11/05/2026
1. Tự kỷ lui là gì?
Là tình trạng con đang phát triển bình thường, có nói, có giao tiếp… nhưng bị mất dần kỹ năng ở giai đoạn 15–30 tháng.
Khoảng 20–30% trẻ tự kỷ rơi vào dạng này.
2. Dấu hiệu nhận biết sớm (rất quan trọng)
+ Mất kỹ năng ngôn ngữ
Đang nói được vài từ → tự nhiên ít nói, rồi mất luôn.
Ít bắt chước âm thanh.
Không nói “ba”, “mẹ”, “bà”… như trước.
+. Mất kỹ năng giao tiếp – xã hội
Từng biết gọi ba mẹ → giảm dần giao tiếp mắt, nhìn thoáng qua rồi tránh.
Không chỉ tay xin đồ như trước.
Không đáp lại khi gọi tên.
Ít cười đáp lại, không chơi đùa giao tiếp.
+. Mất kỹ năng chơi – tương tác
Từng biết chơi đúng cách → chuyển sang xoay đồ, gõ, xếp hàng, mê bánh xe quay.
Giảm chơi với người lớn.
+. Xuất hiện hành vi mới
Chạy quanh nhà nhiều.
Dễ kích động, khó ngủ, khó ăn.
Nhìn nghiêng, nhìn xoáy.
Lặp lại hành động (vẫy tay, xoay người).
+. Các dấu hiệu cơ thể
Không phải bé nào cũng có nhưng thường gặp:
Táo bón kéo dài.
Khó ngủ.
Nhạy cảm âm thanh, chạm, mùi.
TẠI SAO TRẺ LẠI LUI
Chưa có nguyên nhân chính xác nhưng liên quan nhiều đến:
Rối loạn kết nối thần kinh.
Yếu tố di truyền.
Rối loạn tiêu hoá – hấp thu → ảnh hưởng não.
Thiếu ngủ kéo dài.
Stress thần kinh ở giai đoạn phát triển mạnh.
- Quan trọng: Không phải do phụ huynh chăm sóc sai, mà thuộc về cấu trúc phát triển của trẻ.
+. Hỗ trợ bé tự kỷ lui ( rất hiệu quả nếu can thiệp sớm)
- Tập trung vào giao tiếp và tương tác xã hội
Gọi tên + chờ phản ứng + khen.
Chơi đối mặt 1–1 mỗi ngày 20–30 phút.
Dùng trò con thích để tạo cơ hội giao tiếp (ví dụ con thích bóng → “mẹ ơi”, “nữa”, “bóng” → mới được chơi).
+. Tăng giao tiếp mắt – nền tảng để phục hồi ngôn ngữ
Các bài tập:
Ú òa.
Giấu đồ – nhìn mắt mới “mở”.
Chơi tung bóng – phải nhìn mắt trước khi ném.
Tập bắt chước âm.
Tập bắt chước hành động → chuyển sang âm tiết → từ đơn.
+. Can thiệp hành vi sớm (ABA – Floor Time – ESDM)
Nếu con đang lui :
1–3 tháng đầu can thiệp càng sớm càng tốt.
Bắt đầu từ:
Giao tiếp mắt
Chỉ tay
Bắt chước
Gọi tên
+. Giảm hành vi lặp & kích động bằng vận động cảm giác
Bài bản thể (proprioceptive)
Tiền đình
Nén tay – nén chân
Bóng g*i
Chơi ván thăng bằng
+. Ổn định tiêu hoá – giấc ngủ
Vì 70% trẻ tự kỷ lui có rối loạn tiêu hoá:
Tăng chất xơ, nước
Hạn chế đường – sữa ngọt
Tối ưu ngủ (gối ôm nặng nhẹ, tắt màn hình trước ngủ 1h)
Bé đang nói mà mất hoàn toàn khả năng trong 1–3 tháng.
Gọi tên không quay lại.
Không giao tiếp mắt, không chơi với người.
Xuất hiện hành vi lặp bất thường.