Huấn luyện sơ cấp cứu - Chữ thập đỏ

Trong 08 ngày, từ ngày 09/4 – 16/4/2021, Trung tâm Đào tạo cán bộ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã phối hợp cùng Ban điều hành dự án USAID tỉnh Hòa Bình tổ chức khóa “Huấn luyện cho Tập huấn viên sơ cấp cứu Chữ thập đỏ về một số phương pháp sư phạm cơ bản trong huấn luyện sơ cấp cứu (chủ để 2)”
Khóa huấn luyện đang diễn ra đảm bảo về nội dung, chất lượng, đối tượng theo đúng yêu cầu chuyên môn quy định. Bên cạnh đó không thiếu những khoảnh khắc vui nhộn, hài hước của học viên khi tham gia những hoạt động xung quanh bài học
Dưới đây là một vài hình ảnh về khóa huấn luyện:

Ngày 26/3/2021, đã là năm thứ 3 Trung tâm Đào tạo cán bộ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có vinh dự phối hợp cùng Công ty TNHH Zuellig Pharma tổ chức khoá huấn luyện sơ cấp cứu cho cán bộ, nhân viên Công ty.
Cũng là ngày kỷ niệm 90 năm ngày thành lập đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2021). Đội ngũ tập huấn viên trẻ của Trung tâm Đào tạo cán bộ vừa chào mừng ngày lễ kỷ niệm vừa hăng say giảng dạy, hướng dẫn học viên thực hành các kỹ thuật sơ cấp cứu ban đầu.

TRUNG TÂM ĐÀO TẠO CÁN BỘ HỘI CHỮ THẬP ĐỎ VIỆT NAM
TUYỂN SINH KHÓA HUẤN LUYỆN SƠ CẤP CỨU CƠ BẢN

Trung tâm Đào tạo cán bộ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam liên tục tổ chức các khóa Huấn luyện sơ cấp cứu cho mọi cá nhân, đơn vị có nhu cầu được trang bị, huấn luyện kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu. Tham gia khóa huấn luyện này bạn đã có thể tự bảo vệ chính mình và những người thân yêu tránh khỏi nguy cơ tử vong và giảm thiểu tổn thương khi có tai nạn thương tích.
1. Đối tượng tuyển sinh: Mọi cá nhân có nhu cầu
2. Thời gian: 01 ngày, dự kiến ngày 24/4/2021
3. Hình thức: Huấn luyện tập chung tại Trung tâm Đào tạo cán bộ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam
4. Nội dung:
Nguyên lý cơ bản trong sơ cấp cứu tai nạn thương tích;
- Sơ cứu dị vật, tắc đường thở;
- Sơ cứu ngừng thở, ngừng tim (Kỹ thuật CPR);
- Sơ cứu chảy máu-sốc;
- Sơ cứu đuối nước;
- Sơ cứu đột quỵ.
5. Giảng viên: Các bác sĩ, Tập huấn viên Sơ cấp cứu của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam với nhiều năm kinh nghiệm trong việc huấn luyện sơ cấp cứu cho cộng đồng.
6. Học phí: 400.000 VNĐ/người (Chi phí đã bao gồm: Giấy chứng nhận tham gia khoá huấn luyện, tài liệu phát tay, nước uống , hoa quả ăn nhẹ, toàn bộ trang thiết bị huấn luyện – Cam kết không phát sinh chi phí gì khác)
7. Hình thức thanh toán:
- Chuyển khoản học phí qua Số tài khoản: 21310000229277 (Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam – CN Nam Hà Nội hoặc nộp phí trực tiếp tại phòng Hành chính – Nhân sự, tầng 9, Trung tâm Đào tạo cán bộ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, ngõ 157, phố Bằng B, phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, Hà Nội). Nội dung chuyển khoản ghi rõ:"Họ và tên người nộp tiền, Đk học Scc tháng 4".
Để đăng ký tham gia khóa huấn luyện và được giải đáp các thắc mắc liên quan, quý khách hàng vui lòng coment tại bài viết hoặc liên hệ tới:
 Hotline ☎: 0961.167.699/ 097.577.2296 (gặp Ms Dư)/ 0974.008.028 (gặp Mr Thành)/ 0911.068.208(gặp Mr Đức Anh)
 Email: [email protected]
 Website: trungtamdaotaoctd.com
 Fanpage: https://www.facebook.com/huanluyensocapcuu.chuthapdo/

Sơ cứu trẻ ngã từ trên cao xuống

Trẻ em vốn hiếu động và không nhận biết được hậu quả nên rất dễ gặp phải tai nạn thương tích như ngã, lộn nhào từ trên cao xuống…. Khi trẻ ngã, tùy trường hợp có thể không gây ảnh hưởng quá nhiều nhưng cũng có nhiều trường hợp dẫn tới chấn thương nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.

1. Nguyên nhân
Trẻ bị ngã do nhiều nguyên nhân. Thông thường có thể kể đến các nguyên nhân cơ bản như:
• Sự bất cẩn của người trông giữ: Nhiều phụ huynh hoặc anh chị của trẻ không trông coi trẻ đúng cách, khiến trẻ bị ngã từ trên giường, võng, xe đẩy hoặc từ trên cao xuống. Bên cạnh đó, sự sơ ý khi bế trẻ, để trẻ tuột tay rơi xuống cũng có thể gây ngã đau hoặc thương tích;
• Do trẻ nghịch ngợm: Trẻ có thể trèo lên bàn, ghế hoặc các đồ vật kê không vững, chạy nhảy ở những nơi trơn ướt như nhà tắm, sân chơi vừa đổ mưa, sàn nhà mới lau, ... và bị ngã đập đầu; Ngoài ra, trẻ cũng có thể nô đùa với nhau, xô đẩy nhau ngã. Hoặc các em có thể bị ngã đập đầu khi chơi thể thao (bóng đá, kéo co, ...).

2. Phụ huynh nên làm gì nếu trẻ chẳng may bị ngã từ trên cao xuống đất?
Đa số khi thấy con ngã, nhiều cha mẹ liền lao tới, ngay lập tức bế con dậy. Tuy nhiên hành động bản năng này có thể đẩy trẻ vào tình trạng nguy hiểm.
Trong trường hợp này phụ huynh hãy:
Quan sát trong vài giây xem đầu con thế nào. Trường hợp tại vị trí va chạm có dấu hiệu bầm tím và sưng, nên chườm lạnh trong 15 phút để giảm bớt tình trạng sưng tấy. Nếu vết thương chảy máu thì cầm máu và sát trùng vết thương ngay lập tức cho trẻ. Trường hợp có gãy tay, gãy chân thì tiến hành cố định vùng gãy.
Để trẻ nghỉ ngơi và theo dõi trạng thái tinh thần và hành vi của trẻ ít nhất 2 ngày sau tai nạn. Nếu thấy trẻ có các biểu hiện sau, cần đưa trẻ đến ngay bệnh viện:
• Sờ đầu trẻ thấy có chỗ lõm hoặc vết bầm lớn tại vị trí ngay sau khi té.
• Trẻ bất tỉnh: Trẻ bị bất tỉnh hơn 1 phút cần chú ý vì lực va đập đủ mạnh có thể gây tụ máu trong não;
• Rối loạn tri giác: Nếu sau khi bị ngã trẻ vẫn tỉnh táo nhưng sau đó một thời gian lại có những dấu hiệu bất thường như kích động khó dỗ, ngủ nhiều, lơ mơ, tiếp xúc kém hoặc bất tỉnh hoàn toàn;
Nôn ói trên 3 lần: Nếu trẻ nôn trên 3 lần hoặc nôn kéo dài hơn 6 giờ thì đó là một dấu hiệu cảnh báo trẻ có thể bị chấn thương não;
•
Ngủ nhiều: Sau khi bị ngã, trẻ thường có xu hướng ngủ nhiều. Điều này khiến việc theo dõi dấu hiệu bất thường của trẻ trở nên khó khăn hơn. Lúc này, cần theo dõi xem trẻ có biểu hiện bất thường nào ở giấc ngủ không;
•
• Mất thăng bằng vận động: Bé có các dấu hiệu thần kinh như co giật, yếu liệt tay chân, đi loạng choạng, không vững, bị mất thăng bằng khi di chuyển, hay bị ngã, kéo lê chân, mất phương hướng, ...;

• Dấu hiệu ở mắt: Trong vòng 24 giờ đầu sau khi bị ngã, trẻ có thể xuất hiện các dấu hiệu như mắt lác, đồng tử 2 bên không đều, va vào đồ vật khi di chuyển, ... Trẻ lớn có thể mô tả được tình trạng của mình như nhìn mờ hoặc trẻ bị chảy máu, nước dịch từ lỗ mũi, lỗ tai, ...;

3. Cách sơ cứu cơ bản cho trẻ khi bị ngã
• Nếu thấy đầu của trẻ có vết bầm sưng thì nên chườm đá tại chỗ sưng cho trẻ liên tục trong 15 - 20 phút. Việc này giúp chỗ bầm không tiến triển và làm giảm đau. Nếu vết bầm to, nhiều, nên chườm đá lại sau đó 1 giờ và làm thường xuyên 2 - 3 lần/ngày trong 1 - 2 ngày sau;
• Nếu thấy trẻ bị chảy máu thì nên rửa và sát trùng vết thương;
• Nếu trẻ nôn 1 -2 lần nên cho trẻ nghỉ ngơi và chỉ uống nước lọc. Nếu trẻ uống được nước và không nôn thêm thì sau đó 1 - 2 giờ có thể cho trẻ ăn uống bình thường;
• Cho trẻ nằm nghỉ ngơi, theo dõi sát trong vòng 2 giờ đầu sau chấn thương;
• Nếu trẻ còn bị đau đầu sau 24 giờ sau chấn thương thì nên cho trẻ đi khám bác sĩ;
• Lưu ý theo dõi xem trẻ có bị chấn thương vùng cổ không.

Không nên:
• Làm nóng chỗ bị thương như đắp khăn ấm lên vết thương: Vì khi bị ngã, mạch máu đang bị xuất huyết nên chườm nóng sẽ làm mạch máu giãn ra, khiến máu chảy nhiều hơn và gây bầm tím nặng, khó lành hơn;
• Di chuyển trẻ trong tình trạng nguy cấp: Việc di chuyển trẻ khi không cần thiết có thể gây ra các biến chứng lớn hơn cho vết thương sọ não, cột sống, cổ, ...

4. Biện pháp phòng tránh
• Phải luôn có người quan sát trẻ nhỏ
• Phụ huynh cần cẩn thận khi trông giữ trẻ, không để trẻ chơi một mình, đặc biệt là với những bé mới biết trườn, bò, đứng, đi, ...;
• Nên làm các tấm chắn nơi giường của trẻ nằm và lối đi ra cầu thang, ban công, phòng bếp, ...;
• Cửa sổ cần phải có chấn song, được khóa kỹ để tránh trẻ leo trèo lên;
• Dây cột võng của trẻ cần phải chắc chắn, đưa lắc nhẹ nhàng;
• Không để trẻ đứng trên ghế hoặc vật không vững;
• Cần dạy cho trẻ các cách phòng tránh và xử trí tình huống khi gặp tai nạn thương tích.
• Không có hành động chơi đùa nguy hiển như xốc ngược, tung trẻ
• Dạy trẻ không xô đẩy, không leo trèo.

HUẤN LUYỆN CHO TẬP HUẤN VIÊN SƠ CẤP CỨU CHỮ THẬP ĐỎ VỀ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP SƯ PHẠM CƠ BẢN TRONG HUẤN LUYỆN SƠ CẤP CỨU (CHỦ ĐỀ 2)
Thực hiện kế hoạch nâng cao năng lực cho cán bộ các cấp Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, từ ngày 02/3 – 09/3/2021, Trung tâm Đào tạo cán bộ đã phối hợp cùng Ban điều hành dự án USAID tỉnh Hội Khánh Hòa tổ chức khóa “Huấn luyện cho Tập huấn viên sơ cấp cứu Chữ thập đỏ về một số phương pháp sư phạm cơ bản trong huấn luyện sơ cấp cứu (chủ để 2)”. Tham gia khóa huấn luyện là 16 cán bộ, nhân viên đến từ Hội Chữ thập đỏ các tỉnh: Khánh Hòa, Bình Thuận, Lâm Đồng, Đà Nẵng, Gia Lai, TP Hồ Chí Minh, Bình Định. Hầu hết các học viên đều rất nhiệt tình, tích cực tham gia các hoạt động đào tạo tại khóa huấn luyện.
Với đội ngũ giảng viên trẻ, nhiệt huyết, năng động hứa hẹn khóa huấn luyện sẽ đạt chất lượng tốt và đóng góp nhiều vào sự phát triển của chương trình sơ cấp cứu Chữ thập đỏ.
Dưới đây là một vài hình ảnh về ngày huấn luyện đầu tiên:

Sứa biển cắn là tai nạn xảy ra rất phổ biến ở bãi biển vào những ngày hè. Mức độ bị sứa cắn rất đa dạng, nó có thể ở mức độ nhẹ như ngứa hay đỏ da hoặc phản ứng cơ thể nặng hơn.
Khi nào vết sứa cắn trở nên nguy hiểm?
Thông thường khi bị sứa cắn thì chỉ biểu hiện những triệu chứng nhẹ không gây nguy hiểm như:
• Xuất hiện các lằn đỏ, nâu hay tím ở trên da
• Cảm giác bỏng rát, đau nhức, châm chích
• Cảm giác ngứa
• Da sưng vù
• Cảm giác đau theo nhịp đập và lan theo cánh tay hoặc chân
Tuy nhiên ở những đối tượng đặc biệt như trẻ em, người lớn tuổi hay người có sức đề kháng suy giảm thì có thể bị các phản ứng nghiêm trọng hơn như:
• Khó thở
• Yếu cơ
• Phát ban toàn thân
• Nôn ói
• Ngất xỉu
Đối với các vết thương với triệu chứng nhẹ thì chúng ta có thể sơ cứu tại nhà. Tuy nhiên đối với các trường hợp nặng thì các bạn nhanh chóng đến khám bác sỹ để được xử lý kịp thời.
Sơ cứu vết sứa cắn như thế nào?
Khi bị sứa cắn thì các bạn có thể thực hiện các bước sơ cứu vết cắn như sau:
• Ngâm vết cắn trong nước nóng 430C - 450C cho tới khi hết đau hoặc ngâm tối thiểu từ 20 – 30 phút
• Nếu thấy xúc tu của sứa vẫn còn dính trên da, các bạn có thể gỡ bằng nhíp hoặc bằng tay đã đeo găng
• Rửa vết cắn bằng nước biển hoặc nước sạch hoặc nước muối loãng và loại bỏ các tế bào xúc tu
Khi nào cần đến bệnh viện?
Trong các trường hợp sau đây thì cách tốt nhất các bạn nên nhanh chóng đến có sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời:
• Trẻ em hay người lớn tuổi bị sứa cắn
• Vết cắn ở vùng mặt
• Bị sứa cắn một diện tích lớn trên cơ thể
• Có các triệu trứng nặng như đau bụng, buồn nôn, nôn, khó thở, đau ngực hay đau cơ sau khi bị cắn

SƠ CỨU ONG ĐỐT

Ong đốt là một tai nạn thường gặp trong cuộc sống hàng ngày. Trong hầu hết các trường hợp, ong đốt chỉ gây khó chịu và điều trị tại nhà là tất cả những gì cần thiết để giảm bớt cơn đau. Nhưng nếu bạn bị dị ứng với vết đốt của ong hoặc bị đốt nhiều lần, bạn có thể bị phản ứng nghiêm trọng hơn, cần được điều trị khẩn cấp.
Sau khi bị đốt, vết thương tại chỗ thường sưng đỏ, đau và có cảm giác ngứa. Ở những tình huống có biến chứng nặng nề hơn do bị đốt nhiều vị trí ở vùng đầu, mặt, cổ, người bị đốt còn xuất hiện các triệu chứng toàn thân như phù mặt, nổi ban đỏ toàn thân ngứa nhiều, khó thở, thở rít do chít hẹp thanh môn, suy hô hấp, mạch nhanh, huyết áp tụt, hôn mê. Các triệu chứng khác như tiểu màu đỏ hoặc nâu gợi ý một tình trạng tổn thương thận cấp.
Ngay sau khi bị ong đốt, nạn nhân cần lưu ý một vài đặc điểm sau:
• Ra khỏi khu vực có nhiều ong ngay lập tức
• Lấy bỏ ngòi cắm trên da nếu có thể, bằng cách dùng nhíp để gắp ra
• Chườm đá hoặc đắp một miếng gạc lạnh sạch để giảm sưng và đau vết thương.
• Rửa vết đốt bằng nước sạch hoặc xà phòng.
• Dùng dung dịch sát khuẩn vết thương hằng ngày.
Cần đưa người bị ong đốt đến các cơ sở y tế gần nhất nếu có các biểu hiện sau:
• Bị ong đốt ở nhiều vị trí trên cơ thể, nhất là ở vùng đầu, mặt, cổ
• Xác định được loài ong đốt là ong rừng, ong bắp cày hay ong vò vẽ, ... Đây là những loài ong có nọc độc mạnh, có khả năng cao gây ra nhiều biến chứng toàn thân.
• Người bị đốt có các triệu chứng đau nhức, buồn nôn/nôn mửa, hốt hoảng, bồn chồn, kích thích, vật vã, tức ngực, khó thở, ...

Phòng ngừa ong đốt:
• Tránh xa những khu vực có nhiều tổ ong sinh sống.
• Không dùng gậy, que chọc phá tổ ong, cần đặc biệt căn dặn điều này với trẻ em.
• Tránh đi vào các khu vực nhiều cây cối vào ban đêm vì lúc này thường khó quan sát và hạn chế phát hiện các tổ ong lớn làm tổ ở vị trí thấp.
• Đối với những người nuôi ong lấy mật, cần đảm bảo tốt công tác mang áo quần phòng hộ, tránh để lộ phần da bên ngoài.
• Vệ sinh, chặt bỏ các nhánh cây um tùm, không tạo điều kiện cho ong làm tổ quanh nhà.
• Lựa chọn các loại nước hoa, sữa dưỡng thể cần lưu ý tránh các mùi hương ngọt, vì có thể thu hút các loài ong.
• Khi đi vào rừng, cần chọn lựa trang phục che chắn tay chân, thân mình, đội mũ có màng che mặt, đi giày kín và mang găng tay.
• Nếu ong đốt, hãy che miệng và mũi hãy nhanh chóng rời khỏi khu vực đó. Khi một con ong đốt, nó sẽ tiết ra một chất hóa học thu hút những con ong khác. Nếu có thể, hãy vào một tòa nhà hoặc phương tiện đã đóng cửa.

SƠ CỨU BỎNG NHIỆT

Bỏng là tai nạn thường gặp trong sinh hoạt hàng ngày, đặc biệt là bỏng nhiệt. Bỏng nhiệt do nhiệt khô (bàn là, ống bô xe máy, cháy nổ bình ga, hỏa hoạn…) và nhiệt ướt (nước sôi, hơi nước nóng…). Khi bị bỏng nhiệt, nạn nhân có những biểu hiện như:
- Đau, đỏ rát tại vết bỏng
- Phỏng nước (nốt phồng rộp bên trong có dịch)
- Vết bỏng có thể hoại tử khô đen.
Cách xử trí khi bị bỏng nhiệt:
- Loại bỏ ngay tác nhân gây bỏng. Làm nguội vùng bị bỏng bằng nước mát, sạch càng sớm càng tốt
- Tháo bỏ những vật dụng như nhẫn, vòng, đồng hồ… trước khi vết bỏng phồng rộp
- Kiểm tra mạch và nhịp thở
- Phủ gạc sạch, ẩm và băng lỏng
- Cho nạn nhân uống dung dịch Oresol
- Chuyển nạn nhân tới cơ sở y tế

SƠ CỨU BỎNG LẠNH

Khi tiếp xúc với thời tiết quá lạnh, da và các mô bên dưới có thể bị tê cứng, dẫn đến bỏng lạnh. Tay, ngón chân, mũi, tai, má và cằm là những vùng dễ bị bỏng lạnh nhất.
Khi bị bỏng lạnh sẽ có những dấu hiệu sau:
- Da ngứa, đau, biến đổi màu sắc.
- Da có thể trắng tiến tới đỏ và vàng.
- Rối loạn hoặc mất cảm giác nóng lạnh.
- Da co cứng.
- Có thế xuất hiện các bọng nước, da có thể trở thành màu đen.

Nguyên nhân gây bỏng lạnh: do tiếp xúc với yếu tố cực lạnh dưới 00 C, nitơ lỏng, làm việc trong phòng đông lạnh, nhân viên làm việc trong các kho lạnh, công ty kinh doanh thủy – hải sản, tàu cá, những nhân viên làm kiểm nghiệm các hàng thủy hải sản xuất khẩu…
Các bước sơ cứu bỏng lạnh gồm:
- Việc đầu tiên trong sơ cứu là đưa nạn nhân đến những nơi ấm áp càng nhanh càng tốt.
- Cởi bỏ quần áo nếu quần áo ướt, sau đó ủ ấm bằng chăn, tăng nhiệt độ môi trường…
- Ngâm các vùng tổn thương trong nước ấm 400C – 420C để làm ấm vùng tổn thương từ 10 đến 20 phút theo mức độ bỏng (tuyệt đối không được cho nạn nhân tiếp xúc với lửa hay lò sưởi, vì có thể dẫn tới tổn thương nặng nề hơn do bị bỏng kép rất nguy hiểm)
- Để nạn nhân bị bỏng nằm bất động hoặc băng kín bằng băng gạc vô trùng
- Nếu bị bỏng lạnh ở tay, chân thì dùng các miếng đệm để ngăn cách các ngón tay, ngón chân để chúng không cọ sát vào nhau gây đau cho nạn nhân
- Chuyển nạn nhân đến cơ sở y tế

SƠ CỨU BỎNG HÓA CHẤT

Các vết bỏng hoá chất có thể do nhiều chất gây ra, ví dụ như axit mạnh, dung dịch kiềm, sơn dầu và xăng. Thông thường, bạn ý thức được tại sao mình bị bỏng. Nhưng đôi khi bạn không thể nhận ra ngay vết bỏng do hóa chất nhẹ gây ra. Giống với cháy nắng, vết bỏng có thể đau và đỏ rát sau vài giờ tiếp xúc.

Sơ cứu khi bị bỏng hóa chất:
Bỏng do tiếp xúc ngoài da
• Loại bỏ các hóa chất gây bỏng. Mang găng tay, sử dụng khăn hoặc vật dụng thích hợp khác, chẳng hạn như bàn chải để phủi sạch hóa chất khô còn dính trên da.
• Cởi bỏ quần áo hoặc đồ trang sức bị dính hóa chất để tránh bị bỏng thêm.
• Rửa vết bỏng ngay lập tức. Để vết bỏng dưới vòi nước mát đang chảy trong 10 phút hoặc lâu hơn. Bạn cũng có thể để vết bỏng dưới vòi hoa sen. Cẩn thận không để hóa chất bắn vào mắt.
• Băng nhẹ và lỏng vết bỏng bằng băng hoặc gạc y tế.
Bỏng do uống phải hóa chất: Cho người bị bỏng uống nhiều nước, không gây nôn và chuyển ngay tới cơ sở y tế

Khi nào cần gặp bác sĩ:
• Khi có dấu hiệu sốc, như ngất xỉu, da nhợt nhạt hoặc khó thở.
• Vết bỏng sâu qua lớp da đầu tiên và đường kính vết bỏng khoảng 8cm.
• Vết bỏng bao quanh các chi hoặc ảnh hưởng đến mắt, bàn tay, bàn chân, mặt, bẹn hoặc mông, hay khớp lớn.
Nếu không rõ hóa chất đó độc hay không, hãy gọi cho trung tâm kiểm soát chất độc. Nếu bạn đến gặp bác sĩ, nhớ cầm theo lọ hóa chất hoặc nhãn mác hóa chất đó đến bệnh viện.

CÁCH SƠ CỨU KHI BỊ RẮN CẮN

Việt Nam là nơi cư ngụ của gần 200 loài rắn, trong đó 53 loài rắn độc chủ yếu thuộc hai họ:
- Họ rắn hổ: rắn hổ đất, hổ chúa, hổ mèo, cạp nong, cạp nia
- Họ rắn lục: rắn lục xanh, chàm quạp
Nếu không may bị rắn cắn thì việc nhận biết đó là rắn độc hay không độc để có cách sơ cứu vết thương đúng nhất là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng tới sự sống còn của nạn nhân. Chính vì vậy, mỗi người trong chúng ta cần trang bị những kiến thức cần thiết về các loài rắn phổ biến và thường gặp ở Việt Nam để bảo vệ bản thân và gia đình.
Dấu hiệu nhận biết khi bị rắn độc cắn
Quan sát nhanh vêt cắn thấy: Sưng nhiều, đau nhức nhiều ở chỗ cắn, tại vết cắn có 2 dấu răng nọc
- Họ rắn hổ: chóng mặt, buồn nôn; các triệu chứng về thần kinh, bao gồm ngứa ran da, khó nói và yếu chân tay, liệt toàn thân hoặc suy hô hấp và ngưng thở.
- Họ rắn lục: sưng, bầm, hoại tử và da phồng rộp chứa đầy dịch; rối loạn đông máu và xuất huyết.
Nếu bị rắn độc cắn, cần ngay lập tức gọi số khẩn cấp cho bệnh viện gần nhất để được cấp cứu bằng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu đã được dự trữ sẵn, đặc biệt khi là thấy vết thương có dấu hiệu đổi màu, bắt đầu sưng hoặc đau.
Trong thời gian chờ sự trợ giúp y tế, nên thực hiện các bước sơ cứu khi bị rắn độc cắn sau đây để làm chậm và hạn chế nọc độc xâm nhập vào cơ thể:
• Động viên, trấn an nạn nhân và giữ khoảng cách thật xa với con rắn;
• Bất động chi bị cắn bằng nẹp, để làm chậm sự lây lan của nọc độc;
• Tháo bỏ đồ trang sức và nới lỏng quần áo chật nhằm tránh gây chèn ép khiến vết thương bắt đầu sưng lên;
• Điều chỉnh tư thế sao cho vùng bị cắn nằm thấp hơn mức tim, chẳng hạn như nằm xuống, kể cả trong lúc được vận chuyển đến bệnh viện;
• Làm sạch vết thương bằng xà phòng và nước muối sinh lý;
• Dùng một miếng gạc khô và sạch để băng kín vùng bị cắn.
Lưu ý:
• Không sử dụng băng garo cột chặt vào vùng bị cắn, cách này vừa làm đau nạn nhân, vừa cản trở máu lưu thông đến các chi gây hoại tử, rất nguy hiểm;
• Không tùy tiện chườm lạnh, bôi hóa chất, đắp lá cây... lên vết thương hoặc uống thuốc khi chưa có sự chỉ định của bác sĩ;
• Không rạch, đâm chích vết thương hoặc cố gắng loại bỏ nọc độc vì không mang lại lợi ích gì, mà còn có thể sẽ khiến nhiễm trùng nặng thêm;
• Tránh dùng thức uống có chứa caffeine hoặc rượu vì chúng có thể làm tăng tốc độ hấp thụ nọc độc của cơ thể;
• Nếu có thể mang con rắn đã bị giết chết tới bệnh viện để xác định loại huyết thanh trung hòa nọc độc rắn thích hợp.
Phòng tránh rắn cắn
• Biết về loại rắn trong vùng, biết khu vực rắn thích sống hoặc ẩn nấp;
• Đi ủng, giày cao cổ và quần dài, đặc biệt khi đi trong đêm tói, đội thêm mũ rộng vành nếu đi trong rừng hoặc đi ở khu vực nhiều cây cỏ;
• Trong trường hợp gặp rắn, cần nhẹ nhàng tránh càng xa càng tốt, rắn khá sợ con người nên sẽ bỏ đi và chỉ tấn công khi cảm thấy bị đe dọa
• Không được bắt rắn, đuổi hoặc dồn ép giết chết rắn, bởi rắn dù đã chết vẫn có thể còn chứa nọc độc nguy hiểm.
• Dùng đèn nếu ở trong bóng tối hoặc ban đêm

Bệnh dại
Bệnh dại là một bệnh do virus truyền nhiễm, hầu như gây tử vong sau khi bắt đầu xuất hiện các triệu chứng lâm sàng. Bệnh dại cướp đi sinh mạng của hơn 70 người ở Việt Nam mỗi năm và hầu hết các trường hợp mắc bệnh dại trên cả nước là do bị chó dại cắn. Có đến 99% trường hợp tử vong vì dại, nguyên nhân là do chó, mèo của gia đình hoặc hàng xóm gây ra.
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi bị chó dại cắn thì mới bị bệnh dại. Thực tế thì bệnh dại còn có thể lây truyền từ nước bọt của động vật bị bệnh qua vết cào hoặc vết liếm vào vùng da có vết thương hở hoặc trầy xước của con người. Hiện chưa có phương pháp điều trị hiệu quả bệnh dại sau khi xuất hiện các dấu hiệu lâm sàng. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa được thông qua tiêm chủng trước hoặc ngay sau khi bị phơi nhiễm.
Các triệu chứng đầu tiên của bệnh dại có thể rất giống với bệnh cúm và có thể kéo dài nhiều ngày. Các dấu hiệu và triệu chứng muộn hơn có thể bao gồm:
- Sốt
- Đau đầu
- Buồn nôn
- Chán ăn
- Chảy nhiều bọt
- Kích động
- Sợ nước, sợ gió
- Mất ngủ
- Liệt một phần
Làm gì?
Rửa vùng bị cắn bằng xà phòng và nước. Nếu vết cắn chảy máu, hãy dùng gạc vô trùng hoặc vải sạch đè lên vết cắn.
Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn bị bất kỳ con vật nào cắn hoặc tiếp xúc với một con vật nghi mắc bệnh dại. Dựa trên vết thương của bạn và tình huống tiếp xúc xảy ra, bạn và bác sĩ của bạn có thể quyết định xem bạn có nên điều trị để ngăn ngừa bệnh dại hay không. Ngay cả khi bạn không chắc mình có bị cắn hay không, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế.

Cần chú ý:
- Nếu vết thương có dấu hiệu nhiễm trùng như: sưng, nóng, đỏ, đau hoặc chảy dịch tăng lên, hãy gặp bác sĩ ngay lập tức.
- Nếu nghi ngờ con vật cắn có mang virus dại, bao gồm các động vật hoang dã, đặc biệt là dơi, hoặc vật nuôi trong nhà chưa rõ về chủng ngừa thì phải tiêm ngừa sớm ngay sau khi bị cắn hoặc tiếp xúc. Tiêm đồng thời cả vắc-xin phòng dại và huyết thanh kháng dại đối với các trường hợp bị con vật nghi ngờ dại cắn; bị cắn ở đầu, mặt, cổ, đầu chi nơi có nhiều dây thần kinh, bộ phận sinh dục… dù vết cắn rất nhẹ và có nhiều vết cắn ở chỗ nguy hiểm, vết cắn sâu.
- Trường hợp bị vật nuôi trong nhà cắn, nhưng vết cắn rất nhẹ, vết cắn xa hệ thần kinh trung ương (như ở cẳng chân). Tại thời điểm con vật cắn người, con vật đó vẫn sống bình thường, hoàn toàn không có dấu hiệu nghi ngờ dại thì cần theo dõi con vật 15 ngày. Trong thời gian theo dõi, nếu thấy con vật có biểu hiện không bình thường như: ốm, bỏ ăn, chết, mất tích, bán hoặc mổ thịt… phải đến điểm tiêm phòng dại để được điều trị dự phòng ngay. Nếu sau 15 ngày kể từ khi cắn người bị mà con vật đó vẫn sống bình thường thì không cần điều trị.
Để giảm nguy cơ tiếp xúc với động vật bị dại: Tiêm phòng cho vật nuôi của bạn. Mèo, chó và chồn có thể được tiêm phòng bệnh dại. Hỏi bác sĩ thú y tần suất vật nuôi của bạn nên được tiêm phòng.