21/12/2023
BẠN VÀ ĐÁM ĐÔNG
“Lý do ngớ ngẩn nhất trên thế giới để mua cổ phiếu là vì nó đi lên” -Warren Buffett
Về cơ bản, hai yếu tố chính ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trên thị trường: các nguyên tắc cơ bản của công ty và hành vi của con người. Cả hai lực lượng đều có một vai trò lớn trong trò chơi. Tuy nhiên, kiến thức tổng hợp của cả hai sẽ tạo ra một nền tảng mạnh mẽ hơn trong việc đưa ra các quyết định thông minh so với chỉ dựa vào các nguyên tắc cơ bản.
Bạn không cần phải có bằng cấp về tâm lý học để hiểu rằng, trong ngắn hạn, giá của một cổ phiếu có thể chênh lệch đáng kể so với giá trị cơ bản của nó bởi vì những người tham gia thị trường không lý trí. Đây có lẽ là khái niệm quan trọng nhất mà bạn cần biết về tâm lý thị trường. Khi mọi người không hiểu về một công ty tốt, họ đi theo đám đông: Họ đuổi theo những người chiến thắng và đánh đổ những người thua cuộc một cách bừa bãi.
Do tâm lý đám đông này, các cổ phiếu riêng lẻ — và toàn bộ thị trường — có thể tăng hoặc giảm đáng kể. Tâm lý đám đông bắt nguồn từ lòng tham hoặc sợ hãi. Khi lãi suất tăng hoặc khi có lo ngại rằng nền kinh tế của một quốc gia quan trọng sẽ suy thoái, thị trường thế giới về cơ bản sẽ phản ứng. Nhưng thực tế là cực kỳ khó khăn trong việc xác định thời gian thị trường hoặc dự báo các sự kiện khiến thị trường chuyển động mạnh mẽ. Bài học rút ra là khi thị trường giảm đáng kể, các cơ hội mua hàng tốt có thể xuất hiện.
Bạn có nghĩ mình có bản năng bầy đàn không?
Hiện tượng phổ biến nhất tôi đã quan sát thấy rằng mọi người cảm thấy muốn mua một cổ phiếu khi giá của nó gần đây đã tăng hoặc khi thị trường đi lên. Nếu bạn làm như vậy mà không đánh giá công ty, có thể bạn đang có tâm lý đám đông (hay bản năng bầy đàn). Nhưng nếu bạn tính toán giá trị nội tại của một cổ phiếu trước khi quyết định mua hoặc bán, bạn có thể không có tâm lý đám đông.
Các nhà đầu tư thường ngoại suy bằng chứng từ các xu hướng gần đây và sau đó quyết định mua hoặc bán. Nếu dễ dàng chọn cổ phiếu dựa trên riêng xu hướng giá gần đây, hầu hết các nhà quản lý quỹ tương hỗ sẽ có thể đánh bại các chỉ số thị trường. Nhưng thực tế hầu hết trong số họ thì không.
Cuối những năm 1990, các nhà đầu tư đổ xô thường xuyên và trong một số trường hợp tạo ra sự hưng phấn cho thị trường, mọi người đều mua cổ phiếu công nghệ cao. Chỉ số NASDAQ về công nghệ đạt đỉnh 5.048 vào ngày 10 tháng 3 năm 2000. Các nhà đầu tư lúc đó đang chạy theo đám đông. Một điểm thú vị cần lưu ý là nhiều nhà đầu tư nghĩ rằng mình độc lập với tâm lý đám đông, họ tránh các cổ phiếu công nghệ cao và mua các cổ phiếu khác. Tuy nhiên, trong giai đoạn này, hầu hết các cổ phiếu không thuộc ngành công nghệ cao cũng trở nên đắt đỏ. Ví dụ: Coca-Cola giao dịch ở mức 80 đô la / cổ phiếu tại tỷ lệ giá trên thu nhập (P / E) vào khoảng 50. Điều gì có thể giải thích cho mức giá cao ngoài tâm lý đám đông?
Quả thực là rất khó tránh khỏi việc chạy theo đám đông; ngay cả những người nghĩ rằng họ không chạy theo đám đông nhưng trên thực tế họ đang như vậy, bằng cách mua các cổ phiếu không sử dụng công nghệ cao như Coca-Cola. Tất cả họ đều phải chịu đựng sự suy giảm của thị trường vào những năm tiếp theo. Ngược lại, nếu bạn mua cổ phiếu Berkshire Hathaway cổ phiếu — mà giá đã giảm trong cùng khoảng thời gian — bạn không phải là người chạy theo đám đông.
Tương tự trong khoảng đầu đến giữa những năm 2000, mọi người đổ xô mua nhà. Họ đang chạy theo đám đông. Nhiều những người khác nghĩ rằng họ có tư duy khác đám đông nên đã mua cổ phiếu. Nhưng họ đã làm điều đó mà không hiểu giá trị doanh nghiệp, họ cũng là người đang chạy theo đám đông, vì giá cổ phiếu cũng cao. Tất cả giá tài sản đều ở trong b**g bóng. Hầu hết các nhà đầu tư đều chịu thiệt hại trong thời kỳ suy thoái vào năm 2008.
Thuốc giải độc tốt nhất cho việc tránh chạy theo đám đông nằm ở kiến thức và tập trung vào dài hạn. Đề xuất của Buffett về việc chỉ mua những gì bạn biết có thể hữu ích để bạn tránh đi theo đám đông. Ngoài ra, hãy tập trung vào các nguyên tắc cơ bản. Peter Lynch đã nắm bắt ý tưởng này trong chương “Thu nhập, Thu nhập, Thu nhập” trong cuốn sách One Up on Wall Street của anh ấy. Anh ấy giải thích, "Câu hỏi ở đây là, điều gì làm cho một công ty có giá trị và tại sao nó sẽ có giá trị hơn vào ngày mai so với ngày hôm nay. Có nhiều giả thuyết, nhưng theo quan điểm của tôi, nó luôn phụ thuộc vào thu nhập và tài sản. Đặc biệt là thu nhập”
Đọc Peter Lynch hoặc Warren Buffett là một khởi đầu tốt đối với tôi, nhưng không đủ. Tôi chỉ hiểu chúng tốt hơn sau khi tôi nghiên cứu kỹ hơn về tài chính hành vi và đánh giá các quyết định của chính mình. Và tôi đã mất vài năm để hiểu rằng tôi cũng đã có một tâm lý đám đông. Và để tránh khỏi tâm lý đám đông, tôi cố gắng tìm hiểu chính mình.
Làm thế nào bạn có thể xác định cách bạn đưa ra quyết định?
Cách tiếp cận của tôi là viết ra lý do mua và bán cổ phiếu của tôi ngay sau khi tôi đưa ra quyết định. Nếu tôi không làm điều này, tôi thấy rằng tôi không thành thật với bản thân mình sau này. Bởi vì với lợi ích của nhận thức muộn, tôi luôn có thể cố gắng biện minh cho sự lựa chọn — điều này ngăn cản tôi hiểu bản thân và cải thiện khả năng ra quyết định của tôi. Sau một vài năm thực hành này, tôi đã hiểu nhiều thói quen của tôi. Nói chuyện với những người khác, tôi đã nhận ra rằng nhiều điểm yếu của tôi là phổ biến. Tôi thấy rằng tôi đã bị ảnh hưởng bởi biến động giá nhiều hơn tôi nghĩ. Tôi rất vui mừng ra quyết định mua khi một sự kiện như M&A được công bố, khi sản phẩm được tung ra, khi tỷ giá hối đoái đô la-yên thay đổi hoặc khi một CEO không hiệu quả rời một công ty.
Trong ngắn hạn, bất cứ khi nào quyết định của tôi được chứng minh là đúng, tôi thấy mình thật tài giỏi. Tôi ít chú ý hơn đến cái không đúng do quyết định cảu mình (Kmart!). Tôi cũng nhận ra rằng kết quả lâu dài của tôi thường không liên quan đến những gì đã xảy ra trong ngắn hạn với giá cổ phiếu ngay sau khi tôi mua. Nhưng tôi lại chú ý nhiều hơn đến điều đó. Tôi đã mua cổ phiếu, khi lẽ ra tôi phải chú ý hơn đến việc hiểu cổ phiếu trước khi mua. Mặc dù tôi luôn tin tưởng về tầm quan trọng của thu nhập và tài sản, tôi thực sự đã không hiểu đầy đủ về tầm quan trọng của chúng trong việc đưa ra quyết định Giờ đây, tôi đã học được giá trị của việc xem xét một hồ sơ lịch sử lâu dài về hiệu suất.
Do đó, ngoài việc viết ra các quyết định và phân tích chúng sau đó, bạn có thể thử các kỹ thuật khác để tìm hiểu thêm về việc ra quyết định của mình. Ví dụ: bạn có thể tách tất cả các tháng thị trường đi lên và những tháng thị trường đi xuống. Sau đó tìm hiểu và phân loại xem bạn là người mua ròng hay người bán ròng trong trong những tháng này. Nếu bạn là người mua ròng trong những tháng thị trường chứng khoán giảm, bạn có nhiều khả năng là một người “đi người trào lưu”. Nhưng nếu bạn là một người mua khi thị trường chứng khoán hoạt động tốt, bạn có thể có tâm lý đám đông. Một phân tích đơn giản như thế này có thể cho bạn biết nhiều điều về bản thân. Bạn cũng có thể thiết kế lại cách tiếp cận này để phù hợp với nhu cầu của bạn. Ví dụ, bạn có thể kiểm tra xem bạn mua cổ phiếu P / E thấp hay cổ phiếu P / E cao.
Thông tin đáng chú ý nhất về hành vi của bạn sẽ đến từ việc xác định các sự kiện kích hoạt một quyết định, bởi vì một quyết định không phải là điều bạn mơ ước từ hư vô. Bạn nên biết các lý do chính kích hoạt quyết định. Bạn có bị thúc đẩy bởi thị trường, tin tức buổi tối, của một người bạn khuyến nghị, hay cái gì khác? Một nhà đầu tư giỏi nên biết anh ấy hoặc cô ấy là ai. Tự phản tỉnh chính bản thân có thể là một thách thức nhưng rất bổ ích đối với nhà đầu tư.
Trích trong cuốn: "Buffett Beyond Value: Why Warren Buffett Looks to Growth and Management When Investing" của tác giả Prem C. Jain
Theo Votpartners.com - Đầu tư giá trị chuyên sâu