Trịnh Cường guitarist

Khoảng năm 423, Boethius(Boethius Anicius Manlius Severinus Boethius khoảng 480–524) viết cuốn De Institutione Musica(về cơ sở của âm nhạc). Trong đó, Boethius đã đặt tên bảy bậc âm bằng các chữ cái La tinh A-B-C-D-E-F-G.

Khoảng năm 1025, Guido xứ Arezzo phát minh ra hệ thống ký âm bằng nốt với sáu âm Ut, Re, Mi, Fa, Sol, La.

Cuối thế kỷ XVI, Anselm xứ Flandre thêm âm Si cao hơn âm La.

Năm 1673, Giovanni Maria Bononcini (1642-1678) đổi âm Ut thành Do.

Cả hai kiểu tên của bảy nốt nhạc vẫn song song tồn tại đến ngày nay.
Bên cạnh các đơn vị đo lường tiền tệ, đây cũng là một ví dụ minh họa cho sự không thể thống nhất giữa các nền văn hóa của loài người.

16/8/2026
Trịnh Cường guitarist

GUITAR NHẠC SƠN

Hoàng Dụng Nhiên sinh năm 1013 trong một gia đình lao động tại Yên Hòa, Từ Liêm, Hà Nội.
Chàng thanh niên Hoàng Dụng Nhiên bắt đầu lập thân bằng chân thư ký cho Hãng Orphéo của người Pháp ở 67 phố Tràng Tiền. Hãng này chuyên kinh doanh kèn hát (máy quay đĩa chạy bằng dây cót), đĩa nhạc và một số nhạc cụ phương Tây.
Đĩa hát khi đó đúng là đĩa than vì làm bằng than. Về sau người ta sản xuất đĩa bằng nhựa vinyl tiện hơn.
Sau một thời gian đĩa vinyl bị CD lấn át, gần đây người nghe nhạc bắt đầu chơi lại đĩa vinyl nhưng người ta vẫn gọi là đĩa than nghe cho “cổ”.
Khoảng năm 1937-1938, phong trào tân nhạc bắt đầu khởi động nên thanh niên đua nhau học mandolin, guitar và đàn chủ yếu được các công ty như Orphéo nhập khẩu về từ Pháp.
Vì biết tiếng Pháp nên ông Nhiên đã nghiên cứu tất cả những tài liệu kèm theo nhạc cụ của các nhà sản xuất và tìm đọc tất cả các sách báo nói về nghề chế tác nhạc cụ.

Khi cuộc khủng hoảng kinh tế ở các nước đế quốc lan sang các nước thuộc địa, hãng Orphéo phải thu hẹp kinh doanh nên đóng cửa hàng 67 Tràng Tiền và rút về trụ sở chính ở Hải Phòng.

Nhận thấy cơ hội cho mình, ông Nhiên xin nghỉ ở hãng để bắt đầu thực hiện ý tưởng nung nấu từ lâu: sửa chữa và sản xuất nhạc cụ.

Ông cũng có người đồng chí hướng là người bạn hàng xóm ở phố Hàng Bông là một trong những người mở hiệu đàn sớm nhất Hà Nội, đó chính là nhạc sỹ Dương Thiệu Tước - một trong những nghệ sỹ guitar thế hệ đầu tiên của Hà Nội. Về sau, nhạc sĩ Dương Thiệu Tước chuyển vào Sài Gòn sinh sống và trở thành người khai sinh ra ngành guitar cổ điển ở đó.
Việc mở hiệu đàn của nhạc sỹ Dương Thiệu Tước xuất phát từ mong muốn khuyếch trương phong trào tân nhạc trong thanh niên nên phải có đàn để bán cho họ, rồi sau đó còn phải sửa chữa.

Để bắt đầu sự nghiệp chế tác guitar, đầu tiên ông Nhiên đi học nghề mộc ở trường Bách nghệ.
Hai năm sau ông đã chế tác được cây guitar đầu tiên.
Chẳng bao lâu sau, xưởng đàn Nhạc Sơn ra đời tại nhà riêng ở phố Hàng Khoai với chỉ một mình ông.
Dần dần xưởng đàn Nhạc Sơn phát triển, ông thuê cửa hàng ở phố Hàng Da, rồi 29 Hàng Điếu trước khi về ngõ Sân Quần – phố Khâm Thiên.
Cùng với các hiệu đàn Nhạc Huyền của nghệ sỹ Tạ Tấn ở 92 Hàng trống, hiệu Trần Đình Thư ở Hàng Bông, hiệu đàn Nhạc Sơn đã trở nên thân thiết với các nhạc sỹ Hà thành lúc đó như Nguyễn Xuân Khoát, Nguyễn Hữu Hiếu, Nguyễn Thiện Tơ … và những cây guitar nội đã được các nhạc sỹ tin dùng không kém gì đàn nhập từ Pháp.

Không chỉ chế tác guitar, mandolin, ông Nhiên còn chế tác cả violin, cello, doublebass.
Đó là những cây đàn ông làm theo yêu cầu đặc biệt như cây contrebasse sử dụng trong chương trình âm nhạc mừng giải phóng Thủ đô năm 1954.
Ngoài số ít trường hợp đặc biệt như vậy, cả cuộc đời ông dành hết cho cây đàn guitar.

Trong những năm tháng chiến tranh, biết bao lần ông cũng như những người dân thủ đô phải bỏ nhà đi tản cư, sơ tán.
Cứ ngớt chạy loạn là hiệu Nhạc Sơn lại hoạt động.
Hàng chục lần đổi địa điểm nhưng người ta vẫn tìm đến ông.

Khi tham gia Xưởng nhạc cụ quốc doanh mà ông là thành viên Ban quản trị, ông luôn cùng anh em thợ mày mò nghiên cứu chế tạo các thiết bị, công cụ sản xuất để hoàn thiện quy trình sản xuất, kể cả sản xuất dây đàn với các thiết bị hết sức thô sơ.

Khi cơn gió thị trường ùa tới, cửa hiệu mặt tiền đành phải sang nhượng, ông quay về với căn nhà nhỏ ở ngõ Sân Quần cặm cụi với những cây guitar như ngày khởi nghiệp.
Có khác là tên Nhạc Sơn không phải trên biển hiệu mà nắn nót viết lên cánh cửa gỗ thâm.
Điều không khác trước là mỗi cây guitar đều có âm thanh riêng, có hồn riêng mà những người chủ của nó luôn yêu quý nó như một người bạn tri âm.
Thời gian có thể lấy bớt dần sức lực của ông khiến ông không thể trực tiếp thổi hồn vào những mảnh gỗ nhưng thời gian không ngăn cản được ông nghe, đọc.
Ông vẫn luôn say sưa đọc những sách vở tài liệu liên quan đến việc chế tác đàn như thưở mới vào nghề và nói mãi không hết chuyện nếu gặp người có cùng mối quan tâm.
Tình yêu với việc chế tác guitar không những đã theo ông đến khi sức cùng lực kiệt mà ông còn truyền tình yêu đó sang cho những người thợ trong đó có con trai ông – Hoàng Hội Nghĩa.
Ông Nghĩa đã làm cho bố mình yên nghỉ thực sự khi tiếp tục sự nghiệp chế tác guitar trong khi ông đã có bằng Cử nhân sư phạm Toán.
Tại căn nhà của cha ông để lại ở ngách 378/47 đường Lê Duẩn, quận Đống Đa, Hà Nội, ông Nghĩa lại ngày ngày cùng những người thợ “thổi hồn” vào những mảnh gỗ để những người yêu guitar có thể tìm được người bạn tri âm cùng khám phá thế giới âm nhạc kỳ diệu.
(Trích từ Nghệ thuật trình tấu guitar cổ điển ở Hà Nội -
Theo lời kể của ông Hoàng Hội Nghĩa và bài “ Người thợ đàn của nửa thế kỷ đất Hà thành” của tác giả Vân Hạc đăng trên báo Thể thao & Vănhóa số 79, 28/09/1999 )
Ảnh sưu tầm trên mạng
14/8/2026
Trịnh Cường guitarist

TREMOLO
Thấy người ta tự hào về kỹ thuật tremolo của guitar mà không khỏi buồn cười.
Các vị ý chỉ ôm khư khư lấy cây đàn của họ mà không dỏng tai lên mà nghe các nhạc cụ khác chơi.
Âu cũng là một cái cớ để tìm hiểu về lịch sử kỹ thuật này, duyên là thế.

Trong âm nhạc, tremolo hay tremolando(theo kiểu tremolo) là một hiệu ứng tạo cảm giác ngân dài hoặc rung một âm bằng cách lặp lại nhanh một nốt nhạc hoặc luân phiên hai nốt khác nhau.

Với các nhạc cụ phát âm rời như piano, đàn dây gảy, kỹ thuật này thường nhằm mô phỏng cách hát ngân nga của ca sĩ hoặc các nhạc cụ phát âm liên tục như đàn dây kéo, bộ hơi.

Các trường hợp tremolo còn lại có mục đích khác ngay từ khi xuất hiện.

Có những phỏng đoán rằng kỹ thuật tremolo đã được sử dụng trong âm nhạc đàn harp xứ Wales thời Trung cổ, căn cứ vào các chỉ dẫn trong bản chuyển soạn của Robert ap Huw.

Thuật ngữ tremolo xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1617 trong sáng tác của Biagio Marini.
Nhưng về bản chất, chỉ dẫn này chỉ là rung bằng vĩ.

Còn kỹ thuật tremolo như định nghĩa đầu tiên do Claudio Monteverdi phát minh vào năm 1624.
Nhà soạn nhạc opera vĩ đại đã viết các nốt móc kép lặp lại để tạo hiệu ứng stile concitato(sôi nổi, kịch tính) trong phân cảnh opera Il combattimento di Tancredi e Clorinda.

Kiểu "tremolo đều" xuất hiện nhằm gia tăng kịch tính cho bè đệm của đàn dây và tạo sự tương phản với các nét vĩ kéo dài thông thường.

Tuy nhiên, phải đến thời của Gluck thì kiểu tremolo đích thực mới được công nhận là một thủ pháp phổ biến.

Có bốn loại tremolo lịch sử khác bao gồm:
Tremolo dạng sóng hiện đã không còn được sử dụng.
Tremolo dùng vĩ.
Tremolo dùng ngón bấm hay tremolo luyến.
Tremolo kết hợp cả vĩ lẫn ngón bấm.

12/8/2026
Trịnh Cường guitarist

VỀ TÊN GỌI NGHỆ SĨ, CA SĨ, NHẠC SĨ
Lâu lâu về trước, tôi gặp lại hai đàn anh từng chơi với nhau ở trường đại học. Một giảng viên, một học viên khóa trên và là tay trống số 1 và số hai của đội văn nghệ trường.

Sau khi hàn huyên ôn lại những kỷ niệm, tôi đưa carte visite cho hai anh. Anh giảng viên xem carte và trầm trồ: em giờ thành nghệ sĩ rồi đấy!
Ơ, anh em mình vẫn là nghệ sĩ từ xưa mà.
Không, em bây giờ khác.

Chúng tôi không nói tiếp về chủ đề này vì còn nhiều chuyện hay hơn để nói. Nhưng sau đó, câu “ đãthành nghệ sĩ” vẫn đọng lại trong tôi với một chút ngồ ngộ.

Tôi thấy hai đàn anh coi nghệ sĩ như một danh hiệu trong khi tôi vẫn nghĩ đó là tên một nghề như bao nghề khác kỹ sư, bác sĩ, công nhân … Nghệ sĩ đơn giản là người lao động nghệ thuật.

Sau đó ít năm, một cô học viên có kể hay đi nghe mấy guitarist trẻ biểu diễn ở L’Espace: các bạn ý đánh giỏi lắm, được gọi là nghệ sĩ guitar đấy anh.
Câu nói của cô lập tức gợi lại ý “thành nghệ sĩ” kể trên và tôi bật cười hỏi cô: căn cứ vào đâu để được gọi là nghệ sĩ guitar?
Em không biết, thấy các bạn ý khoe thế.

Sau, trong một chuyến đi điền dã với nhóm chung sở thích, một cô họa sĩ thể hiện sự không vừa lòng:“ sao ai cũng là họa sĩ được?” Như cô phải học vỡ mày vỡ mặt.
Tôi cho rằng nghề nào cũng có nghiệp dư và chuyên nghiệp.
Còn cô cho rằng phải được đào tạo bài bản mới gọi là chuyên nghiệp.

Khái niệm chuyên nghiệp của mỗi người rất khác nhau vì người thì coi đó là một tiêu chí về trình độ, người khác coi là tiêu chí về cách hành nghề hoặc về cách đào tạo.

Ba tình huống kể trên đã làm tôi buộc phải hiểu đa số coi nghệ sĩ, nhạc sĩ, họa sĩ như một danh hiệu có điều kiện, không phải cứ khơi khơi mà tự xưng.

Vậy xin hỏi:
- Các tiêu chuẩn nào được quy định ở luật nào để được gọi là nghệ sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ, họa sĩ?
- Dùng từ gì để gọi người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật nói chung?
- Một người kiếm sống bằng nghề hát thì gọi họ là gì? Không lẽ cứ gọi là con hát như thời phong kiến ?
- Một người kiếm sống bằng nghề chơi đàn hay vẽ tranh, nặn tượng thì gọi họ là gì?

Xin đừng nói là họ không cần một tên gọi.
Bất cứ ai kiếm sống bằng mọi hình hình thức lao động để đáp ứng nhu cầu của người khác đều đáng trân trọng như nhau.
Dù lao động bằng hình thức nào, mỗi người chúng ta đều phải ra một sản phẩm.
Tên gọi của nghề nghiệp sẽ gắn liền với sản phẩm của bạn bất kể bạn muốn hay không.

Với tôi, nghệ sĩ chỉ đơn giản là người lao động nghệ thuật. Lao động trong chuyên ngành nghệ thuật nào thì sẽ gọi theo đúng sản phẩm của lao động đó.
Ca sĩ là người sống bằng nghề hát, họa sĩ là người sống bằng vẽ ...
Như mọi nghề nghiệp khác, có cả nghệ sĩ nghiệp dư và chuyên nghiệp.
Nghệ sĩ được đào tạo chuyên nghiệp nhưng phong cách làm việc và sản phẩm kém thì còn tệ hơn nghệ sĩ nghiệp dư và ngược lại.
AI vẽ minh họa
11/8/2026
Trịnh Cường guitarist

Happy birthday, maestro Eliot Fisk!

Nghệ sĩ guitar điêu luyện người Mỹ Eliot Fisk chào đời ngày này năm 1954 trong một gia đình theo giáo phái Quaker ở Philadelphia.
Ông tốt nghiệp trung học ở DeWitt, New York, rồi học nhạc tại Đại học Yale với các nghệ sĩ harpsichord Ralph Kirkpatrick và Albert Fuller.
Ông theo học biểu diễn guitar với các bậc thầy Ghiglia, Alirio Díaz và Andrés Segovia.
Ông được Segovia dạy kèm trong nhiều năm và là học trò cuối cùng của bậc thầy vĩ đại.

Ông nhận cả bằng Cử nhân Nghệ thuật và Thạc sĩ Nghệ thuật và năm 1977, ông thành lập khoa guitar của ĐH Yale.

Fisk được ca ngợi về cách diễn tấu biến cường đến mức cực đoan — từ những nốt pianissimo thì thầm, ông có thể làm khán giả choáng khi đẩy lên fortissimo xé tan không gian.

Giới phê bình truyền thống đôi khi chê ông "quá kịch tính" ngay cả với những tác phẩm cần sự mộc mạc.
Nhưng ngược lại, chính Segovia từng khen ngợi Fisk là một trong những nghệ sĩ tài năng và thông thái nhất thời đại.
Những khán giả yêu mến ông lại bị mê hoặc bởi năng lượng bùng nổ, sự thông minh trong tư duy cấu trúc và tinh thần sẵn sàng chấp nhận rủi ro trên sân khấu.

Một trong nhưng album nổi bật của ông là tập 24 Caprice của N Paganini: https://open.spotify.com/album/2Acc7zBInzn2dBHVlI2gqi
10/8/2026
Trịnh Cường guitarist

Ngồi thẳng lưng và ngồi sát mép ghế
Vì sao phải ngồi thẳng lưng thì hầu như ai cũng biết, không biết tra Gúc gồ ra cả đống kết quả

Nhưng lý do phải ngồi sát ghế thì hầu như tôi chưa thấy học viên nào của mình biết. Đây cũng là tư thế chuẩn như thẳng lưng khi chơi đàn. Gúc không cho kết quả nào.

Lý do đơn giản thôi: mép ghế sẽ không cản trở lưu thông máu ở đùi gây tê đùi. Các game thủ kiểu gì chả bị tê đùi khi ngồi giữa mặt ghế hàng giờ.
Ảnh AI
9/8/2026
Trịnh Cường guitarist

Happy belated birthday, Maestro Stepan Rak !
9/8/2026
Trịnh Cường guitarist
https://www.facebook.com/share/p/1dCfUbCRfR/

Happy Birthday to prolific composer and virtuoso guitarist, Štěpán Rak. The first professor of guitar ever appointed in the Czech Republic, he champions the use of the right-hand pinkie and has a stone guitar. And he's also an author and award-winning photographer. Respect.