17/09/2026
|KHOA LỊCH SỬ - DẤU ẤN 75 NĂM|
CHUYÊN MỤC: GƯƠNG MẶT KHOA SỬ: “GS.TS. NGND. NGUYỄN NGỌC CƠ - “Cây đại thụ” của lĩnh vực Lịch sử Việt Nam cận - hiện đại”
𝑮𝑺.𝑻𝑺. 𝑵𝑮𝑵𝑫 𝑵𝒈𝒖𝒚𝒆̂̃𝒏 𝑵𝒈𝒐̣𝒄 𝑪𝒐̛ – 𝑵𝒉𝒂̀ 𝒌𝒉𝒐𝒂 𝒉𝒐̣𝒄 𝒄𝒉𝒂̂𝒏 𝒄𝒉𝒊́𝒏𝒉, 𝑵𝒈𝒖̛𝒐̛̀𝒊 𝑻𝒉𝒂̂̀𝒚 𝒎𝒂̂̃𝒖 𝒎𝒖̛̣𝒄, 𝒕𝒂̂𝒎 𝒉𝒖𝒚𝒆̂́𝒕”
𝑇𝑎́𝑐 𝑔𝑖𝑎̉: 𝑃𝐺𝑆. 𝑇𝑆. 𝑁𝑔𝑢𝑦𝑒̂̃𝑛 𝑇ℎ𝑖̣ 𝑇ℎ𝑎𝑛ℎ 𝑇𝑢̀𝑛𝑔
Một trong những may mắn của cuộc đời tôi chính là được làm học trò của Thầy - Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Ngọc Cơ.
1. Mảnh đất cách mạng và mái trường Sư phạm - nơi bồi dưỡng hiền tài
Năm 1951, Thầy tôi được sinh ra tại Hiệp Hoà, Bắc Giang - một miền quê giàu truyền thống khoa bảng và đấu tranh cách mạng. Từ sớm, thầy đã hăng hái tham gia vào đội thiếu niên tiền phong của xã, trở thành Liên đội trưởng và thành viên Ban lãnh đạo Hợp tác xã măng non rồi được kết nạp Đoàn năm 16 tuổi.
Năm 1968, Thầy trở thành sinh viên Khoa Lịch sử, Trường ĐHSP Hà Nội I. Với thành tích học tập và hoạt động phong trào xuất sắc, năm 1972, Thầy được giữ lại làm giảng viên. Dấu mốc 1972 ấy đã khởi đầu cho hành trình hơn nửa thế kỷ Thầy tận tụy cống hiến cho sự nghiệp giáo dục và nền khoa học lịch sử nước nhà.
2. Một nhà khoa học chân chính – "Cây đại thụ" của Sử học Việt Nam cận hiện đại
Suốt hơn nửa thế kỷ bén duyên cùng với Sử học, Thầy trở thành một trong những chuyên gia hàng đầu về Lịch sử Việt Nam cận – hiện đại. Thầy là chủ nhiệm 01 đề tài cấp Nhà nước, 05 đề tài cấp Bộ và công bố hàng trăm bài báo, tham luận uy tín.
Nhiều giáo trình, chuyên khảo do Thầy chủ trì hoặc tham gia biên soạn đã trở thành cẩm nang nền tảng cho việc nghiên cứu, giảng dạy lịch sử trong các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, học viện như: Lịch sử Việt Nam 1858-1896, Giáo trình Lịch sử Việt Nam, Phong trào dân tộc trong đấu tranh chống Pháp ở Việt Nam, Lịch sử nhà Nguyễn – Một cách tiếp cận mới, Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh...
Tôi còn nhớ năm 2003, khi bắt đầu được Thầy dạy và sau đó là hướng dẫn đề tài NCKH sinh viên, rồi đến Luận án Tiến sĩ (2010), Thầy luôn kiên nhẫn chỉ bảo tôi từ ý tưởng, phương pháp tiếp cận đến từng nguồn tài liệu. Sự dìu dắt của Thầy đã giúp luận án của tôi đạt Giải Ba Giải thưởng Sử học Phạm Thận Duật (2015) - phần thưởng vô giá mà tôi trân quý như một lời tri ân gửi tới Thầy.
3. Một nhân cách cao cả – Lấy nhân cách để giáo dục nhân cách
Điều đọng lại sâu sắc nhất trong tôi về Thầy là sự giản dị, nhân hậu với "nụ cười hiền từ như Đức Phật". Sự đồng hành của Thầy cùng phu nhân – PGS.TS. NGƯT Đào Tố Uyên (cô chủ nhiệm 4 năm đại học của lớp tôi) đã cổ vũ tôi tiếp tục theo đuổi giấc mơ nghề giáo chân chính và gắn bó với Khoa Lịch sử.
Thầy đã hướng dẫn thành công 30 nghiên cứu sinh bảo vệ luận án tiến sĩ đến từ khắp mọi miền đất nước. Dưới sự dìu dắt của Thầy, nhiều người đã trở thành các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục uy tín. Dù giữ nhiều vị trí quản lý quan trọng như Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Đại cương – ĐHQG Hà Nội; Phó Giám đốc NXB ĐHQG Hà Nội; Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ nhiệm Khoa Lịch sử – ĐHSP Hà Nội..., Thầy vẫn luôn giữ trọn sự bao dung, giản dị. Thầy đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý: Nhà giáo Nhân dân (2017), Nhà giáo Ưu tú (2008), Huân chương Lao động Hạng Ba…
Những ngày cuối đời trên giường bệnh, đúng hôm tôi bảo vệ ở cấp cơ sở, nửa đêm Thầy bảo Cô gọi điện xem tình hình của tôi thế nào. Ngày tôi nhận quyết định Phó Giáo sư vào thăm Thầy, Thầy không nói được nhưng đã dùng hết sức lực run run viết lại 3 chữ: "Cảm ơn con!". Ba chữ ngắn gọn ấy gói ghém sự bao dung, tin tưởng và trở thành kim chỉ nam cho tôi trong suốt hành trình sống và cống hiến.
Hơn nửa thế kỷ cống hiến cho khoa học lịch sử, cho nền giáo dục của đất nước, cho khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Thầy tôi - GS.TS.NGND Nguyễn Ngọc Cơ - bằng đạo đức cao cả của một nhà giáo, bằng trí tuệ của một nhà khoa học chân chính, bằng tình yêu nghề, yêu học trò đã để lại những dấu ấn vô cùng to lớn trong lòng đồng nghiệp, học trò qua di sản đồ sộ các các sản phẩm khoa học và sản phẩm đào tạo mà Thầy đã dày công gây dựng. Dù trên con đường về Khoa Lịch sử nay không còn bóng dáng Thầy, nhưng tôi tin, Thầy ở nơi miền xa sẽ luôn mỉm cười vì trong trái tim chung tôi, Thầy mãi là ngọn hải đăng dẫn đường, chỉ lối để chúng tôi luôn tự hào vì đã, đang và mãi mãi luôn là học trò của Thầy!
Hà Nội, tháng 5 năm 2024
————————————————————
Chặng đường 75 năm kiến tạo, gìn giữ và phát huy truyền thống của Khoa Lịch sử – Trường Đại học Sư phạm Hà Nội được vun đắp bởi dấu ấn của nhiều chân dung nhà giáo, nhà nghiên cứu khoa học trí tuệ, giàu tâm huyết. GS.TS. NGND. Nguyễn Ngọc Cơ là một người thầy, nhà nghiên cứu Sử học đáng kính như thế.
Với tình yêu sâu sắc dành cho Lịch sử cùng tinh thần trách nhiệm cao cả với nghề nhà giáo, Thầy đã dành trọn sự nghiệp để cống hiến cho công tác đào tạo, nghiên cứu và xây dựng mái nhà chung Khoa Lịch sử. Thầy không chỉ truyền thụ tri thức lịch sử mà còn rèn luyện tư duy và phương pháp nghiên cứu khoa học cho biết bao thế hệ sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh, những người đã và đang tiếp bước gieo mầm tri thức trên khắp mọi miền Tổ quốc. Trong nghiên cứu, Thầy Nguyễn Ngọc Cơ là một trong những chuyên gia hàng đầu về Lịch sử Việt Nam cận - hiện đại với nhiều công trình nghiên cứu, công bố khoa học. Thầy cũng là tác giả của nhiều đầu sách chuyên khảo, giáo trình giá trị.
Trân trọng và biết ơn những cống hiến bền bỉ của thầy, nhân dịp kỉ niệm 75 năm thành lập khoa, Khoa Lịch sử xin kính gửi những lời tri ân sâu sắc đến Thầy. Sự đóng góp to lớn trong giảng dạy và nghiên cứu của Thầy sẽ là ngọn lửa soi đường tri thức và tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ tiếp nối.
Để tiếp tục hoàn thiện và lưu giữ những mạch kí ức, thước phim tư liệu quý giá về hành trình dấu ấn 75 năm, Ban Tổ chức rất mong nhận được thêm các câu chuyện, hình ảnh, kỉ niệm từ quý thầy cô, đồng nghiệp và các thế hệ học trò. Mọi đóng góp vui lòng gửi đến Văn phòng khoa Lịch sử hoặc email: [email protected].
.
————————————————————
KHOA LỊCH SỬ TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
Địa chỉ: tầng 2, nhà B, trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 136 Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội
Email: [email protected].