12/08/2026
⛰️MAI CHÂU – MỘT CHUYẾN ĐI, MỘT KHOẢNG LẶNG TRONG TÔI!
Có những chuyến đi, khi trở về rồi, những con đường, những cảnh vật cũng dần lùi lại phía sau. Nhưng có những chuyến đi lại ở lại theo một cách rất khác – bằng một ánh nhìn, một câu chuyện, một khoảnh khắc khiến ta bất chợt nhớ về ngay giữa những ngày bình thường.
Với tôi, Mai Châu là một chuyến đi như thế.
Đã một tuần kể từ ngày tôi trở về. Công việc lại nối tiếp công việc, những trang giáo án lại mở ra, những tiếng gọi “cô ơi” lại ríu rít bên tôi mỗi ngày. Cuộc sống trở về với nhịp quen thuộc, nhưng trong một góc nhỏ của ký ức, tôi vẫn thấy mình đang ở giữa màu xanh của núi rừng, nghe tiếng khèn vọng lại từ một bản làng xa, hay lặng người trước những dấu tích mà thời gian vẫn chưa thể làm phai mờ.
Điều đầu tiên tôi mang về từ chuyến đi ấy lại không phải là một bức ảnh đẹp - Đó là niềm biết ơn.
Tôi vẫn nhớ buổi sáng hôm ấy, chúng tôi đến trao quà cho hai gia đình liệt sĩ, nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Hai suất quà, trị giá 2.000.000 đồng, được gửi trao từ nguồn kinh phí của chương trình “Chung tay bảo vệ môi trường – Trao gửi yêu thương” mà nhà trường thực hiện trong năm học vừa qua. Món quà nhỏ thôi, nhưng phía sau món quà ấy là rất nhiều bàn tay đã cùng góp lại. Những chai nhựa, những phế liệu tưởng như bỏ đi được gom góp từng chút một, rồi từ đó trở thành một phần yêu thương được gửi đến những gia đình đã có người thân hy sinh cho đất nước.
Đứng trước những người mang trong mình một phần ký ức của chiến tranh, tôi bỗng thấy lòng mình chậm lại. Có những mất mát thời gian có thể làm dịu đi, nhưng không thể xóa nhòa. Có những người đã nằm lại, để những người ở lại được sống một cuộc đời bình yên hơn. Và tôi hiểu rằng, đôi khi một món quà không cần lớn. Điều quan trọng là trong đó có sự chân thành, có lòng biết ơn và có sự nhớ đến.
Rời khoảnh khắc ấy, tôi bước tiếp trong chuyến đi với một Hòa Bình rất khác – không chỉ có núi non và những miền xanh bất tận, mà còn có chiều sâu của lịch sử, của những con người đã để lại dấu ấn bằng mồ hôi, trí tuệ và cả sự hy sinh.
Tôi đến Nhà máy Thủy điện Hòa Bình.Trước mắt tôi là dòng sông Đà cuộn chảy, là mặt hồ rộng xanh phía trên, là những tổ máy khổng lồ nằm sâu trong lòng núi vẫn ngày đêm vận hành. Có những điều trước đây tôi chỉ biết qua sách báo, nhưng khi được tận mắt nhìn thấy, tôi mới cảm nhận rõ hơn sự kỳ vĩ của một công trình được tạo nên bởi biết bao năm tháng và công sức của con người.
Tôi đi qua Nhà truyền thống, lắng nghe những câu chuyện về quá trình xây dựng nhà máy. Tôi tò mò trước khối bê tông lưu giữ bức thư mà những người xây dựng năm xưa gửi lại cho thế hệ mai sau.
Nhưng điều khiến tôi lặng người lâu hơn cả là khi đứng trước nơi tưởng niệm 168 cán bộ, kỹ sư, công nhân đã hy sinh trong quá trình xây dựng công trình. Tôi nghĩ về họ rất lâu. Có thể khi bắt đầu công việc, họ chỉ nghĩ mình đang làm một phần việc của mình. Nhưng những phần việc của rất nhiều con người, qua năm tháng, đã góp lại thành một công trình lớn lao cho đất nước.
Đứng trước nơi ấy, tôi chợt nhận ra lịch sử không chỉ nằm trên những trang sách. Lịch sử có thể hiện hữu ngay trước mắt mình – trong một dòng sông, một công trình, một khối bê tông, một nơi tưởng niệm và trong câu chuyện về những con người đã dành tuổi trẻ của mình để làm nên những điều có ý nghĩa cho thế hệ sau.
Tôi thấy tự hào. Một niềm tự hào rất lặng, nhưng đủ để khiến tôi nghĩ nhiều hơn về hai chữ “trách nhiệm” – với công việc mình đang làm, với những điều mình đang được hưởng và với những thế hệ sẽ đến sau mình.
Rồi Mai Châu lại đưa tôi trở về với một miền cảm xúc khác – gần gũi, bình dị và đầy sức sống.
- Tôi nhớ Đèo Đá Trắng giữa mây trời và những dãy núi nối tiếp nhau. Nhớ bản Lác với những nếp nhà sàn, khung cửi, những tấm thổ cẩm nhiều màu và dáng người bình dị của đồng bào nơi đây.
- Nhớ cơm lam, cá sông Đà, lợn bản, rau rừng – những hương vị mộc mạc mà dường như chỉ cần nếm một lần cũng đủ để nhớ về một vùng đất.
Tôi thích những điều bình dị ấy.
- Một nếp nhà được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Một khung cửi vẫn đều đặn bên hiên. Một bộ trang phục truyền thống. Một điệu xòe, tiếng khèn, tiếng cồng chiêng vang lên giữa núi rừng.
Tôi nhận ra rằng văn hóa không phải lúc nào cũng nằm trong những điều lớn lao. Đôi khi, văn hóa chỉ đơn giản là cách một người giữ lấy nghề của cha ông, cách một gia đình gìn giữ nếp nhà, cách một cộng đồng nâng niu những giá trị mà thế hệ trước trao lại.
Tôi nhớ buổi tối ở Mai Châu. Những bước chân nối nhau trong điệu nhảy sạp, những tiếng cười giòn giã, những cái nắm tay kéo mọi người lại gần nhau hơn, cùng chụm đầu quanh các chum rượu cần thơm nhẹ. Những đồng nghiệp ngày thường gặp nhau giữa công việc, giữa những giờ lên lớp vội vàng, hôm ấy bỗng trở nên thật gần. Tôi chợt hiểu rằng có những khoảng cách chỉ cần một chuyến đi là có thể thu ngắn lại. Có lẽ, một tập thể không chỉ được tạo nên từ những công việc cùng làm, những nhiệm vụ cùng hoàn thành, mà còn từ những kỷ niệm cùng nhau tạo nên.
Giữa núi rừng, tôi cũng có những phút giây được sống thật chậm. Không tiếng còi xe, không nhịp sống vội vã của phố thị, chỉ có tiếng gió, tiếng chim, màu xanh của núi và sự trong lành của thiên nhiên. Có lúc tôi chẳng muốn chụp thêm một bức ảnh nào. Chỉ muốn đứng đó, nhìn, nghe và cảm nhận.
Có lẽ bởi sau những tháng ngày miệt mài với công việc, với giáo án, với những lo toan rất đời thường, con người ta đôi khi cần một khoảng lặng để nhận ra mình cũng cần được nghỉ ngơi, được sẻ chia và được nạp lại năng lượng.
Tôi trở lại với lớp học, với những tiếng gọi “cô ơi” thân thuộc, với những công việc thường ngày. Nhưng tôi biết, mình đã mang về nhiều hơn những bức ảnh đẹp.
Tôi mang về một chút biết ơn.
Một chút tự hào.
Một chút bình yên.
Và rất nhiều thương mến.
Tôi nghĩ về nghề của mình nhiều hơn. Tôi làm nghề dạy trẻ – mỗi ngày đứng trước những tâm hồn còn rất nhỏ. Có lẽ những điều tôi nhìn thấy hôm nay sẽ không chỉ dừng lại ở những ký ức của riêng tôi. Một ngày nào đó, tôi sẽ kể cho các con nghe về những người đã hy sinh cho đất nước, về những con người đã làm nên những công trình lớn, về những bản làng biết gìn giữ văn hóa của mình và về một quê hương đẹp biết bao. Bởi tôi tin rằng, những bài học đẹp nhất đôi khi không bắt đầu từ một trang giáo án. Chúng bắt đầu từ những điều người giáo viên đã từng nhìn thấy, từng rung động và từng yêu quý.
Và biết đâu, một câu chuyện tôi kể bằng tất cả sự xúc động của mình hôm nay, sẽ trở thành một hạt mầm rất nhỏ trong tâm hồn một đứa trẻ ngày mai.
Mai Châu đã đi qua, nhưng trong tôi, chuyến đi vẫn còn đó – như một khoảng trời xanh, một dòng sông Đà cuộn chảy, một tiếng khèn giữa núi rừng, một ánh nhìn lặng lẽ trước những người đã khuất và những tiếng cười còn vang mãi giữa những người đang sống.
Tôi nghĩ, có những chuyến đi không đo bằng quãng đường đã đi qua, mà được đo bằng những điều đã ở lại trong lòng. Với tôi, Mai Châu là một chuyến đi như thế, một chuyến đi để biết ơn hơn những gì mình đang có, tự hào hơn về những gì cha ông đã để lại, yêu hơn những giá trị bình dị của quê hương và trở về với công việc của mình bằng một trái tim đầy hơn, dịu dàng hơn.
Có những chuyến đi để rồi trở về. Và có những chuyến đi, khi trở về rồi, ta mới nhận ra mình đã mang theo một phần của nơi ấy trong lòng.
Mai Châu, với tôi, là một phần như thế❤️
