11/04/2024
🔰🔰 TỰ CHỦ CÔNG VIỆC & TỰ CHỦ SỰ NGHIỆP 🔰🔰
[Nếu như bạn đang mông lung về sự nghiệp của mình]
Một cuộc sống được tự chủ trong công việc và sự nghiệp, thành công về tài chính, nhiều người yêu quý, được mọi người ngưỡng mộ, v.v… có phải là đích đến của bạn?
Có chứ, tôi tin là bất kỳ ai được hỏi câu này cũng trả lời giống nhau thôi, ai mà chẳng thích như vậy, đúng không nào. Nhưng có khi nào bạn cảm thấy nghi ngờ về năng lực của chính mình khi nghĩ về điều đó hay không? Vì rõ ràng chúng ta biết rằng muốn tự chủ như vậy thì kiểu gì cũng phải ra khởi nghiệp để xây dựng mô hình riêng, chứ đi làm thuê cả đời thì tự chủ thế nào được. Thế nhưng khi nghĩ đến việc ra khởi nghiệp lại chẳng biết làm thế nào khi mà kiến thức, kỹ năng, mối quan hệ, vối liếng, v.v… mọi thứ vẫn chưa đâu vào đâu cả. Nhiều bạn nghĩ đến đây thì vạch ngay một cái kế hoạch là cứ đi làm thuê đã xong bao giờ đủ nguồn lực, đủ vốn, mọi thứ thuận lợi thì ra làm riêng. Và rồi họ chăm chỉ làm việc, cố gắng, nỗ lực rất nhiều để mong cái thời điểm thuận lợi đó nhưng nhiều năm sau thì vẫn chẳng có thời điểm nào gọi là thuận lợi xảy ra như họ mong muốn cả, mọi thứ cứ ngày này qua tháng nọ lặp đi lặp lại và hết vấn đề này sẽ có vấn đề khác phát sinh, chẳng biết bao giờ mới đạt được cuộc sống mà họ mong muốn. Rồi thời gian trôi đi năm này qua năm khác, khi niềm tin chẳng còn thì họ lại chấp nhận cuộc sống như vậy và kèm theo một vài góc nhìn tiêu cực về cuộc đời. Một số khác thì đi làm chẳng có tý nỗ lực nào, cứ ung dung làm được đâu thì được, chẳng trăn trở hay lo lắng gì nhưng khi hỏi đến thì lúc nào cũng nói rằng muốn có cuộc sống như này, sự nghiệp như kia, v.v… đúng là mẫu thuẫn mà.
Tự chủ trong công việc và sự nghiệp – nghe có vẻ hấp dẫn phải không, nhưng có một điều tôi muốn mổ sẻ để chúng ta cùng có cái nhìn thực tế hơn về khái niệm này. Vì thực sự một cuộc sống được làm chủ thời gian, làm chủ sự nghiệp của mình thì ai mà chẳng mong muốn, nhưng muốn làm chủ thì phải bản lĩnh, phải là người đứng mũi chịu sào và phải chịu trách nhiệm đầu tiên cho mọi quyết định dù đúng hay sai, bạn có tự tin khi đảm nhiệm ở vai trò đứng đầu như vậy không? Có phải ai cũng phù hợp và có thể làm chủ không, hay vị trí này chỉ phù hợp với những người nhất định?
Để làm rõ vấn đề này thì chúng ta cần làm rõ hai khái niệm giữa TỰ CHỦ CÔNG VIỆC và TỰ CHỦ SỰ NGHIỆP, hai vấn đề này khác nhau và không thể đánh đồng, gộp chung được.
- TỰ CHỦ SỰ NGHIỆP nói về những người đứng đầu, những người làm chủ doanh nghiệp riêng của mình. Họ là người xây dựng nên doanh nghiệp và là người đứng đầu chuỗi giá trị của mô hình đó, khi này chúng ta mới dùng từ SỰ NGHIỆP.
- TỰ CHỦ CÔNG VIỆC nói về những người đi làm một công việc nào đó, đi làm thuê nhưng được cấp trên tin tưởng và được giao những quyền hạn nhất định để được quyền chủ động trong công việc. Họ không phải là những người nhân viên đơn thuần như mọi người là mọi việc đều phải có chỉ đạo mới được làm, thay vào đó thì tuỳ theo cấp bậc họ sẽ được giao những quyền hạn về mức độ chủ động khác nhau. Ví dụ một người trưởng phòng kinh doanh sẽ được chủ động sắp xếp, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên, chủ động đề xuất và điều chỉnh chiến lược trong phòng ban của mình nếu thấy phù hợp. Một người giám đốc chi nhánh cũng vậy, họ có thể sẽ chủ động quyết định được việc bổ sung nhân sự bộ phận nào, cắt giảm bộ phận nào, mở thêm cơ sở nào, v.v… nếu điều đó giúp cho công việc phát triển hơn. Về bản chất thì công việc họ vẫn là người đi làm thuê, nhưng họ có những quyền hạn nhất định, nhiều khía cạnh được chủ động trong công việc chứ không bị gò bó mọi thứ, tôi gọi những người như này là những người tự chủ được CÔNG VIỆC chứ không phải là tự chủ SỰ NGHIỆP, vì họ không phải là người tạo ra mô hình và đứng đầu chuỗi giá trị trong mô hình đó.
Vậy thì bạn sẽ cần định vị rất rõ bản thân mình xem cuộc đời mình sẽ theo hướng nào đây. Xác định khởi nghiệp, xây dựng mô hình riêng để một ngày có thể TỰ CHỦ SỰ NGHIỆP hay xác định đi làm thuê và cố gắng, phấn đấu để được TỰ CHỦ CÔNG VIỆC đây. Để trả lời cho câu hỏi này thì trước tiên tôi muốn chúng ta phải thống nhất với nhau rằng mỗi con người sinh ra đều có vai trò riêng trong xã hội, có muốn cũng không thay đổi được. Cụ thể, xã hội phân chia con người làm 2 nhóm chính:
Nhóm 1: Người có tố chất lãnh đạo, dẫn dắt, đứng đầu.
Nhóm 2: Những người còn lại.
Bạn có để ý rằng ngay từ khi chúng ta còn nhỏ, trong một nhóm bạn chơi với nhau thì luôn có đứa sẽ đóng vai trò như thủ lĩnh, có tiếng nói, có sự tin tưởng của các thành viên còn lại, là người luôn đưa ra những quyết định mang tính định hướng, dẫn dắt cho cả nhóm. Nhưng song song với đó thì luôn tồn tại những thành viên chỉ làm nhiệm vụ thực hiện, triển khai mọi thứ theo kế hoạch đã có, họ cảm thấy an toàn và tự tin khi ở những vị trí đó, những người này thì có bảo họ đứng lên làm người đứng đầu, làm người dẫn dắt thì họ cũng sẽ không nhận. Hay khi đi học, khi giáo viên phân công cho cả nhóm cùng làm một bài tập, nghiên cứu 1 vấn đề nào đó thì sẽ luôn có bạn đóng vai trò là trưởng nhóm, sát sao và có trách nhiệm với mọi thứ, phân công nhiệm vụ, lo lắng về tiến độ, khối lượng thực hiện của từng thành viên và khi phải trình bày hay phản biện gì về bài tập của nhóm thì đó luôn là người đứng lên và thay mặt nhóm trình bày.
Thật vậy, với người có tố chất lãnh đạo – nhóm 1 thì dù chỉ là một nhóm bạn chơi với nhau họ cũng sẽ luôn chủ động đứng ra để làm người dẫn dắt, người thủ lĩnh, ngược lại thì luôn có những người sẽ không dám đứng vào vai trò đó, có được chỉ định để làm người đứng đầu thì họ cũng sẽ không tự tin và không dám đảm nhiệm. Những người thuộc nhóm nào thì họ sẽ cảm thấy tự tin nhất khi được ở trong vị trị thuộc nhóm đó, lệch vị trí là ngay lập tức họ sẽ cảm thấy mất an toàn, thiếu tự tin hoặc không thoả mãn. Đây là tố chất trong mỗi con người, không liên quan đến năng lực hay sự hiểu biết chuyên môn. Đây là điều mà chúng ta sẽ không thể thay đổi được, có chăng là nếu chúng ta nhận thức và hiểu rõ mình thuộc nhóm nào và tập trung sự cố gắng để làm tốt nhất ở vai trò khi ở nhóm đó thì sẽ đạt được kết quả tốt hơn mà thôi.
Trong một nhóm, một tập thể là như vậy và trong trò chơi cuộc đời cũng chẳng khác gì. Đến đây bạn hãy nghiêm túc suy nghĩ, chiêm nghiệm và cảm nhận xem bản thân mình thuộc nhóm nào ?
Nếu bạn thuộc nhóm người có tố chất lãnh đạo, dẫn dắt thì bạn có cơ sở để nghĩ về một tương lai có thể làm chủ sự nghiệp riêng của mình rồi đó. Tôi khuyến khích bạn hãy nghĩ đến và quyết tâm để làm điều này, nhưng lưu ý với bạn một điều mà tôi rất tâm đắc đó là đừng bao giờ đợi đến khi mọi thứ thuận lợi mới bắt tay khởi nghiệp, vì suy cho cùng thì làm gì có ai lúc đầu khởi nghiệp có mọi thứ thuận lợi đâu, có cái này thì mất cái kia, thiếu thốn đủ thứ, nhưng đã quyết định làm thì vẫn cần phải làm. Quan trọng nhất là nếu đã xác định bản thân mình có tố chất của người dẫn dắt, người đứng đầu là có nền tảng để làm rồi. Lúc đó thì việc cần làm là học tập, tư duy để nâng cái não mình lên, để có kiến thức và hiểu thực sự khởi nghiệp kinh doanh nó là thế nào, để biết lựa chọn sản phẩm, chọn mô hình, chọn hướng đi làm sao cho phù hợp với nguồn lực của mình.
Hoặc bạn cứ nhảy vào mà triển khai rồi làm từng bước, sai ở đâu rút kinh nghiệm ở đó, tất cả điều đó tạo ra kinh nghiệm cho bạn thì cũng được chứ chẳng có gì là không tốt cả, chỉ là nếu có người dẫn dắt những bước đầu tiên thì bạn sẽ đi nhanh hơn, làm mọi thứ bài bản, tối ưu và đỡ phải trả giá cho những sai lầm hơn thôi. Cứ dần dần, thận trọng và làm từng bước một, vừa làm vừa thay đổi, cải thiện thì dần dần mô hình của mình sẽ thành hình thành hài, mọi thứ sẽ vào quy trình dần, đó mới là khởi nghiệp chứ đừng bao giờ nghĩ mọi thứ thuận lợi hết mới bắt tay vào làm thì bạn có đợi cả đời.
Chốt lại, bạn chỉ nên khởi nghiệp và nghĩ về một tương lai TỰ CHỦ SỰ NGHIỆP khi xác định rõ mình là người có tố chất lãnh đạo, dẫn dắt và dám chịu trách nhiệm đầu tiên cho mọi việc dù đúng hay sai. Xác định làm rồi thì đừng đợi khi mọi thứ thuận lợi hết mới làm, vì chẳng có ngày đó đâu. Hãy lên kế hoạch và bắt tay vào làm càng sớm càng tốt, khi này thì việc bạn tự làm từng bước để tự đúc rút ra kinh nghiệm từ sai lầm của chính mình hay đi học để có người dẫn dắt, làm mọi thứ bài bản và thông minh hơn là do bạn quyết định.
Nếu bạn xác định mình thuộc nhóm 2 – không có tố chất của người “Đứng mũi chịu sào” thì hãy hướng tới mục tiêu khiêm tốn hơn là TỰ CHỦ CÔNG VIỆC, đi làm thuê ở các doanh nghiệp và hãy không ngừng học tập và phát triển, nâng cao tri thức và sự hiểu biết lên thì bạn sẽ làm được nhiều việc được, từ đó sẽ được cấp trên tin tưởng và giao cho nhiều nhiệm vụ, quyền lợi hơn. Đi làm thuê mà được TỰ CHỦ công việc cũng chẳng có gì là không tốt cả, thậm chí rất nhiều người cực kỳ giỏi họ cũng đang làm ở những vị trí như vậy. Bạn hãy hình dung đến vị trí trưởng phòng, giám đốc bộ phận của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn như VIN Group hay các thương hiệu thế lớn trên giới như Google, Apple xem, những người đang làm ở vị trí đó họ đều là những người cực kỳ giỏi và xuất sắc đấy chứ. Cứ nói rằng đi làm thuê nhưng người bình thường làm cả đời chắc gì đã giỏi bằng họ, kiếm tiền bằng họ.
Vậy thì túm cái váy lại là bạn cần cảm nhận xem bản thân mình thuộc nhóm 1 hay 2, từ đó đưa ra mục tiêu phù hợp với bản thân rồi cứ thế mà làm. Chọn đúng con đường phù hợp thì sự cố gắng sau này mới có ý nghĩa, chứ đặt mục tiêu không phù hợp, chọn sai hướng từ đầu thì càng chăm chỉ, nỗ lực sẽ càng thất vọng mà thôi.
=======================
Ký tên: GV Phùng Mạnh Quân
18/04/2024
22/03/2024
24/10/2023
27/08/2023