18/08/2026
🍃HƯỚNG DẪN VIẾT ĐOẠN VĂN PHÂN TÍCH/ĐÁNH GIÁ MỘT CHI TIẾT ĐẶC SẮC TRONG TÁC PHẨM TRUYỆN - VĂN 9 (ÔN THI VÀO LỚP 10) ❤️
✅ĐỀ BÀI: Viết đoạn văn phân tích nét đặc sắc nghệ thuật – chi tiết “mùi nước mắt” trong văn bản sau:
(Tóm tắt phần đầu: Vào những ngày cuối năm lạnh giá, người cha trong gia đình nghèo chuẩn bị mọi thứ chu đáo cho cái Tết, vì biết con trai – nhân vật “tôi” sắp nhập ngũ và có thể không còn dịp sum họp. Đêm khuya, ông lặn lội trong giá rét, đạp xe hơn 10 cây số chỉ để mua được chai nước mắm ngon cho bữa cơm ngày Tết).
Bố tôi mời họ hàng đến ăn liên hoan tiễn tôi ra trận. "Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi"... Suốt chục năm chiến tranh, đã có mấy chục trai làng tôi nằm lại biên cương phía Bắc. Rất có thể đây sẽ là bữa cơm tiễn biệt.
Những mâm cỗ thuần cá trắm ốc. Trắm ốc rán giòn, trắm ốc om riềng mẻ, trắm ốc nướng hơ, trắm ốc ninh xu hào... được bày giữa dưa hành vàng ươm, rau mùi xanh ngát và ớt chỉ thiên cay đỏ. Giữa mỗi mâm là một chiếc bát không. Phải đến lúc khai tiệc bố tôi mới lấy chai nước mắm ra nghiêng tay cẩn trọng rót những giọt đặc keo vào bát. Mùi nước mắm lập tức cuốn quện với mùi thức ăn trên mâm, cả căn nhà lập tức bừng lên hương vị cuốn hút khó tả.
(...)
Sáng mùng 5 tôi dậy sớm chuẩn bị hành trang lên đường. Mẹ, các chị các em tôi sụt sịt nước mắt ngắn dài. Bố tôi ngồi ở tràng kỷ ôm chiếc giành tích ủ ấm chè xanh, không nói năng gì. Anh cả kể, khi anh nhập ngũ bố tôi cũng thế. Với ông, trai thời chiến đến tuổi nhập ngũ đánh giặc là đương nhiên.
Tôi chào cả nhà rồi ngồi lên phóc ba ga xe đạp cho thằng bạn thân chở lên huyện.
[…]
Sau bài diễn văn tiễn đưa ngắn gọn của ông chủ tịch huyện, chúng tôi lên xe. Tôi lột đôi dép nhựa Tiền Phong quăng xuống cho thằng bạn. Thằng bạn quăng lại lên xe. Tôi quát: "Tao lên đơn vị được phát dép rồi!". Thằng bạn cầm đôi dép trên tay, nhìn tôi trân trân.
Khi xe nổ máy, giữa một rừng người tiễn đưa nhạt nhòa nước mắt, tôi bỗng nhận ra bố. Bố hơ hoải đạp xe xộc thẳng tới chỗ tôi gọi to:
"Hượm đã!
Bố quăng chiếc xe đạp đánh xoạch trước đầu ô tô rồi lột vội chiếc áo len mặc quên từ tối 28 Tết.
"Thôi... bố để mà mặc"
"Không"
Bố vo tròn chiếc áo dứt khoát ném lên xe bắt tôi mặc ngay. Tôi ứa nước mắt nhìn bố rồi chui đầu qua áo. Chiếc áo đang ấm hơi người. Và tôi bỗng thoáng thấy mùi nước mắm. Một thứ mùi dân mộc mặn mà khiến tôi nghi hoặc. Khi xe chuyển bánh, nhìn dáng bố với chiếc áo mỏng phất phơ trong gió lạnh, tôi đã gào bạt gió:
"Con sẽ gửi áo về cho bố!"
Dù đã được phát quân trang với đủ đầy trấn thủ, áo bông nhưng những ngày sương muối mịt mờ nơi biên giới phía Bắc tôi vẫn mặc lót chiếc áo len bên trong. Và thật lúc nào tôi cũng thấy phong vị Tết quê hương ấm áp tỏa ra từ chiếc áo.
Mùa hè đến, tôi mang ra suối giặt tất cả trang phục dã chiến gồm chiếc quần côn vải si sữa, chiếc áo nỉ lông kẻ caro Tiệp và chiếc áo len. Sau khi phơi khô, trong khi gấp tôi nhận thấy hình như cổ tay áo len có một vệt muối mờ mờ. Đưa lên mũi, tôi sững sờ nhận ra mùi nước mắm.
Trước khi đơn vị hành quân vào Tây Nguyên, tôi được tranh thủ về thăm nhà. Tôi trao chiếc áo len cho bố, nhưng ông bảo để đấy cho thằng Hưng.
Thằng Hưng là em trai út của tôi, năm đó mới 5 tuổi.
Mười hai năm sau, bố tôi đưa chiếc áo cho thằng Hưng đúng lúc nó cần quần áo đẹp đi cưa cẩm.
Rồi thằng Hưng cũng đi bộ đội, chiếc áo len giặt cất đáy hòm. Chục năm sau, bố tôi mất. Sau lễ tang, chúng tôi dọn dẹp đồ đạc thì thấy nó. Tôi kể cho thằng Hưng chuyện bố đã từng mặc chiếc áo len này đi mua nước mắm Tết Đinh Mão. Nó ngồi thẫn người rồi bất ngờ đưa chiếc áo len bụng mặt khóc rưng rức. Một hồi lâu, nó mở áo ra nhìn tôi bằng đôi mắt đỏ kè:
"Em cũng thấy có mùi nước mắm".
(Trích "Áo biên thùy", Đỗ Tiến Thụy, in trong Truyện ngắn đặc sắc 2024, NXB Văn Học, 2024)
✍️ĐOẠN VĂN THAM KHẢO:
Văn bản trên trích từ tác phẩm "Áo biên thùy" của Đỗ Tiến Thụy tuy có dung lượng ngắn nhưng đã gây ấn tượng sâu sắc cho người đọc nhờ chi tiết "mùi nước mắm". Chi tiết này xuất hiện xuyên suốt toàn bộ văn bản từ bữa cơm trước khi người con lên đường ra trận cho đến tận sau khi người bố đã qua đời. Mùi hương mặn nồng, "cuốn hút khó tả" bám vào chiếc áo len cũ của bố và được ông tặng cho hai đứa con trai của mình như một cách lưu giữ truyền thống của gia đình. Chi tiết "mùi nước mắm" gắn liền với hình ảnh của người bố: "Bố từng mặc chiếc áo len này đi mua nước mắm Tết Đinh Mão"; "Bố tôi lấy chai nước mắm ra nghiêng tay cẩn trọng rót những giọt đặc keo vào bát"; thậm chí là mùi hương ấy còn ám vào chiếc áo len cũ của ông - chiếc áo len mà người bố đã "vo tròn dứt khoát ném lên xe bắt tôi mặc ngay". Có thể nói, người bố yêu vị nước mắm với mùi hương đặc trưng ấy vì nó đã gắn bó với ông trong cuộc đời và ông cũng muốn những người con của mình có thể cảm nhận được điều đó thông qua chiếc áo nặng mùi kỷ niệm. Mùi hương ấy như đã ngấm sâu vào trong chiếc áo khiến cho "tôi" dù có giặt giũ quần áo cẩn thận ngoài suối vẫn không thể bay hết được mùi hương lai láng mà man mác vị quê hương: "Đưa lên mũi, tôi sững sờ nhận ra mùi nước mắm". Khi bố mất, "tôi" và em trai cùng ngồi lại và kể cho nhau nghe câu chuyện về bố. Cậu em ôm chiếc áo len cũ ngày nào mà khóc, một hồi lâu rồi nói: "Em thấy có mùi nước mắm". Dù đã nhiều năm trôi qua mà mùi nước mắm vẫn ở đó, khoác lên mình vẻ xưa cũ đầy kỷ niệm. Mùi hương ấy không chỉ còn là hương thơm thân thuộc mà bất cứ ai cũng có thể cảm nhận được; nó đã trở thành biểu tượng của tình cảm gia đình sâu sắc mà chỉ có lòng hiếu thảo, sự trân trọng và biết ơn mới có thể cảm nhận được. Chi tiết "mùi nước mắm" trong tác phẩm đã nói lên một thông điệp vô cùng ý nghĩa: Hãy luôn yêu thương và trân trọng gia đình của mình. Văn bản tuy ngắn nhưng lại cô đọng được những giá trị vô cùng ý nghĩa thông qua ngôn ngữ giàu cảm xúc và chi tiết đắt giá. Người đọc cảm nhận câu chuyện có thể mường tượng ra mùi nước mắm quen thuộc, gắn với bao ký ức xưa. Nhìn chung, nhà văn đã khắc họa tình cảm gia đình đầy thiêng liêng, sâu sắc qua chi tiết đặc sắc "mùi nước mắm" trong văn bản.
❤️❤️❤️
----------------------------------------------------------------
Cô Lê Dinh - 0865804585
13/08/2026
06/08/2026
04/08/2026
26/07/2026
17/07/2026
16/07/2026
15/07/2026
09/07/2026
05/07/2026