18/03/2021
[CHỦ ĐỀ HỘI THẢO: CHẤT LIỆU VĂN HỌC DÂN GIAN TRONG VĂN HỌC VIẾT]
Từ những ngày xa xôi lắm, khi con người còn chưa có chữ viết, họ đã có những sáng tác văn học. Ấy là những thần thoại, những truyền thuyết, những cổ tích,... mà đã quá quen thuộc với chúng ta ngày nay. Những sáng tác ấy được gọi là văn học dân gian. Có thể nói, văn học dân gian chính là chặng đầu của nền văn học Việt Nam, mở đầu cho một nền văn học phong phú đầy màu sắc của dân tộc.
Sau này, khi văn học viết được hình thành, ta vẫn bắt gặp vô số những nét tương đồng giữa văn học dân gian và văn học viết. Đó là bởi văn học viết chịu ảnh hưởng vô cùng lớn từ văn học dân gian, từ cả phương diện nội dung tới phương diện nghệ thuật. Cũng vì lẽ ấy, trong “Giáo trình Văn học dân gian” từng nhận định: “Văn học dân gian là cội nguồn, là bầu sữa mẹ nuôi dưỡng nền văn học dân tộc Việt Nam. Nhiều thể loại văn học viết được xây dựng và phát triển dựa trên sự kế thừa các thể loại văn học dân gian. Nhiều tác phẩm, nhiều hình tượng do văn học dân gian tạo nên là nguồn cảm hứng, là thi liệu, văn liệu của văn học viết. Nhiều nhà thơ, nhà văn lớn của dân tộc (Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Phan Bội Châu, Hồ Chí Minh,….) đã tiếp thu có kết quả văn học dân gian để sáng tạo nên những tác phẩm văn chương ưu tú”. Như vậy, văn học dân gian chính là mảnh đất màu mỡ để hình thành nền văn học viết; và văn học viết chính là những kế thừa, phát huy đặc sắc từ nền văn học dân gian. Đây là mối quan hệ tương hỗ đặc biệt góp phần làm phong phú thêm nền văn học nước nhà.
Trong số những ảnh hưởng của văn học dân gian lên văn học viết, chất liệu văn học dân gian được coi là một trong những ảnh hưởng tiêu biểu nhất. Như trong thơ Nguyễn Trãi, ông từng viết: “Tay ai thì lại làm nuôi miệng/ Làm biếng ngồi ăn lở núi non". Hai câu thơ này được lấy từ chất liệu dân gian - câu tục ngữ “Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ" và “Miệng ăn núi lở". Hay ở thế kỉ XVI, ta lại bắt gặp Nguyễn Bỉnh Khiêm với câu thơ: “Gần son thì đỏ, mực thì đen/ Sáng, biết nhờ ơn thuở bóng đè”, được lấy chất liệu văn học dân gian từ câu “Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng". Dễ dàng thấy được, những chất liệu văn học dân gian đã được sử dụng và “biến tấu" một cách vô cùng tài tình và linh hoạt trong văn học viết.
Nhận thấy phát huy và kế thừa những chất liệu văn học dân gian trong văn học viết góp một phần quan trọng tới nền văn học nước nhà và là một đề tài đáng chú ý, Hội thảo Văn học 2021 xin trân trọng giới thiệu chủ đề chính thức của hội thảo:
CHẤT LIỆU VĂN HỌC DÂN GIAN TRONG VĂN HỌC VIẾT.
Liệu bạn đã sẵn sàng hoà mình vào dòng chảy văn học dân gian, hoà mình vào giai điệu du dương của bản hoà tấu giữa văn học dân gian và văn học viết? Liệu bạn có muốn cùng tìm hiểu thêm về sợi dây liên kết giữa văn học dân gian và văn học viết? Hãy cùng theo dõi Hội thảo Văn học 2021 để cập nhật những thông tin mới nhất về hội thảo nhé!
_____________________
Thông tin liên hệ:
Email: [email protected]
Số điện thoại:
TS. Trần Thanh Việt: 0914499066
TS. Phạm Hải Linh: 0947722234