Can Thiệp Sớm Hải Phòng

🍀 Chậm nói có phải tự kỷ không?

🌻 Theo các chuyên gia nghiên cứu về rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ thì chậm nói chỉ là một trong những dấu hiệu điển hình của hội chứng tự kỷ. Bên cạnh đó thì chậm nói cũng xuất hiện ở những trẻ phát triển bình thường khác nhưng sẽ mất đi sau khi trẻ lớn hơn hoặc trẻ được phát hiện và can thiệp sớm .

🌿 Do đó, khi trẻ chỉ có dấu hiệu chậm nói hơn so với mốc phát triển thông thường thì việc đầu tiên mà bố mẹ nên làm là đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên sâu để được kiểm tra và nhận được đánh giá quan trọng từ phía các nhà chuyên môn. Đồng thời nếu phát hiện ra những vấn đề bất ổn trong quá trình kiểm tra trẻ thì các chuyên gia cũng sẽ đưa cho bố mẹ những lời khuyên hữu ích nhất để giúp con được can thiệp sớm và có nhiều cơ hội để phục hồi cũng như sử dụng ngôn ngữ tốt hơn.

🍀 Cha mẹ cần làm gì khi con bị chậm nói do dính thắng lưỡi?

🌻 Cha mẹ tuyệt đối không nên tin tưởng những mẹo chữa trẻ chậm nói lan truyền trên mạng. Dính thắng lưỡi là nguyên nhân chính chứ không phải trẻ chậm nói tại mẹ không biết dạy. Khi phát hiện con có nguy cơ bị dính thắng lưỡi, phụ huynh nên đưa trẻ tới bệnh viện để tiến hành kiểm tra, đánh giá mức độ dính thắng lưỡi của con.
🌻 Bác sĩ sẽ chỉ định cho trẻ thực hiện phẫu thuật dính thắng lưỡi. Phẫu thuật dính thắng lưỡi là một tiểu phẫu nhỏ, thường được tiến hành trong 15 phút và trẻ sẽ nhanh chóng phục hồi sau 1 – 2 tuần.
🌻 Sau cuộc phẫu thuật dính thắng lưỡi, cha mẹ cần theo dõi và chăm sóc trẻ cẩn thận. Phụ huynh tránh để bé ngậm vật cứng, không để trẻ sờ vào vết cắt. Ngoài ra, sau mỗi bữa ăn. mẹ hãy vệ sinh răng miệng cho bé để làm sạch và tránh nhiễm trùng.
🌻 Trẻ nhỏ sẽ nhanh chóng hồi phục và có khả năng nói, phát âm bình thường. Trẻ không bị coi là trường hợp chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ. Cha mẹ hãy bắt đầu dạy trẻ chậm nói bật âm để con nhanh chóng bắt kịp sự phát triển theo đúng lứa tuổi. Tuy nhiên, nhiều trường hợp bản thân trẻ đã bị chậm nói nên dù đã cắt thắng lưỡi trẻ vẫn không thể bật âm bình thường thì nên đưa trẻ đi can thiệp.
🌻 Trong nhiều trường hợp, bé đã 3 đến 5 tuổi mới phát hiện dính thắng lưỡi, sau khi phẫu thuật, phụ huynh cần cho trẻ tham gia các lớp tập nói ở bệnh viện hoặc các trung tâm phục hồi chức năng để trẻ được hướng dẫn về những lỗi sai trong phát âm. Cha mẹ không nên chủ quan nghĩ rằng sau khi phẫu thuật, trẻ lớn sẽ tự phục hồi và nói được bình thường.

🌿 Trẻ chậm nói do dính thắng lưỡi đã có một khoảng thời gian dài nói và phát âm sai. Chính vì vậy, quá trình thay đổi cách phát âm, giúp con nói nhanh đúng lứa tuổi đòi hỏi cha mẹ cần có sự kiên trì và rèn luyện lại cho con từ những âm nhỏ nhất.

🍀 Dấu hiệu trẻ chậm nói do dính thắng lưỡi

🌻 Để nhận biết trẻ chậm nói nguyên nhân do dính thắng lưỡi, cha mẹ nên đưa con tới trực tiếp bệnh viện để kiểm tra. Bên cạnh đó, nếu con sau khi cắt thắng lưỡi vẫn gặp những hiện tượng sau đây thì khả năng cao bé bị chậm nói:
• Trẻ gặp khó khăn khi bật âm, phát âm.
• Trẻ không thể nói được tròn vành âm.
• Trẻ gặp khó khăn khi diễn đạt, giao tiếp, biểu đạt cảm xúc bằng lời nói

🌿 Tật dính thắng lưỡi nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời sẽ khiến bé khó nói, khó phát âm, nói ngọng từ đó dẫn tới chậm nói. Ngoài ra, nếu trẻ sau khi tiến hành cắt thắng lưỡi vẫn không thể nói bình thường thì nguy cơ cao trẻ đã bị chậm nói. Khi đó, cha mẹ nên đưa trẻ tới các cơ sở y tế uy tín để có phương pháp can thiệp phù hợp.

🍀 Dính thắng lưỡi có làm bé chậm nói không?

🌻 Dính thắng lưỡi không phải là nguyên nhân chính khiến bé chậm nói. Đây là một tật bẩm sinh khiến trẻ khó phát âm ảnh hưởng tới khả năng vận hành lời nói ở trẻ. Dính thắng lưỡi có bốn cấp độ dính từ độ 1 đến độ 4. Nếu dính thắng lưỡi sâu sẽ ảnh hưởng tầm vận động của lưỡi. Trẻ sẽ nói ngọng, khó nói các âm từ có phụ âm lưỡi hoặc bị mất các âm đầu là âm lưỡi. Để trong một thời gian dài, từ một đứa trẻ có khả năng phát âm bình thường trẻ rất có thể bị chậm nói so với lứa tuổi.
🌻 Trẻ chậm nói nguyên nhân vô cùng đa dạng như trẻ chậm nói tự kỷ, chậm nói do yếu tố nuôi dạy, môi trường,… Chính vì vậy, để xác định chính xác liệu trẻ chậm nói do đâu phải do hiện tượng dính thắng lưỡi hay không, phụ huynh nên đưa bé tới các cơ sở y tế để kịp thời thăm khám và có phương pháp khắc phục phù hợp.

🍀 Quan điểm trẻ chậm nói tại mẹ không biết dạy có đúng không?

🌻 Mẹ là người gần gũi và chăm sóc trẻ nhiều nhất do đó mà tất cả mọi vấn đề liên quan đến trẻ đều được mọi người gắn mác” do mẹ” . Nhưng quan điểm đó là hoàn toàn sai lầm bởi trẻ có thể bị ảnh hưởng bởi tính cách, hành động của mẹ khi bắt chước theo chứ không hề bị ảnh hưởng bởi các vấn đề nội quan bên trong cho dù mẹ có thể là người ít nói.

🌻 Trong khi đó, theo các chuyên gia phân tích việc trẻ chậm nói do mẹ là hoàn toàn thiếu cơ sở bởi vấn đề ngôn ngữ ở trẻ chịu sự chi phối của rất nhiều yếu tố như: cơ quan chức năng phát âm, khả năng thích học hỏi ngôn ngữ, khả năng tiếp nhận ngôn ngữ của trẻ…Do đó ngay cả trong trường hợp mẹ có thể là người rất hoạt ngôn và luôn có định hướng sớm để hỗ trợ con nói nhưng trẻ không có nhu cầu và không hợp tác thì trẻ vẫn khó thể sử dụng ngôn ngữ.

🌻 Bên cạnh đó, việc đổ trách nhiệm hoàn toàn vào việc trẻ chậm nói tại mẹ không biết dạy là hoàn toàn sai bởi có thể trẻ chỉ bị chậm phát triển ngôn ngữ hơn so với mốc bình thường nhưng có thể đó chỉ là vấn đề chậm nói đơn thuần mà không phải bệnh lý. Còn nếu muốn biết trẻ chậm nói như thế nào thì gia đình cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên sâu để thăm khám và kiểm tra chứ không nên kết luận hay gán mác cho việc mẹ không biết dạy,

🌻 Mặt khác, việc gắn mác đó cũng rất nguy hiểm vì sẽ tạo cho những người mẹ chăm con nhỏ bị áp lực dẫn đến ảnh hưởng tâm lý và cũng sẽ tác động tâm lý không tốt đến cả đứa trẻ. Cho nên, với những gia đình có con mắc chứng chậm nói hãy bình tĩnh xử lý và cho trẻ đi kiểm tra để có nhận định đúng đắn nhất cũng như cách can thiệp để giúp con không bị bỏ lỡ thời gian phát triển vàng.

🍀 Lời khuyên của chuyên gia cho các trường hợp trẻ chậm nói

🌻 Mặc dù không có giải pháp để ngăn ngừa hoàn toàn cho tình trạng chậm nói xuất hiện ở trẻ do ảnh hưởng của yếu tố gen di truyền. Tuy nhiên, theo các chuyên gia thì những trẻ ở trong trường hợp này nếu được phát hiện và can thiệp sớm thì con vẫn có thể cải thiện được khả năng sử dụng ngôn ngữ và giao tiếp ổn định hơn.
🌻 Do vậy, ở những gia đình có tiền sử mắc chứng chậm nói thì nguy cơ cao trẻ nhỏ trong gia đình sẽ mắc chậm nói. Chính vì vậy các chuyên gia khuyên gia đình nên:
🍒 Đưa trẻ đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên để kịp thời phát hiện bất thường
🍒 Theo dõi các mốc phát triển ngôn ngữ của trẻ qua từng giai đoạn.
🍒 Tham khảo ý kiến của các chuyên gia thường xuyên để có hướng can thiệp tốt nhất cho trẻ
🍒 Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng khuyên các gia đình có con chậm nói nên cho trẻ can thiệp các giải pháp âm ngữ trị liệu bởi giải pháp này có thể giúp trẻ cải thiện và có thể sử dụng ngôn ngữ tốt . Trong đó các chuyên gia khuyên cha mẹ nên đưa con đến các cơ sở y tế chuyên khoa hoặc các trung tâm phục hồi chức năng uy tín để trẻ được thực hiện các biện pháp can thiệp theo đúng quy chuẩn nhằm đem lại hiệu quả tích cực và đảm bảo cho trẻ bắt kịp được các mốc phát triển quan trọng.

🌿 Như vậy trẻ chậm nói có mang yếu tố di truyền nên khi gia đình có tiền sử người thân chậm phát triển ngôn ngữ thì trẻ chắc sẽ có nguy cơ cao. Do đó khi làm các xét nghiệm sàng lọc về vấn đề chậm nói của con cần phải thông báo ngay vấn đề này cho các chuyên gia có nắm bắt.

🍀 Cách xác định trẻ chậm nói có phải do di truyền

🌻 Các chuyên gia khi thăm khám sẽ xác định lý do trẻ chậm nói thông qua một số biểu hiện và các yếu tố liên quan tới vấn đề tiền sử gia đình. Thông qua đó để có nhận định ban đầu về việc trẻ chậm nói do di truyền.

Tuy nhiên, hội chứng chậm nói không chỉ đơn thuần là trẻ khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ mà nó còn kéo theo cả một hệ lụy phía sau: trẻ không có khả năng nói, trẻ tự kỷ… Và nếu trẻ không được can thiệp sớm thì sẽ ảnh hưởng tới tương lai sau này của trẻ. Chính vì vậy, ngoài vấn đề xác định thông qua thông tin trao đổi với gia đình thì các chuyên gia vẫn sẽ khuyên các gia đình thực hiện thêm các xét nghiệm về gen.

Và kết quả sàng lọc gen sẽ giúp việc chuẩn đoán về hội chứng chậm nói của trẻ có kết quả chuẩn xác hơn. Từ đó các chuyên gia sẽ có những giải pháp can thiệp phù hợp để can thiệp sớm cho trẻ ngay trong giai đoạn vàng phát triển( từ 0 đến dưới 3 tuổi) của trẻ để có thể giúp trẻ phát triển đạt được mốc phát triển bình thường.

🍀 Chứng chậm nói có di truyền không?

🌻 Theo nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy trẻ mắc chứng chậm nói có mối liên quan tới các vấn đề về di truyền bởi kết cấu gen. Do đó trong gia đình có tiền sử người mắc chứng chậm nói thường sẽ là nguyên nhân chính dẫn đến việc trẻ nhỏ trong gia đình bị ảnh hưởng. Cụ thể là trẻ gặp khó khăn trong việc sử dụng ngôn ngữ bao gồm cả nói và viết so với các bạn khác.

🌻 Điều này cũng đã được chứng minh bằng hàng loạt các trường hợp xuất hiện trong xã hội như: Ông nội mắc chứng chậm nói thuở nhỏ nhưng đến thế hệ con vẫn phát triển bình thường và đạt được những mốc phát triển ngôn ngữ đúng thời điểm. Tuy nhiên đến đời thứ ba là cháu thì mặc dù đứa trẻ đã lên 2 tuổi vẫn chưa biết nói thậm chí là các mốc phát triển ngôn ngữ của trẻ trước đó từ khi sơ sinh tới khi hai tuổi đều đang phát triển chậm hơn so với mốc phát triển bình thường. Hoặc có những gia đình bố mắc chứng chậm nói khi còn nhỏ và đến đời con đứa trẻ cũng chậm phát triển ngôn ngữ nói hơn so với mốc phát triển bình thường.

🌿 Như vậy, với những ví dụ đó chúng ta có thể thấy trẻ em bị mắc chứng chậm nói là vấn đề bị ảnh hưởng bởi cấu trúc gen di truyền. Vấn đề di truyền có thể qua nhiều thế hệ chứ không nhất thiết phải là thế hệ bố sang con. Do đó, khi gia đình có tiền sử người mắc chứng chậm nói thì gia đình nên chú ý đến con và đưa con đến các cơ sở y tế chuyên sâu để thăm khám khi thấy con có những biểu hiện bất thường hoặc có những mốc phát triển chậm hơn bình thường.

🌿 Bởi vì, nếu bố mẹ kịp thời phát hiện và đưa trẻ đi thăm khám sớm trẻ vẫn có cơ hội được can thiệp và hỗ trợ để cải thiện hoặc phục hồi khả năng nói.Điều đó sẽ giúp cho trẻ không bị bỏ lỡ những cơ hội vàng phát triển cũng như không bị cản trở cho tương lai phát triển sau này.

🍀 Cha mẹ cần làm gì khi trẻ chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ ?

🌻 Có nhiều quan điểm cho rằng trẻ chậm nói tại mẹ không biết dạy. Điều này là hoàn toàn sai lầm. Cũng giống như nhiều kỹ năng khác, nói và phát triển ngôn ngữ là các kỹ năng tự nhiên và cần được nuôi dưỡng. Đặc điểm về sự di truyền sẽ xác định đúng một phần thông tin về khả năng nói và phát triển ngôn ngữ. Tuy nhiên, bé cần có một môi trường lý tưởng để phát triển các kỹ năng đó. Do đó nên cha mẹ cần tạo cho bé một môi trường thật tốt để bé có thể phát triển được tối đa các kỹ năng về nói và ngôn ngữ của bé.

🌻 Khi phát hiện dấu hiệu trẻ chậm nói, cha mẹ nên đưa con đến các trung tâm phục hồi chức năng để có những đánh giá chính xác nhất về tình trạng của bé. Nếu bé chỉ bị chậm nói đơn thuần thì bố mẹ không cần phải quá lo lắng về vấn đề này. Nhưng nếu trẻ được đánh giá là bị chậm phát triển ngôn ngữ thì cha mẹ cần cho trẻ tham gia các buổi trị liệu về ngôn ngữ. Cha mẹ cũng nên có mặt quan sát và tìm hiểu về các buổi trị liệu để tham gia vào quá trình điều trị cùng bé. Đồng thời, các bác sĩ cũng đưa ra những lời khuyên giúp cha mẹ có thể dạy trẻ chậm nói tại nhà để cải thiện tình trạng chậm phát triển ngôn ngữ.

🌻 Khi cha mẹ hiểu biết hơn về tình trạng của con thì cha mẹ nên học cách đề khuyến khích bé để bé có thể cải thiện khả năng chậm nói và phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Dưới đây là một vài gợi ý mà cha mẹ có thể thực hiện để giúp con cải thiện:

🍒 Dành nhiều thời gian để giao tiếp với trẻ ngay từ giai đoạn sơ sinh bằng cách nói chuyện, hát và khuyến khích bé bắt chước âm thanh, cử chỉ, hành động của mọi người xung quanh.
🍒 Đọc sách cho bé nghe từ sớm (ở giai đoạn 6 tháng tuổi). Bố mẹ không phải đọc trọn vẹn một cuốn sách cho bé mà hãy tìm những sách dành cho trẻ chậm nói, khuyến khích bé xem tranh và chỉ cho bé đặc điểm nhận dạng của các nhân vật trong tranh ví dụ như “cô áo đỏ”, “ông đeo kính” …
🍒 Sử dụng các tình huống hằng ngày để cải thiện tình trạng chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ. Ví dụ, chỉ và gọi tên các loại thực phẩm tại cửa hàng tạp hoá, giải thích cho bé những việc mà bạn đang làm như nấu cơm, rửa bát, quét nhà…, chỉ tên các đồ vật xung quanh nhà…
🍒 Đặt câu hỏi và nhận câu trả lời từ con ngay cả khi bé chưa thật sự hiểu rõ vấn đề đấy. Hãy đề cập đến những vấn đề đơn giản, bất kể ở độ tuổi nào của con thì nhận và xử lý các vấn đề sớm là phương pháp tốt nhất giúp cho trẻ chậm nói và trẻ chậm phát triển ngôn ngữ.

🍀 Nguyên nhân của chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ.

🌻 Trẻ chậm nói vì sao là thắc mắc của nhiều phụ huynh. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra sự chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ. Trẻ chậm nói đôi khi là do những khiếm khuyết ở miệng như các vấn đề về lưỡi hay hở hàm ếch. Nguyên nhân cũng có thể do trẻ gặp các vấn đề về răng miệng, có nghĩa là thông tin liên lạc tại các khu vực não chỉ huy vấn đề này kém hiệu quả.
🌻 Đứa trẻ gặp khó khăn trong sử dụng và phối hợp giữa môi, lưỡi và hàm để tạo ra âm thanh lời nói. Lúc này, bé không chỉ gặp khó khăn trong vấn đề nói mà còn gặp khó khăn trong một số hoạt động khác như ăn, uống.
🌻 Vấn đề nghe cũng thường liên quan đến vấn đề chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ. Đó là lý do vì sao mà cha mẹ cần các bác sĩ kiểm tra tai của trẻ khi cha mẹ quan tâm đến vấn đề chậm nói của trẻ. Một đứa trẻ có vấn đề về thính giác sẽ gặp khó khăn trong việc khớp nối ngôn ngữ, hiểu, bắt chước và sử dụng ngôn ngữ.

🍀 Sự khác nhau giữa chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ.

🌻 Trẻ chậm nói hoàn toàn không liên quan đến khả năng nhận thức, khả năng nghe, hiểu và giao tiếp phi ngôn ngữ. Với trẻ chậm phát triển thì khác, trẻ chỉ có thể phát ra âm thanh, trẻ gặp khó khăn và hạn chế trong nhận thức, khả năng nghe, hiểu và cả giao tiếp phi ngôn ngữ. Chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ dường như luôn đi kèm với nhau nhưng vẫn có sự khác nhau:
🍒 Chậm nói: Trẻ chậm nói có thể cố gắng nhưng gặp khó khăn trong việc tạo ra các âm thanh chính xác. Chậm nói không liên quan đến khả năng hiểu hoặc giao tiếp phi ngôn ngữ.
🍒 Chậm phát triển ngôn ngữ: Liên quan đến việc hiểu và giao tiếp ngôn ngữ hoặc phi ngôn ngữ. Trẻ chậm phát triển ngôn ngữ có thể phát âm chính xác một số từ nhưng không thể ghép từ thành câu có nghĩa. Trẻ cũng có thể gặp khó khăn trong việc hiểu người khác.

🌻 Để có thể phân biệt được chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ, các bạn cần hiểu và phân biệt được giữa nói và ngôn ngữ. Nói và ngôn ngữ có thế phân biệt như sau:
🍒 Nói: Là hoạt động vật lý tạo ra âm thanh và phát âm các từ, là biểu hiện bằng lời nói của ngôn ngữ bao gồm phát âm.
🍒 Ngôn ngữ: Là khái niệm rộng hơn để chỉ toàn bộ hệ thống biểu lộ và tiếp nhận thông tin một cách có ý nghĩa. Hiểu và được hiểu thông qua giao tiếp bằng lời nói, cử chỉ, văn bản…
🌿 Vậy nên có thể thấy rằng, chậm nói và chậm phát triển ngôn ngữ là hai bệnh lý hoàn toàn khác nhau. Chậm nói là một trong những biểu hiện của chậm phát triển ngôn ngữ nhưng không có nghĩa là trẻ bị chậm nói thì sẽ bị chậm phát triển ngôn ngữ. Chính vì vậy, cha mẹ rất lo lắng về vấn đề trẻ chậm nói có sao không, để không phải lo lắng thì cha mẹ nên để ý trẻ, xác định chính xác tình trạng của trẻ để có những biện pháp can thiệp hợp lý nhất.

🍀 Trẻ chậm nói có thể tự phát triển bình thường được không?

🌻 Nếu trẻ gặp phải tình trạng chậm nói thì trẻ không thể tự phát triển bình thường mà cần dựa vào các biện pháp can thiệp. Nếu cha mẹ chủ quan và để tình trạng trên diễn ra trong một khoảng thời gian dài sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới sự phát triển về ngôn ngữ cho trẻ.

🌻 Trẻ chậm nói còn là dấu hiệu cảnh báo rất nhiều bệnh lý liên quan như tự kỷ, bại não, não bị dị tật bẩm sinh,.. Ngoài ra, chậm nói còn cảnh báo tình trạng các cơ quan phát âm ở trẻ như tai, mũi, họng gặp phải các bất thường. Chính vì vậy, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đi kiểm tra để xác định chính xác nguyên nhân chậm nói cũng như có phương án can thiệp phù hợp.

🌻 Trẻ chậm nói có ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống sinh hoạt hiện tại và sự phát triển của trẻ trong tương lai. Chính vì vậy, ngay khi phát hiện con có những dấu hiệu đầu tiên của chứng chậm nói, cha mẹ hãy đưa trẻ tới các cơ sở y tế để được thăm khám và tránh bỏ lỡ “thời điểm vàng” can thiệp cho trẻ.