DNU - Khoa Y

✅ Đừng đợi đến khi nặng mới đi khám.

Tầm soát bằng nội soi dạ dày + kiểm tra H. pylori là bước đơn giản nhưng rất quan trọng

CHÍNH THỨC: VẮC XIN HPV & HÀNG LOẠT BỆNH TRUYỀN NHIỄM VÀO DANH MỤC TIÊM CHỦNG BẮT BUỘC TỪ 1/7/2026! 🚨

Một bước tiến mang tính "lịch sử" của ngành Y tế dự phòng Việt Nam vừa được Bộ Y tế công bố!
Từ ngày 1/7/2026, Bộ Y tế chính thức đưa vắc xin phòng ung thư cổ tử cung, sùi mào gà do HPV cùng vắc xin phế cầu vào danh mục tiêm chủng bắt buộc miễn phí trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, nâng tổng số bệnh bắt buộc phòng ngừa lên 14 loại. Đây là bước tiến y tế mang tính lịch sử, bảo vệ toàn diện thế hệ trẻ trước gánh nặng bệnh tật nguy hiểm.

Cùng điểm qua những nội dung cốt lõi nhất của Thông tư:
🛡️ 1. Danh mục bệnh phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR) bao gồm: Viêm gan virus B, Lao, Bạch hầu, Ho gà, Uốn ván, Bại liệt, Bệnh do Haemophilus influenzae týp B (Hib), Sởi, Rubella, Viêm não Nhật Bản, Tiêu chảy do virus Rota, Bệnh do phế cầu, Bệnh do virus gây u nhú ở người (HPV) và bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
🎯 2. Điểm sáng lịch sử: Vắc xin HPV chính thức góp mặt! Việc đưa vắc xin phòng virus HPV vào danh mục tiêm chủng bắt buộc (thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng) là nỗ lực khổng lồ để xóa bỏ gánh nặng ung thư cổ tử cung và các bệnh lý liên quan đến HPV. Từ nay, chi phí không còn là rào cản, hàng triệu trẻ em Việt Nam sẽ được tiếp cận miễn phí với "tấm khiên" bảo vệ vững chắc này.
Khi vắc xin HPV đi vào Chương trình TCMR miễn phí, ngân sách Nhà nước sẽ ưu tiên phân bổ theo lộ trình, tập trung trước hết cho các đối tượng nguy cơ cao và vùng khó khăn. Dự kiến, Chương trình TCMR sẽ áp dụng cho trẻ em gái trong độ tuổi quy định (thường là 11 tuổi) với các dòng vắc xin phòng ngừa các chủng cốt lõi.

Có những ngày đứng trong phòng mổ, nhìn ánh đèn trắng hắt xuống lồng ngực đang mở ra trước mắt, bạn sẽ hiểu vì sao người ta gọi phẫu thuật lồng ngực là một chuyên ngành rất đặc biệt. Đó không chỉ là chuyện mổ một lá phổi hay xử lý một ca chấn thương ngực. Đó là cảm giác đang chạm vào nơi giữ nhịp thở và sự sống của một con người.

Con đường để trở thành một bác sĩ phẫu thuật lồng ngực chưa bao giờ ngắn. Sau 6 năm đại học y, bạn thường sẽ trải qua giai đoạn học và làm ở ngoại khoa tổng quát, rồi tiếp tục theo định hướng ngoại lồng ngực – tim mạch. Những năm đầu rất vất vả: trực đêm, phụ mổ hàng giờ, học cách cầm kim, buộc chỉ, ghi nhớ từng cấu trúc giải phẫu trong lồng ngực. Có khi đứng mổ cả buổi chỉ để được… cắt chỉ khâu da cuối cùng. Nhưng gần như ai đi qua giai đoạn đó cũng hiểu: phẫu thuật là nghề được tích lũy bằng từng lần đứng cạnh bàn mổ.

Phẫu thuật lồng ngực đòi hỏi nhiều hơn sự khéo tay. Bạn cần một cái đầu đủ bình tĩnh khi bệnh nhân suy hô hấp ngay trước mặt. Cần sự kiên nhẫn để theo dõi một ca hậu phẫu nhiều ngày. Và cần cả sự mềm mỏng để nói chuyện với người nhà trước những ca bệnh nặng như ung thư phổi hay chấn thương nguy kịch.

Đây là chuyên ngành dành cho những người chấp nhận học rất lâu để làm tốt một việc rất khó. Đổi lại, cảm giác cứu được một bệnh nhân thở lại bình thường, nhìn lá phổi nở lên sau ca mổ, hay thấy một người từng nguy kịch có thể tự bước ra viện… là điều khiến nhiều bác sĩ ngoại lồng ngực gắn bó với nghề suốt đời.

Nếu bạn là sinh viên y và đang phân vân về con đường phía trước, hãy nhớ rằng không ai trở thành phẫu thuật viên giỏi chỉ nhờ điểm số hay sự thông minh. Điều giữ người ta đi được với ngoại khoa thường là sự bền bỉ, tinh thần chịu áp lực và một chút tình yêu rất thật với phòng mổ.

🧠💙 PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO TRẺ BẠI NÃO – ĐỪNG BỎ LỠ “GIAI ĐOẠN VÀNG”

Nhiều người nghĩ rằng trẻ bại não sẽ không thể cải thiện được vận động hay sinh hoạt. Nhưng thực tế, nếu được can thiệp phục hồi chức năng sớm, trẻ hoàn toàn có thể tiến bộ từng ngày ✨

Bại não là tình trạng tổn thương não ảnh hưởng đến vận động, tư thế và khả năng phối hợp của trẻ. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
🔹 Chậm biết lẫy, bò, đi
🔹 Co cứng tay chân
🔹 Khó giữ thăng bằng
🔹 Khó cầm nắm hoặc giao tiếp

👉 Điều quan trọng là: PHCN không chỉ là tập vận động, mà còn giúp trẻ:
✔️ Cải thiện khả năng đi lại
✔️ Tăng sự linh hoạt của cơ
✔️ Hỗ trợ giao tiếp và sinh hoạt hằng ngày
✔️ Tăng sự tự tin và khả năng hòa nhập

⏰ “Giai đoạn vàng” can thiệp cho trẻ là những năm đầu đời. Càng phát hiện sớm – can thiệp sớm, khả năng cải thiện càng cao.

❤️ Với trẻ bại não, mỗi tiến bộ nhỏ đều là sự cố gắng rất lớn của cả bé, gia đình và đội ngũ y tế. Vì vậy, thay vì kỳ thị hay thương hại, hãy dành cho các bé sự thấu hiểu và động viên.

🌱 Phục hồi chức năng không tạo nên phép màu trong một ngày, nhưng sự kiên trì mỗi ngày có thể tạo nên thay đổi kỳ diệu.

Thai chậm tăng trưởng trong tử cung

🔎 Đánh giá sự phát triển của thai nhi là một trong những mục tiêu quan trọng quản lý thai nghén và chăm sóc trước sinh. Sự phát triển của thai nhi phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó ba yếu tố được coi là quan trọng nhất các tình trạng từ mẹ, thai nhi và rau thai. Theo Liên đoàn Phụ khoa và Sản khoa Quốc tế (FIGO) năm 2021 thai chậm tăng trưởng trong tử cung (FGR) được định nghĩa là việc thai nhi không đáp ứng được tiềm năng phát triển của nó do một hay nhiều yếu tố bệnh lý gây ra, thường gặp nhất là tình trạng rối loạn chức năng rau thai. Trên toàn thế giới, FGR xảy ra ở 10% các trường hợp mang thai là nguyên nhân hàng đầu gây ra thai chết lưu, tử vong sơ sinh và các bệnh tật ngắn hạn và dài hạn cho trẻ nhỏ.

🔎 Theo ACOG, FIGO, SMFM thai chậm tăng trưởng trong tử cung được chẩn đoán khi chu vi vòng bụng (AC) và/hoặc ước lượng cân nặng thai (EFW) < bách phân vị thứ 10 theo tuổi thai, FGR được chia làm hai loại là FGR khởi phát sớm < 32 tuần và FGR khởi phát muộn sau 32 tuần, cho đến hiện tại chưa có hướng điều trị FGR mang lại hiệu quả tốt nhất nhưng hướng tiếp cận được nhiều hiệp hội khuyến cáo mang lại hiệu quả tốt đó là chẩn đoán sớm, theo dõi sát và chọn đúng thời điểm để chấm dứt thai kỳ.

🔎 Về mặt sinh lý bệnh, đối với một thai nhi phát triển bình thường sự xâm nhập của nguyên bào nuôi vượt qua khỏi lớp màng rụng, vào bên trong nội mạc tử cung để hình thành các phễu ở các đầu xa của các động mạch xoắn ốc, hay sự hình thành các shunt động - tĩnh mạch lớn, trong khi đó ngược lại với FGR và tiền sản giật thì các shunt động - tĩnh mạch thường nhỏ và hẹp hơn dẫn tới các động mạch nuôi dưỡng từ tử cung cũng nhỏ hơn.

🔎 Để dễ quản lý hay đánh giá mức độ nghiêm trọng của FGR, các hiệp hội ISUOG, SMFM, FIGO hiện tại đều chấp thuận và khuyến cáo sử dụng phân loại FGR theo đồng thuận của Delphi.

🔎 Hiện tại không có chiến lược phòng ngừa hoặc phương pháp điều trị nào cho FGR đã được chứng minh là có hiệu quả.

🔎 Các bằng chứng mới nhất hiện tại khuyến cáo không nên sử dụng heparin có trọng lượng phân tử thấp chỉ với mục đích dự phòng FGR tái mắc đơn thuần, không nên sử dụng sildenafil hoặc hạn chế vận động để điều trị FGR, không có đủ dữ liệu để khuyến cáo điều trị thường quy bằng aspirin ở tất cả phụ nữ có nguy cơ FGR cao, điều trị bằng aspirin với liều 100 - 150 mg bắt đầu từ 12 - 16 tuần có thể được cân nhắc trong một số trường hợp chọn lọc như phụ nữ có nguy cơ cao bị tiền sản giật hoặc những người có tiền sử FGR do bệnh lý nhau thai. Theo SMFM 2020 và FIGO 2021 khuyến cáo sử dụng corticosteroid trước sinh nếu sinh được thực hiện trước 33 tuần 6/7 ngày hoặc các thai kỳ từ 34 tuần 0/7 ngày đến 36 tuần 6/7 ngày ở các thai phụ không có chống chỉ định và có nguy cơ sinh non trong vòng 7 ngày và những người không được dùng một đợt corticosteroid trước đó, magnesium sulfate khuyến cáo sử dụng cho mục đích bảo vệ não thai nhi và trẻ sơ sinh ở các thai phụ có thai kỳ dưới 32 tuần tuổi thai.

Khi sinh viên Y học làm NCKH, không chỉ học tư duy, học phương pháp đọc hiểu vô số tài liệu khoa học thì trình bày ý tưởng nghiên cứu 1 cách thuyết phục, logic và rõ ràng cũng là 1 quá trình rèn luyện rất gian nan.

Nhưng chỉ khi bạn dám làm thì kết quả nhận lại mới xứng đáng! Bạn có thấy đúng không?

🚨 CẢNH BÁO THAI KỲ: ĐỪNG BỎ QUA 3 DẤU HIỆU DỌA SẢY THAI / SẢY THAI! ⚠️
Trong những tháng đầu, chỉ một bất thường nhỏ cũng có thể là lời "cầu cứu" của em bé. Gặp các dấu hiệu này, mẹ cần đi khám ngay lập tức:
🩸 Ra máu âm đạo: Dù ít hay nhiều, máu đỏ tươi hay dịch nâu.
⚡ Đau bụng cấp tính: Đau quặn từng cơn hoặc chuột rút dữ dội vùng bụng dưới.
📉 Mất nghén đột ngột: Ngực hết căng tức, ngưng buồn nôn không rõ lý do.
💡 MẸ CẦN LÀM GÌ?
1 Nằm nghỉ ngơi tuyệt đối, ngưng vận động mạnh.
2 Không tự ý uống hay đặt thuốc.
3 Đến ngay bệnh viện gần nhất để bác sĩ siêu âm kiểm tra tim thai và có biện pháp giữ thai kịp thời!

SỔ TAY TOÀN DIỆN VỀ BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT DENGUE

Mùa mưa năm nay đã đến, là thời điểm của dịch sốt xuất huyết có nguy cơ bùng phát, cùng tìm hiểu những kiến thức cần thiết về vấn đề này để có phương án xử lí nhé

ĐAU KHỚP KÉO DÀI KHÔNG CHỈ LÀ “MỎI THÔNG THƯỜNG”. ⚠️

Nhiều người chịu đựng những cơn đau vai, đau gối hay đau cổ chân suốt nhiều tháng vì nghĩ chỉ là vận động quá sức.

Có người chấn thương khi chơi thể thao, nghỉ vài hôm thấy đỡ rồi tiếp tục vận động.
Nhưng sau đó, cơn đau cứ lặp đi lặp lại, khớp yếu dần, vận động không còn như trước.

🦴 Thực tế, nhiều tổn thương bên trong khớp như:
▪️ rách sụn chêm
▪️ tổn thương sụn khớp
▪️ đứt dây chằng
▪️ viêm hoạt mạc
▪️ kẹt khớp

— không thể đánh giá chính xác chỉ bằng triệu chứng bên ngoài.

📌 Khi đó, nội soi khớp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc bên trong khớp để chẩn đoán và xử lý tổn thương với mức độ xâm lấn tối thiểu.

✔️ Vết mổ nhỏ
✔️ Ít đau sau mổ
✔️ Hồi phục nhanh hơn
✔️ Hạn chế biến chứng
✔️ Giữ tối đa chức năng vận động của khớp

⚠️ Những dấu hiệu nên đi khám sớm:
🔴 Đau khớp kéo dài, dùng thuốc không cải thiện
🔴 Khớp sưng, kẹt hoặc phát ra tiếng lục cục
🔴 Cảm giác lỏng khớp, mất vững khi vận động
🔴 Chấn thương thể thao tái đau nhiều lần
🔴 Hạn chế vận động hoặc giảm sức cơ
🔴 Đau mạn tính ảnh hưởng sinh hoạt hằng ngày

🩺 Với các bệnh lý cơ xương khớp, điều trị sớm luôn giúp bảo tồn khớp tốt hơn và rút ngắn thời gian phục hồi.

Đừng đợi đến khi đi lại khó khăn mới bắt đầu quan tâm đến khớp của mình.

Giữ được vận động hôm nay là giữ chất lượng cuộc sống nhiều năm về sau.