05/10/2021
[ENGLISH CAPTION BELOW]
PHONG TRÀO NỮ QUYỀN - TỪ ĐÂU MÀ RA?
Nữ quyền – cái tên ai cũng từng ít nhất một lần nghe qua nhưng thực sự bao nhiêu người hiểu rõ về nó?
Vậy trước hết, nữ quyền là gì?
Nữ quyền (Feminism) – về cốt lõi được hiểu là niềm tin vào sự bình đẳng xã hội, kinh tế và chính trị giữa các giới tính. Mặc dù các phong trào nữ quyền (PTNQ) ban đầu phần lớn bắt nguồn từ phương Tây (nhen nhúm từ nửa đầu thế kỷ 19) nhưng trong một thập kỷ trở lại đây, nữ quyền đã lan rộng trên toàn thế giới với sự ra đời của nhiều tổ chức phi chính phủ (NGO) hoạt động vì quyền và lợi ích của phụ nữ.
Các PTNQ ngày càng có độ phủ sóng mạnh mẽ từ các phương tiện truyền thông đại chúng cho đến các tác phẩm nghệ thuật (hội họa, văn chương, âm nhạc, điện ảnh…), thời trang và trong cả những cuộc tranh luận chính trị.
Đến với phần mở đầu, hãy cùng tìm hiểu về nguồn gốc và lịch sử hình thành của phong trào nữ quyền.
- Phong trào nữ quyền được chia thành 3 làn sóng:
Làn sóng thứ nhất (LSTN): đấu tranh thúc đẩy bình đẳng chính trị,
Làn sóng thứ hai (LSTH): thúc đẩy sự bình đẳng pháp lý, nghề nghiệp.
Làn sóng thứ ba (LSTB) : thúc đẩy bình đẳng xã hội.
Lịch sử hình bóng của PTNQ được phổ biến rộng rãi hơn qua ngòi bút một số tác phẩm như:
- “Le livere de la cite des dames” - thành phố của những người phụ nữ (1405) - của Christine de Piza. Đây là tác phẩm đầu tiên hơi hướng về nữ quyền ra đời
- Ngoài ra còn có: “A Serious Proposal to the Ladies”- Mary Astell (bàn về nữ quyền dưới góc nhìn của tác giả là người chịu nhiều ảnh hưởng của Thiên Chúa giáo), “Égalité des Hommes et des Femmes” (Bình đẳng nam nữ)- Marie de Gournay
- Các tác phẩm trên đều chưa có sự thống nhất thành một hệ tư tưởng chung cho đến khi "Déclaration des droits de la femme et de la citoyenne" ra đời để phản hồi “Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền 1789” nhằm chế nhạo sự thất bại của cuộc cách mạng đòi bình đẳng cho nữ giới tại Pháp. Tuy không gây được ảnh hưởng lên cuộc cách mạng và tác giả đã bị hành quyết ngay sau đó, nhưng nó lại chính là tiền đề và cảm hứng cho “A Vindication of the Rights of Woman” (Một biện hộ cho các Quyền của Đàn bà) năm 1972 của Mary Wollstonecraft – tác phẩm đặt nền móng cho PTNQ từ sau thế kỷ XX.
Mỗi cuộc khởi nghĩa hay bất kỳ cuộc đấu tranh nào cũng hướng tới những mục tiêu cao cả, và lẽ dĩ nhiên, PTNQ không là phải ngoại lệ. LSTN bắt đầu từ nửa cuối thế kỷ XIV đến đầu thế kỷ XX, là tiền đề cho sự đấu tranh của những người phụ nữ.
Từ 1948-1920, tại thời điểm này phong trào chủ yếu đấu tranh đòi quyền pháp lý, tiêu biểu là quyền đi bầu cử cho nữ giới.
Tác phẩm “A Vindication of the Rights of Woman” của M.Wollstonecraft đã trở thành kim chỉ nam cho các nhà hoạt động đòi quyền bầu cử cho nữ giới nửa đầu thế kỷ 19.
Cuộc “họp nhóm” đầu tiên của họ diễn ra vào 7/1848 tại New York với 5 người tham gia, nổi bật nhất là Lucretia Mott và Elizabeth Cady Stanton, những “người mẹ đẻ” của làn sóng đầu tiên. Hai nhà đấu tranh này quyết định khởi xướng phong trào do họ cảm thấy căm phẫn vì bị loại ra khỏi buổi họp ở London (1840)
Không chỉ dừng lại ở đó, C.Stanton soạn thảo “Declaration of Sentiments and Resolutions” gồm 12 yêu sách, trong đó quan trọng nhất là quyền bỏ phiếu của nữ giới. Nhưng lúc này ở Mỹ sắp có Nội chiến Nam Bắc, ở châu u phong trào bị đàn áp. Do đó, khi phong trào này tái khởi động, người ta chỉ còn quan tâm đến một vấn đề: quyền bầu cử của nữ giới.
Tại thời điểm đó, phong trào phụ nữ mới thành lập đã tích hợp với phong trào bãi nô: các nhà lãnh đạo đều là những người theo chủ nghĩa bãi nô, Frederick Doulass đã phát biểu tại Hội nghị Thác Seneca, tranh luận về quyền bầu cử của phụ nữ. Những người phụ nữ da màu là những lực lượng chính trong phong trào, họ không chỉ đấu tranh cho quyền bỏ phiếu của phụ nữ mà còn là quyền bỏ phiếu của mọi người dân. Dù vậy, bất chấp công việc to lớn của phụ nữ da màu đối với phong trào Phụ nữ, phong trào này cuối cùng đã trở thành một phong trào dành riêng cho phụ nữ da trắng.
Làn sóng thứ nhất đã khai sinh ra nhiều hội nhóm đấu tranh cho quyền bầu cử của nữ giới, nổi tiếng nhất có: Hội liên hiệp xã hội và chính trị của phụ nữ (WSPU) được thành lập ở Anh, do Emmeline Pankhurst và con gái khởi xướng và lãnh đạo.
Dẫu cho sự phân biệt chủng tộc, LSTN đã thành công trong một số mục tiêu nhất định: đấu tranh cho quyền bầu cử của phụ nữ da trắng, hơn nữa còn là cơ hội bình đẳng cho giáo dục, việc làm và quyền sở hữu tài sản.
Khi phong trào phát triển, các vấn đề liên quan đến sinh sản dần trở thành tâm điểm của cuộc đấu tranh. Năm 1916, Margaret Sanger đã mở phòng khám ngừa thai đầu tiên ở Mỹ, bất chấp luật pháp cấm phân phối các biện pháp tránh thai.
Làn sóng này đã kết thúc với mục tiêu đòi quyền bỏ phiếu cho nữ giới đã thành công ở nhiều quốc gia: New Zealand (1893), Phần Lan (1906), Anh, Canada và Nga (1917),…Sau đó, tuy các nhóm đấu tranh đơn lẻ vẫn hoạt động nhưng làn sóng đầu tiên đã nhanh chóng lụi tàn do không tìm được một động lực, một “cú huých” chung về văn hóa để thúc đẩy phong trào đấu tranh.
Mặc dù LSTN không đạt được sự thành công nhưng đã dấy lên tinh thần đấu tranh cho những người phụ nữ muốn đi tìm lại bình đằng cho mình để làn sóng thứ 2 bắt đầu.
Mong rằng các bài viết sắp tới sẽ đem đến cho các bạn nhiều thông tin bổ ích hơn nữa và cùng đón chờ bài viết tiếp theo của PDS nhé! Cảm ơn mọi người vì đã dành thời gian để đọc hết bài viết này.
___________________________________________________________
The history of female political liberation and origin.
Feminism - a term commonly tossed around, but how many people actually understand the underlying meaning behind it?
But first, what exactly is feminism?
By definition, Feminism essentially means the belief in societal, economic, political equality within all genders. Despite the fact that fighting for female rights was originally initiated in the West (around the first half of 19th century), it wasn’t until recently that feminism was taken by storm and spread around the globe. This gave birth to many non governmental organizations (NGO) that adhere to the main principle of fighting for women’s rights.
Feminist movements nowaday are gaining traction and recognition on media than ever before, from many forms of art (painting, literature, music, photography,..) to fashion and political debates.
Feminist movement consists of 3 mains waves:
The first wave (TFW): Fighting with political equality,
The second wave (TSW): Through law and occupation
The third wave (TTW): promoting social equality.
The history of women’s liberation movement can be observed in many pieces of literature, for instance:
- “Le livere de la cite des dames” - City of women (1405) Christine de Piza. This is the very first writing to have a feminist ideolgy
- “A Serious Proposal to the Ladies”- Mary Astell (discussing feminism under the author’s Christianity point of view), “Égalité des Hommes et des Femmes” (Gender equality)- Marie de Gournay
- The mentioned writings did not form into a broad belief until the publish of "Déclaration des droits de la femme et de la citoyenne" in response to “Declaration of human rights in 1789”, which was meant to mock the failure of the revolution for female’s rights in France. Although the literature wasn’t able to have an effect on the revolution, it inspired “A Vindication of the Rights of Woman '' (an excuse for women’s rights) in 1972 by Mary Wollstonecraft – a foundational writing for feminism after the XX century.
Every revolution or riot comes with a great meaning, Women’s right movements are no exception. The first wave, starting from the later half of the XIV century to the early XX, paved the way for feminism.
In the 1920-1948 period, most of the political campaigns revolved around fighting for women's rights, especially the right to vote.
“The Vindication of the Rights of Woman” by M.Wollstonecraft became the golden standard for female rights activists in the first half of the 19th century.
The very first “meeting” took place in 7/1848 - Newyork with the participation of 5 people. The most significant ones were Lucretia Mott and Elizabeth Cady Stanton, who were considered to be the “birth mothers” of the first wave. The two activists started the movement out of resentment, after being left out of the London meeting (1840).
Moreover, C.Stanton also composed “Declaration of Sentiments and Resolutions” , which consists of 12 petitions, in which women’s voting rights were paramount. During this time, the American civil war was taking place, while European political movements were being repressed. Therefore putting female voting rights in the focus when the movement was relaunched.
At the meantime, feminist movements elvolved to industrial actions: most leaders were followers of abolitionism, Frederick Douglass gave a speech concerning the topic of women’s voting right in the Seneca Falls Convention. Women of color were considered to be the backbone of these political crusades, not only do they fight for female rights, they also fight for rights of all. Despite all of their devotion in the political scene, the movements became exclusive to Caucasian Women only.
The first wave of feminism has created many pressure groups fighting for female voting rights, most significantly the Women’s Social & Political Union (WSPU) from England. WSPU was started and headed by Emmeline Pankhurst and her daughter.
In spite of racial discrimination, the first wave succeeded in reclaiming voting right for women (specifically Caucasian woman). Moreover, this campaign acted as an opportunity for equality in education, job and property ownership.
When the movements caught on, problems relating to birth started to arise and quickly became the focal point of debate. In 1916, Margeret Sanger opened the very first birth prevention clinic despite strict regulation against birth control in the United State at the time.
The wave ended as women’s rights to vote became widely recognised in many nations: New Zealand (1893), Finland (1906), Britain, Canadian and Russia (1917),.... Many individual political groups still remained in action but soon after, dissipated due to the lack of orientation and cultural push to keep the movements in operation.
Though the first wave did not reach success, it served the purpose of inspiring future movement and acted as a premise for the rise of the second wave of feminism.
Hopefully the upcoming posts can give you valuable information on various topics. Stay tuned and keep up with PDS for more future content! Thanks for taking your precious time to read our post.
Writing & editing: Hằng, Hà, Trà, Hồng Anh.
Translation: Hùng
Image: Nhật Linh.
______________________________________________________________
Mọi chi tiết vui lòng liên hệ:
Fanpage: PDS-Phoenix Debate Society
Gmail: [email protected]
09/10/2022
06/11/2021
13/08/2021
01/07/2021
21/04/2021
04/04/2021
20/03/2021