04/05/2026
CẢM GIÁC BẢN THỂ ( cảm thụ bản thể)
Cảm giác bản thể là gì?
Tưởng tượng như thế này: khi ba mẹ nhắm mắt lại, ba mẹ vẫn biết được tay chân mình đang ở đâu, đúng không?
→Đó chính là nhờ cảm giác bản thể, giúp cơ thể chúng ta biết mình đang ở đâu và đang làm gì, ngay cả khi không nhìn.
Khi con biết mình đang đứng hay ngồi, khi con bước đi mà không cần nhìn xuống chân, hay khi con có thể ôm ba mẹ với một lực vừa đủ yêu thương – đó là lúc CẢM GIÁC BẢN THỂ đang làm việc.
__________________________________
Những hoạt động hàng ngày cần CẢM GIÁC BẢN THỂ
Cô kể ba mẹ nghe vài hoạt động hàng ngày – tưởng chừng đơn giản nhưng lại cần cảm giác bản thể thật tốt mới hỗ trợ cho con:
- Viết chữ: Con cần biết lực tay vừa phải – không quá mạnh, không quá nhẹ.
- Đeo ba lô: Cơ thể tự biết "à, nặng quá, phải dùng nhiều sức hơn", và khi nhẹ thì điều chỉnh lại.
- Ăn uống: Muỗng thức ăn đến miệng gọn gàng không bị rớt, là nhờ cảm giác bản thể đấy!
- Tập yoga hay giữ thăng bằng: Cơ thể tự điều chỉnh để không bị ngã.
- Mặc đồ: Cảm giác bản thể giúp con biết đâu là tay áo, đâu là quần, và lực cần thiết để kéo khóa, cài nút.
--------------------------------------------
Điều gì xảy ra khi cảm giác bản thể chưa phát triển tốt?
Một số em bé – đặc biệt là trẻ tự kỷ – có thể gặp khó khăn trong việc “nghe lời” từ cơ thể mình
→giống như một phi công đang lái máy bay mà các đồng hồ đo không hoạt động chính xác.
Ba mẹ sẽ thấy con có những biểu hiện như:
- Thường xuyên đâm vào tường, bàn ghế (không phải vì nghịch mà là để con cảm nhận cơ thể mình).
- Ngồi xuống một cách “rơi tự do”, hoặc dễ bị ngã khỏi ghế.
- Vẫy tay, dậm chân, hoặc nhảy lên nhảy xuống thật nhiều – vì con cần cảm giác mạnh để "nghe thấy" cơ thể mình, cảm nhận cơ thể mình.
- Lúc thì rất mạnh tay (viết bút rách giấy), lúc lại quá nhẹ (cầm đồ rơi hoài).
- Không sợ té, leo trèo nguy hiểm – hoặc ngược lại, quá sợ nhảy hay xuống cầu thang.
Những hành vi ấy không phải vì con "quậy", mà là vì con đang tìm cách làm quen với cơ thể mình.
Trong các hoạt động tăng CẢM GIÁC BẢN THỂ tại nhà đối với trẻ lớn, khuyến khích Ba Mẹ hãy cho con làm quen với các tư thế của Yoga.
Khi con thực hành yoga – ví dụ như đứng một chân, giữ tư thế "cây" hay ngồi thiền, con không chỉ đang rèn luyện cơ thể, mà còn đang làm "thức tỉnh" một hệ thống cảm giác.
1. Cảm giác bản thể( cảm thụ bản thể)
Khi con giữ một tư thế, cơ thể phải liên tục gửi tín hiệu về các khớp, cơ, trọng lượng – để con biết đang đứng thẳng chưa, có nghiêng không, nên siết cơ nào...
Tất cả để duy trì sự ổn định.
2. Cảm giác thăng bằng (Hệ tiền đình):
Tưởng tượng con đang đứng một chân – chỉ cần nghiêng nhẹ là mất thăng bằng. Não phải phối hợp cực kỳ nhịp nhàng giữa mắt, tai trong và cảm giác cơ thể để giữ con không bị ngã.
-> Đây là cách hệ tiền đình được kích hoạt mạnh mẽ bằng hoạt động tĩnh.
3. Thị giác :
Mắt con giúp xác định không gian xung quanh – có gì phía trước, có an toàn không – và hỗ trợ hệ tiền đình trong việc giữ thăng bằng.
Tập yoga mà nhắm mắt còn khó hơn nhiều vì phải dựa nhiều hơn vào cảm giác bản thể.
4. Hơi thở và cảm giác nội quan
Khi tập yoga, con được hướng dẫn hít sâu, thở chậm, cảm nhận nhịp tim, cảm giác trong bụng, ngực...
->Đây là một phần của cảm giác bên trong – giúp con nhận biết bản thân từ bên trong ra ngoài, tạo nên cảm giác bình an, tự điều chỉnh cảm xúc.
5. Sức mạnh và phối hợp:
Yoga không chỉ là đứng yên.
Con còn phải di chuyển từ tư thế này sang tư thế khác, chuyển động nhịp nhàng, uyển chuyển, biết khi nào nên dồn lực, khi nào nên thả lỏng.
->Đây là lúc con học cách lập kế hoạch vận động – kỹ năng rất cần thiết cho các hoạt động hằng ngày như mặc đồ, chạy nhảy, chơi thể thao.
🍀Lợi ích tổng thể của yoga cho trẻ có nhu cầu đặc biệt:
- Giúp con "cảm nhận”được cơ thể mình rõ ràng hơn.
- Tăng khả năng kiểm soát hành vi, giảm bồn chồn, tăng tập trung.
- Làm dịu cảm xúc, giúp con cảm thấy an toàn, dễ chịu.
- Tăng khả năng điều phối vận động, giảm vụng về.
- Giúp con phản hồi tốt hơn với các giác quan khác nhau – ví dụ như âm thanh nhẹ, ánh sáng, tiếp xúc...
🍀 Ngoài ra ba mẹ còn nên cho con tập các bài vận động ( các mẹ có thể ib cô sẽ gửi tài liệu các bài tập)
---
🍀Gợi ý cho ba mẹ:
Mỗi ngày, mình chỉ cần 5–10 phút cùng con tập vài tư thế đơn giản
- Tư thế cây
- Tư thế mèo – bò
- Tư thế em bé
- Hoặc đơn giản là đứng một chân như chơi “kéo co thăng bằng
- 2 tay ngang bằng vai - nhắm mắt
Ps. Sưu tầm và có chỉnh sửa bổ sung thêm