26/05/2025
😥 LO ÂU Ở TRẺ TỰ KỶ/ADHD: NHẬN BIẾT VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC HỖ TRỢ SỚM
Bên cạnh những khó khăn cốt lõi, nhiều con yêu trong phổ tự kỷ (ASD) hoặc có Tăng động Giảm chú ý (ADHD) cũng thường xuyên phải đối mặt với sự lo âu. Đôi khi, những biểu hiện lo âu này không giống như cách người lớn chúng ta hình dung, khiến việc nhận biết và hỗ trợ sớm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
🤔 Tại sao các con đặc biệt lại dễ bị lo âu hơn?
▪ Khó khăn trong xử lý cảm giác: Việc bị quá tải bởi âm thanh, ánh sáng, đụng chạm... có thể khiến con luôn trong trạng thái căng thẳng.
▪ Khó khăn trong giao tiếp và tương tác xã hội: Không hiểu rõ các tình huống xã hội, không diễn đạt được nhu cầu của bản thân, hoặc gặp khó khăn khi kết bạn đều có thể gây ra lo lắng.
▪ Sự cứng nhắc và nhu cầu đoán định: Những thay đổi đột ngột trong lịch trình hoặc môi trường có thể khiến con cảm thấy bất an.
▪ Những trải nghiệm tiêu cực: Nếu con từng bị trêu chọc, bắt nạt hoặc gặp thất bại nhiều lần, sự lo âu có thể tăng lên.
▪ Các yếu tố sinh học: Một số nghiên cứu cho thấy có thể có sự khác biệt về sinh học thần kinh liên quan đến lo âu ở trẻ đặc biệt.
🔎 Biểu hiện lo âu ở con có thể rất khác nhau, đôi khi không rõ ràng:
Thay đổi trong hành vi:
▪ Các hành vi lặp lại (xoay người, lắc lư...) có thể tăng lên khi con lo lắng.
▪ Trở nên né tránh các tình huống xã hội, hoạt động quen thuộc.
▪ Dễ cáu kỉnh, bùng nổ hơn.
▪ Khó ngủ hoặc thay đổi thói quen ăn uống.
Biểu hiện cơ thể:
▪ Than đau bụng, đau đầu không rõ nguyên nhân.
▪ Run rẩy, tim đập nhanh, đổ mồ hôi.
Suy nghĩ và cảm xúc (khó nhận biết hơn ở trẻ chưa nói tốt):
▪ Lo sợ về những điều cụ thể hoặc không rõ ràng.
▪ Khó thư giãn, luôn trong trạng thái "cảnh giác".
Tầm quan trọng của việc hỗ trợ sớm:
▪ Lo âu kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, khả năng học tập, hòa nhập của con mà còn có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần khác nghiêm trọng hơn. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia tâm lý, bác s