn giản, trình tự triển khai ý này thuận với quá trình tư duy của bạn, từ vấn đề rộng đến vấn đề hẹp, từ khái quát đến cụ thể, và giúp bạn triển khai hệ thống ý tốt hơn. Đối với người đọc bài văn của bạn mà nói, cách triển khai này cũng giúp họ dễ dàng theo dõi bài viết của bạn hơn.

Vậy thì bạn phải hết sức chú ý và để tâm đến từng đoạn văn trong bài viết của bạn. Những đoạn văn tốt sẽ làm nên một bài văn tốt. Hãy tập trung và thực sự chú ý.

4. Có định hướng trong phần phân tích dẫn chứng

Bài toán cuối cùng – và cũng có lẽ là khó giải quyết nhất, chính là phần phân tích dẫn chứng.

Có một sai lầm trong quá trình ôn thi học sinh giỏi, đó là học vẹt tài liệu thầy cô phát mà không tư duy về tác phẩm. Việc đó dẫn đến hậu quả: các bạn học sinh vào phòng thi chép buông tuồng những gì mình thuộc về tác phẩm, mà không đoái hoài đến sự tương quan giữa những gì mình thuộc, mình chép ra, với yêu cầu đề bài. Điều đó dẫn tới thời gian tốn vô ích, bài viết dài nhưng điểm lại thấp.

=> Bạn phải luôn biết mình viết cái gì và viết để làm gì, tránh tình trạng “lạc trôi” giữa biển kiến thức mà không thể giải quyết được yêu cầu đề bài.

Vậy trong 120 phút, bạn có thể rút gọn phần phân tích dẫn chứng bằng cách:

Ưu tiên dẫn chứng bắt buộc, lược bỏ dẫn chứng mở rộng tùy điều kiện thời gian.

Ưu tiên những chi tiết (đối với tác phẩm truyện, kịch), những hình ảnh (đối với tác phẩm thơ) trực tiếp làm bật lên luận điểm.

Với mỗi chi tiết, hình ảnh ta chọn để phân tích, ưu tiên lời bình hơn dẫn chứng. Nhất là với tác phẩm truyện và kịch.

Một lỗi thường hay mắc ở các bài thi học sinh giỏi, đó là người viết quá sa đà vào liệt kê dẫn chứng trực tiếp, mà không bình luận, đánh giả, cảm nhận các dẫn chứng ấy để làm rõ vấn đề đề yêu cầu. Điều đó dẫn đến bài viết trở thành phiên bản kể lể “dở ẹc” của tác phẩm, gây cảm giác chán chường cho người đọc và hiệu quả tất nhiên là không cao.

Hãy hình dung mỗi dẫn chứng như một giọt sương rơi xuống mặt hồ phẳng lặng, từ giọt sương bé nhỏ ấy lại gợi ra vô vàn các vòng sóng lớn dần, lớn dần. Bài văn của bạn cũng vậy, từ những điểm nhỏ nhưng trúng vấn đề, bạn sẽ khái quát được những vấn đề lớn hơn và làm sáng tỏ được yêu cầu đề bài. Viết ít mà hiệu quả cao, nghệ thuật chính là ở chỗ đó.

Ngày mai sẽ kì thi chọn học sinh giỏi cấp thành phố, hy vọng những gợi ý này sẽ có ích cho các bạn trong quá trình ôn thi. Chúc các bạn ôn tập thật tốt, làm bài thi đạt kết quả cao.

Nhà có thể nghèo, tiền có thể thiếu, nhưng tình cảm gia đình là nhất định phải đủ!
Các mem cố gắng học hành vì tương lai phía trước nhé!

Hello cùng cô Hiền tham gia sự kiện nào!!!!!!
https://giaoducthoidai.vn/ket-noi/nha-xuat-ban-giao-duc-viet-nam-to-chuc-c-trai-sang-tac-trang-sach-toi-yeu-tbUf1zP7R.html

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức trại sáng tác “Trang sách tôi yêu” - Báo Giáo dục và Thời đại Online GD&TĐ - Trong hai ngày 12-13/3, Đại Lải (Vĩnh Phúc), Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) đã khai mạc trại sáng tác “Trang sách tôi yêu”. Đây là hoạt động ý nghĩa hướng tới kỷ niệm 65 năm thành lập NXBGDVN. Báo Giáo dục và Thời đ.....

CHÚC CẢ NHÀ NGỦ NGON!!! 2K4 VÀ 2K7 CÙNG CÔ QUYẾT THẮNG NHÉ!

Chúng mình cùng học phân tích Mùa Xuân Nho Nhỏ nhé!

Gửi Phhs 2k7 tham khảo bảng điểm qua các năm. Các con lên kế hoạch ôn tập để đạt kết quả tốt nhé!!!!!

CẤU TRÚC ĐỀ THI - NHỮNG YÊU CẦU DÀNH CHO HỌC SINH LỚP 9.
----------------------------------------‐-------------------------------
Các bậc phụ huynh, các em học sinh muốn tham khảo thêm các tài liệu, kiến thức hay về môn Văn hãy follow ở các kênh sau nhé:

1. Zalo: 0962686899
2. SĐT: 0962686899

🍂 Ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của thế hệ trẻ Việt Nam

BÀI LÀM THAM KHẢO

Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là một tư tưởng luôn được đề cao trong lịch sử xây dựng và phát triển đất nước của nhân dân Việt Nam. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sôi động hiện nay, đây lại càng là một vấn đề quan trọng. Ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của thế hệ trẻ, một lực lượng đông đảo và hùng hậu đang là điều được quan tâm đặc biệt của xã hội.

Hơn bất kỳ ai, thanh niên, thiếu niên là những đối tượng bén nhạy nhất với các yếu tố văn hóa. Nhìn vào thế hệ trẻ hôm nay, đặc biệt là thành viên của thế hệ 8x, 9x người ta thấy biểu hiện của ý thức đối với bản sắc văn hóa dân tộc. Thế hệ trẻ bây giờ nhanh nhạy hơn, năng động hơn, hiện đại hơn, đó là dấu hiệu đáng mừng, bởi nó chứng tỏ tuổi trẻ Việt Nam luôn nắm bắt và theo kịp những yêu cầu của thời đại. Thế nhưng, hãy quan sát kĩ một chút, chúng ta sẽ thấy trong cái năng động, hiện đại đó còn có rất nhiều điều đáng suy ngẫm.

Đầu tiên là từ những cái dễ thấy nhất như đi đứng, nói năng, ăn mặc, phục trang. Xu hướng chung của giới trẻ là bắt chước, học theo phim nước ngoài, theo các diễn viên, các ca sĩ nổi tiếng. Những mái tóc nhuộm nhiều màu, những bộ quần áo cộc cớn, lạ mắt, những cử chỉ đầy kiểu cách, những câu nói lẫn lộn tiếng Anh, tiếng Việt,... đó là biểu hiện của một thứ văn hóa đua đòi phù phiếm. Sự chân phương, giản dị mà lịch lãm, trang nhã vốn là biểu hiện truyền thống của người Việt Nam đã không được nhiều bạn trẻ quan tâm, để ý. Chạy theo những hình thức như vậy cũng là biểu hiện của việc quay lưng lại với bản sắc văn hóa dân tộc. ở một chiều sâu có thể hơn là quan niệm, cách nghĩ, lối sống. Rất nhiều thanh, thiếu niên Việt Nam không nắm được lịch sử dân tộc dù đã được học rất nhiều, trong khi đó là thuộc lòng vanh vách tiểu sử, đời tư của các diễn viên, ca sĩ; không biết, không hiểu và không quan tâm tới các lễ hội dân gian vốn là sinh hoạt văn hóa truyền thống lâu đời của nhân dân trong khi rất sành về “chát”, về ca nhạc, cà phê. Ngày lễ, Tết họ đến nhà thờ hoặc vào chùa hái lộc nhưng không biết bàn thờ gia tiên đã có những gì. Họ coi sự cần cù, chăm chỉ là biểu hiện của sự cũ kỹ, lạc hậu. tất cả đều là biểu hiện của một sự thiếu ý thức trong giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Tiếp xúc với nhiều công dân trẻ tuổi, người ta thấy dấu ấn của bản sắc văn hóa Việt Nam là rất mờ nhạt mà đậm nét lại là một thứ văn hóa ngoại lai hỗn tạp. Đó là một thực trạng đang khá phổ biến hiện nay.

Có hai nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên: nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan. Về phía khách quan, đó chính là tác động của môi trường sống, của bối cảnh thời đại. Thời đại đất nước mở cửa giao lưu, hội nhập với thế giới cho nền văn hóa bên ngoài theo đó mà tràn vào Việt Nam. Đâu đâu cũng có thể dễ dàng bắt gặp hình ảnh của một thứ văn hóa mới, hiện đại và đầy quyến rũ. Trong một không gian chung như vậy, những nét văn hóa cổ truyền của người Việt dường như đang có nguy cơ trở nên yếu thế. Về chủ quan, thế hệ trẻ ngày nay ít quan tâm để ý đến vấn đề bản sắc văn hóa. Họ thiếu ý thức giữ gìn bởi thực chất là họ không hiểu được bản chất văn hóa dân tộc là gì và cũng không cần hiểu.

Những công dân trẻ Việt Nam sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Việt Nam nhưng lại không giống một người dân nước Việt. Họ có bề rộng nhưng thiếu chiều sâu, chiều sâu của một tâm hồn Việt, 1 tính cách Việt. Văn hóa dân tộc là cội rễ bền vững của tâm hồn mỗi con người, không lớn lên và bám chắc cội rễ đó, mỗi con người chỉ còn là một cá nhân lạc loài giữa cộng đồng của mình. Đó là hậu quả đầu tiên dành cho mỗi người, đặc biệt là những người trẻ tuổi. Và hãy tưởng tượng, nếu thế hệ hôm nay quên đi bản sắc văn hóa của dân tộc mình thì trong một tương lai không xa chúng ta sẽ còn là gì? thế hệ tiếp nối sau này sẽ ra sao? Bản sắc văn hóa là linh hồn, là gương mặt riêng của mỗi dân tộc, là yếu tố quan trọng để khẳng định vị thế của dân tộc đó ở giữa cộng đồng thế giới. Đánh mất bản sắc riêng trong nền văn hóa của mình là đánh mất quá khứ, mất lịch sử, mất cội nguồn và chúng ta chỉ còn là một con số không ở giữa nhân loại. Thế hệ trẻ là những người nắm giữ tương lai của đất nước, bởi vậy, nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là một điều vô cùng cần thiết.

Vậy thì cần làm gì để thực hiện được điều đó. Trước hết là phải từ sự tự giác ý thức của mỗi người. Mỗi thanh niên, thiếu niên phải thực sự thấy được giá trị của văn hóa dân tộc - những giá trị được chắt lọc và đúc kết từ ngàn đời được giữ gìn, kế thừa qua bao thăng trầm của lịch sử đã và đang ăn sâu trong máu thịt của mỗi người dân để dù có đi đâu, ở nơi nào con người đó và luôn là người dân nước Việt.

Gia đình, cộng đồng xã hội cũng phải chung sức, chung lòng để tô đậm thêm nữa những giá trị văn hóa đó trong sự trà trộn phức tạp của những luồng văn hóa khác. Mặt khác, cũng cần phải thấy rằng giữ gìn nhưng ở đây không có nghĩa là cứ khư khư ôm lấy cái đã có, cần phải kế thừa phát huy nhưng đồng thời cũng phải phát triển nó lên bằng cách kết hợp có lựa chọn với những yếu tố văn hóa mới tích cực. Từ đó hình thành một nền văn hóa Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, đa dạng, vừa thống nhất đảm bảo được yêu cầu “hòa nhập nhưng không hòa tan” trong một thời đại mới. Thực hiện điều này là trọng trách, là nghĩa vụ của mỗi công dân, của mỗi thanh, thiếu niên hôm nay.

Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là đóng góp có ý nghĩa đầu tiên trong đất nước mà mỗi thân thiếu niên có thể làm và hãy làm bắt đầu từ việc điều chỉnh, uốn nắn chính những hành vi ý thức của bản thân mình.

|tham khảo

🍂 Phân tích khổ 4 Bếp lửa - Bằng Việt

☘ Bài tham khảo số 1:

Chiến tranh mang đến cho con người ta sự ám ảnh mỗi khi nghĩ tới. Nó khiến cho bao nhiêu gia đình phải chịu sự chia cắt, bao nhiêu gian khổ gánh nặng lên vai người đi, người ở lại. Có ai đã từng trải qua những năm tháng chiến tranh mới biết trân trọng sự bình yên. Và Bằng Việt là một nhà thơ đã có một tuổi thơ như vậy, tuổi thơ sống trong chiến tranh phải sống xa bố mẹ, chiến tranh bắt người bà yêu dấu của ông phải một mình gánh vác trọng trách chăm lo cho người cháu. Cũng nhờ đó mà với ông bao nhiêu kỷ niệm gắn với tuổi thơ bên bà đã giúp ông sáng tác thành công bài thơ Bếp lửa. Bài thơ được viết trong khoảng thời gian ông xa nhà, ở một đất nước xa xôi, nơi mà người ta dễ hoài niệm và nhớ về quá khứ.

Ở bếp lửa, người đọc thấy được duy nhất bao trùm bài thơ đó là tình yêu thương, đùm bọc vô bờ bến của người bà dành cho đứa cháu của mình. Qua những năm tháng chiến tranh bố mẹ xa nhà, ông được sống với bà, được nhận những tình cảm trọn vẹn.

Bao nhiêu kỷ niệm về chiến tranh, về người bà kiên cường, vững vàng hiện về trong tâm trí ông:

“Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
.........
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!.”

Đứa cháu lớn dần, cuộc sống khó khăn hơn trước song nghị lực của bà vẫn bền vững, tấm lòng của bà vẫn nhân hậu mênh mang. Lời người bà dặn cháu thật nôm na nhưng chân thực và cảm động. “Bố ở chiến khu bố còn việc bố-Mày có viết thư chớ kể này kể nọ-Cứ bảo nhà vẫn được bình yên”. Gian khổ thiếu thốn và nhớ nhung cần phải che giấu cho con người đi xa được yên lòng. Tấm lòng người bà thương con, thương cháu ân cần chu đáo biết bao. Đó cũng chính là phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam ta từ muôn thuở, luôn can đảm, bản lĩnh và cứng rắn trước nỗi đau của dân tộc, hi sinh tình riêng đặt tình chung lên trên. Đó chẳng phải là biểu hiện cao nhất của tình yêu quê hương đất nước đó ư.

Chiến tranh là một danh từ bình thường, nhưng đằng sau nó lại là một khung cảnh đầy mùi máu tanh, chiến tranh khiến biết bao con người hy sinh, gây ra đau khổ cho bao người và hai bà cháu trong bài thơ này cũng là một nạn nhân của chiến tranh. Gia đình bị chia cắt, nhà bị giặc đốt cháy rụi,… lúc này đây hình ảnh người bà hiện lên thật thiêng liêng thật đẹp với tấm lòng hy sinh cao cả.
----
Bài văn mẫu 2

Bằng Việt là nhà thơ trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Thơ ông toát lên vẻ đẹp trong sáng mượt mà “như những bức tranh lụa”; rất đằm thắm và sâu sắc khi viết về những kỉ niệm tuổi ấu thơ, tuổi học trò, tình cảm gia đình... Bài thơ "Bếp lửa" là một trong các bài thơ hay nhất, tiêu biểu nhất cho đặc điểm thơ, phong cách nghệ thuật và sự nghiệp cầm bút của ông.

Qua bài thơ người đọc cảm nhận được tình cảm bà cháu bình dị, sâu sắc, cảm động và rất đỗi thiêng liêng, rất đáng trân trọng. Mạch cảm xúc của bài thơ đi từ hồi tưởng đến hiện tại, từ kỉ niệm đến suy ngẫm. Điều đó được gợi ra qua hình ảnh bếp lửa quê hương và hình ảnh người bà. Từ đó mà người cháu (chính là Bằng Việt) bộc lộ nỗi nhớ về những kỉ niệm thời ấu thơ và được sống trong sự yêu thương, chăm sóc của bà.

Trong những năm đất nước có chiến tranh, những khó khăn, ác liệt, biết bao nhiêu đau thương mất mát vẫn luôn in sâu trong tâm trí của người cháu. Và có một kỉ niệm trong hồi ức mà người cháu chẳng bao giờ quên được dù đã lớn khôn:

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi
Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi
Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh
Vẫn vững lòng bà dặn cháu đinh ninh
"Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,
Mày có viết thư chớ kể này, kể nọ,
Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!"

Nỗi khổ sở, đau đớn khi giặc giã kéo về làng tàn phá, thiêu hủy nhà cửa, xóm làng, bà vẫn âm thầm chịu đựng, tự gắng gượng đứng lên chống đỡ nhờ sự đùm bọc, giúp đỡ của dân làng. Bà không muốn người con ở chiến khu biết được việc ở nhà mà ảnh hưởng đến công việc trong quân ngũ. Đó phải chẳng là phẩm chất cao quí của những người mẹ Việt Nam anh hùng trong chiến tranh. Ta đọc ở đây sự hi sinh thầm lặng, cao cả và thiêng liêng của người bà, người mẹ ở hậu phương luôn muốn gánh vác cùng con cháu, cùng đất nước để đánh đuổi giặc giã xâm lăng, đem lại bầu trời tự do cho dân tộc. Lời dặn dò của người bà vẫn được cháu "đinh ninh" nhớ mãi trong lòng, được trích nguyên văn được nhắc lại trực tiếp khi người cháu viết thư cho bố càng cho thấy phẩm chất đáng quí biết bao của người bà. Vì thế, đến đây ta mới thấy được hết tất cả công lao to lớn của người mẹ Việt Nam đối với cuộc kháng chiến chống quân xâm lược. Có được thắng lợi ấy không chỉ là sự đóng góp trực tiếp của những người lính trên mặt trận tiền tuyến mà còn có cả sự đóng góp lớn lao của những người phụ nữ ở hậu phương.

Sự kiên cường, vững vàng của người bà đã nuôi ông lớn, đã cho ông có một tuổi thơ thấm đậm tình thương. Qua khổ thơ càng khẳng định cho những người anh em trên mọi miền năm châu thấy được lòng kiên định, hiên ngang bất khuất của những người con đất Việt. Dù chiến tranh, dù tuổi tác cũng không làm ý chí con người bị lung lay.
St