05/08/2026
Một điểm số gian dối có thể mở ra một cánh cửa, nhưng cũng có thể khép lại lòng tự trọng của một đứa trẻ.
Đã chính thức có phương án xử lý những sai phạm tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang được công bố.
Việc hủy kết quả cũ và tổ chức thi lại toàn bộ các môn đối với các thí sinh tại điểm thi là một quyết định rất nghiêm khắc. Các con sẽ phải tiếp tục chịu thêm áp lực, mệt mỏi và cả những xáo trộn không hề nhỏ.
Tuy nhiên, trong một vụ việc phức tạp, khi kết quả thi đã bị ảnh hưởng và chưa thể chỉ nhìn vào từng bài làm để xác định đầy đủ em nào chủ động gian lận, em nào làm bài nghiêm túc, Thành cho rằng thi lại là một phương án cần thiết để lập lại sự công bằng và đánh giá lại năng lực thực chất của học sinh.
Điều quan trọng là chúng ta không nên vội vàng đánh đồng tất cả các thí sinh tại điểm thi đều gian lận. Trong số đó chắc chắn có những em đã học tập nghiêm túc, làm bài bằng năng lực của mình nhưng vẫn phải chịu ảnh hưởng từ sai phạm của người khác.
Đây là điều rất đáng tiếc. Nhưng Thành tin rằng, những học sinh có năng lực thực sự vẫn có thể một lần nữa thể hiện được khả năng của mình bằng một kết quả minh bạch, công bằng và đáng tự hào hơn.
Tuy nhiên, điều khiến Thành và Thầy Cô TDC trăn trở nhất sau sự việc này không chỉ là kết quả của một kỳ thi. Đây còn là một hồi chuông cảnh tỉnh rất nghiêm khắc đối với người lớn, đặc biệt là những thầy cô và phụ huynh đang chạy theo bệnh thành tích. Chúng ta mong con đạt điểm cao, đỗ vào một ngôi trường tốt và có một tương lai rộng mở. Mong muốn ấy hoàn toàn chính đáng.
Nhưng sẽ vô cùng nguy hiểm nếu vì muốn có một kết quả đẹp mà người lớn sẵn sàng can thiệp, luồn lách hoặc tìm cách giúp con đạt được thành tích không phản ánh đúng năng lực.
Một điểm 10 không thuộc về con không thể làm con giỏi hơn. Một cánh cửa được mở bằng sự gian dối cũng không thể tạo nên một tương lai bền vững. Ngược lại, điều đó có thể gieo vào con một tư duy rất nguy hiểm: "Khi gặp khó khăn, thay vì cố gắng, ta có thể tìm một con đường tắt. Khi năng lực chưa đủ, ta có thể dùng tiền, quan hệ hoặc một cách nào đó để đạt được kết quả mình muốn". Nếu con mang theo tư duy ấy bước vào đại học, đi làm và tham gia vào xã hội, hậu quả sau này có thể lớn hơn rất nhiều so với một bài thi.
Đặc biệt, đối với những người làm trong lĩnh vực giáo dục, nếu có hành vi tổ chức, tiếp tay hoặc tạo điều kiện cho gian lận thì đó không chỉ là vi phạm quy chế thi. Đó còn là sự phản bội lại sứ mệnh của người thầy. Người thầy có thể giúp học sinh nâng cao điểm số bằng kiến thức, phương pháp, sự tận tâm và cảm hứng học tập. Nhưng người thầy tuyệt đối không được giúp học sinh có được điểm số bằng cách đánh đổi sự trung thực và quyền lợi công bằng của những học sinh khác.
Người thầy không chỉ dạy kiến thức mà còn phải là tấm gương để học sinh hiểu rằng: mọi thành quả có giá trị đều cần được tạo nên bằng năng lực, sự cố gắng và lòng chính trực.
Và đây cũng là một bài học rất sâu sắc dành cho chính các con. Điểm số quan trọng, nhưng lòng tự trọng còn quan trọng hơn. Có thể hôm nay con chưa đỗ được ngôi trường mình mong muốn, kết quả của con chưa cao bằng bạn bè hay con phải bắt đầu từ một vị trí khiêm tốn hơn.
Nhưng nếu con giữ được sự trung thực, dám đối diện với năng lực thật của mình và kiên trì vươn lên bằng chính sức mình, con vẫn còn cả một hành trình rất dài để trưởng thành và thành công.
Một kết quả chưa tốt có thể cải thiện. Một kỳ thi chưa thành công vẫn có thể làm lại. Kiến thức còn thiếu có thể học thêm. Năng lực còn yếu có thể từng bước rèn luyện. Nhưng nếu con quen với việc gian dối để đạt được mục tiêu, con có thể dần đánh mất những điều quý giá nhất: lòng tự trọng, sự chính trực và niềm tin vào chính bản thân mình.
Thành hy vọng vụ việc lần này sẽ được tiếp tục làm rõ và xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng trách nhiệm. Những cá nhân có sai phạm cần phải chịu trách nhiệm tương xứng với hành vi của mình. Đồng thời, quyền lợi và danh dự của những học sinh thực sự học tập, làm bài nghiêm túc cũng cần được bảo vệ một cách thỏa đáng.
Và hơn hết, Thành mong sau sự việc này, mỗi người lớn chúng ta sẽ cùng nhìn lại: Chúng ta đang mong con có được một bảng điểm thật đẹp, hay đang giúp con trở thành một con người tử tế, có năng lực và biết vươn lên bằng chính đôi chân của mình?
Đừng vì muốn con chiến thắng trong một kỳ thi mà vô tình khiến con thất bại trong bài học làm người.
Bởi mục tiêu cuối cùng của giáo dục không chỉ là giúp một đứa trẻ đạt được điểm số cao hay bước vào một ngôi trường danh tiếng. Giáo dục trước hết phải giúp con hiểu rằng: Có thể chưa thành công, nhưng không được đánh mất sự chính trực. Có thể đi chậm hơn người khác, nhưng nhất định phải đi bằng chính năng lực của mình.