28/10/2022
👍GIÚP TRẺ TỰ KỶ PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG GIAO TIẾP
- Tự kỷ là một “phổ” rối loạn về phát triển do các triệu chứng rất khác nhau, nhưng hầu hết các em đều có có khó khăn về giao tiếp và tương tác xã hội. Trẻ cũng có thể có các hành vi rập khuôn và lặp đi lặp lại gây cản trở đến việc học.
- Có bốn yếu tố cơ bản trong việc can thiệp để phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ là tương tác xã hội, phát triển ngôn ngữ, bắt chước trong hoạt động xã hội và hoạt động vui chơi. Trẻ cần được hướng dẫn trong cả bốn lĩnh vực này
👉👉👉KỸ THUẬT VỀ CÁCH NÓI
Chúng ta biết rằng, một trong những khả năng thu hút sự chú ý của người nghe của các nhà hùng biện là cách mà họ nói. Sự lên xuống, nhấn nhá, pha lẫn những yếu tố khôi hài… với một giọng nói êm ái hay sôi nổi ..là những yếu tố quan trọng. Cũng thế, khi can thiệp bằng ngôn ngữ lên trẻ, thì ngoài các yếu tố vui vẻ, chấp nhận hành vi của các em, dựa theo ý thích và sự chọn lựa để trẻ thoải mái trong các hoạt động , thì sự thể hiện bằng cách nói , giọng nói và những sự nhấn nhá, lên xuống cũng là yếu tố …giúp cho trẻ có sự chú ý vào các yêu cầu của chúng ta để phát triển kỹ năng giao tiếp.
⭐Nói về những gì trẻ thích : Hãy nói về những thứ mà bé chú ý đến. Làm như vậy sẽ giúp bé áp dụng ngôn ngữ của bạn thành kinh nghiệm của chính bé. .
⭐ Nói song song : Hãy nói về thứ mà bé đang nhìn thấy, nghe thấy hoặc đang làm. Lời nói của bạn phải gắn với hành động thì mới có nghĩa. Nhưng chỉ là một vài hành động thôi
ví dụ về nói song song:
• Khi bé đang uống nước cam, hãy nói “Nước cam ” (chỉ tay vào cốc nước cam), “Uống nước cam”, hay “Con đang uống nước cam”
• Khi bé đang chơi ô tô, hãy nói “ô tô” (và chỉ vào chiếc xe ), “Cho xe chạy nào”, hoặc “ô tô đang chạy”
⭐ Tự nói với mình Hãy nói về những gì bạn đang làm trong khi bé đang quan sát. Dùng các câu ngắn để nói về điều bạn đang làm, và nhắc đi nhắc lại. Ví dụ, khi bạn đang đẩy ô tô, hãy nói “Đẩy ô tô”, “Cô đẩy ô tô” hoặc “Đẩy ô tô nhanh nào”
Biện pháp Phát triển ngôn ngữ
Hãy nói thêm vào các từ ngữ mà trẻ đã nói được và có thể thêm các khái niệm mới một cách ngắn gọn.
• Bé: “Tàu hỏa”. Cô: “Đẩy tàu hỏa”
• Bé: “Đẩy tàu hỏa”. Cô: “Đẩy tàu hỏa chạy nhanh”
• Bé: “Đẩy tàu hỏa chạy nhanh”. Cô: “Đẩy tàu hỏa màu đỏ chạy nhanh”
• Bé: “Đẩy tàu hỏa màu đỏ chạy nhanh”. Cô: “Đẩy tàu hỏa chạy nhanh qua đường hầm”
Để dạy bé ngữ pháp và cú pháp đúng, hãy nhắc lại lời của bé, nhưng dùng ngữ pháp và cú pháp đúng. Bạn có thể nhấn vào các từ đúng. Sau đây là một số ví dụ về làm mẫu ngữ pháp và cú pháp đúng:
Bé: “Em bé khóc” (không chia động từ). cô “Em bé đang khóc” (chia động từ đúng)
Bé: “Nước cam uống”. Cô: “À, con muốn uống nước cam”
Khuyến khích có trọng tâm :
Bạn có thể nâng cao ngôn ngữ cho bé bằng cách nói lại nhiều lần trong ngày trong các tình huống khác nhau môt số từ ngữ có liên quan đến sở thích và hoạt động mà bạn muốn bé nhớ từ 15-20 lần mỗi ngày.
Tránh đặt câu hỏi :
Hãy bình luận và gọi tên. Làm như vậy để cho trẻ có cơ hội giao tiếp và làm mẫu lời nói mà bé có thể dùng. Khi giao tiếp chúng ta thường có xu hướng đưa ra các câu hỏi ví dụ “Con đang làm gì vui à?” Thay vào đó hãy dùng các câu mô tả - ví dụ, “con đang trượt cầu trượt” hay “Con đang chơi vui vẻ”
Bạn cũng nên tránh hỏi các câu “kiểm tra” ví dụ “Quả bóng màu gì đấy?” hay “Con có bao nhiêu khối xếp hình?” Hãy tưởng tượng mỗi lần trẻ gặp mặt, trẻ lại bị hỏi các câu hỏi kiểm tra. Trẻ sẽ rất chán. Và sẽ không muốn ngồi chơi với ta nữa.
Chúng ta có thể tác động một cách chừng mực, vui vẻ và linh động trong giờ ăn, lúc tắm, khi thay quần áo …bằng những từ ngữ có liên quan đến các hoạt động đó.
Nếu bé đang ở bên cạnh và có sự chú ý khi bạn đang làm các công việc nhà, như rửa bát đĩa, giặt áo quần, dọn nhà, bạn hãy kể cho bé bạn đang làm gì bằng ngôn ngữ đơn giản. Đây là các cơ hội tuyệt vời để dạy bé về các đặc tính (như màu sắc, kích cỡ, sạch hay bẩn, v.v.) Ví dụ, khi bạn đang xếp bát đĩa vào máy hay lấy bát đĩa ra, bạn có thể cho bé xem từng đồ vật trước khi bỏ vào và gọi tên đồ vật đó.
Lên xuống trong giọng nói : Khi trao đổi với trẻ, tránh dùng cách nói phẳng, với một giọng đều đều, một cách chán chường. Hãy lên xuống, nhấn nhá , có khi kéo dài, có khi dừng đột ngột trong lúc trẻ đang nghe chúng ta nói. Hãy thay đổi các cách gọi với trẻ, đừng nên chỉ sử dụng tên hay từ Con, mà hãy gọi bằng nhiều “bí danh” khác nhau : Đằng ấy, ông ơi, thôi đi cha nội … con gấu cưng của cô/mẹ ..đâu rồi ?....
👉👉KỸ THUẬT DÙNG ĐỒ CHƠI TƯƠNG TÁC
Trong kỹ thuật này, bạn hãy làm gián đoạn trò chơi của bé một cách vui vẻ. Bạn có thể làm như vậy với đồ chơi hoặc các hoạt động vận động.
Kỹ thuật dùng các đồ chơi tương tác có bốn bước.
⭐ Hãy dùng cùng một cụm từ ngắn gọn trước khi bắt đầu, để nói cho bé biết trước là điều gì đó sắp xảy ra.
⭐Hãy làm gián đoạn hoặc ngăn cản trò chơi của bé một cách vui vẻ.
⭐Hãy đợi bé giao tiếp hoặc phản ứng lại theo một cách nào đó.
⭐Hãy đáp lại sự giao tiếp của bé.
Điều quan trọng là khi bạn ngăn cản các hoạt động hay trò chơi của trẻ bằng một món đồ chơi – hay một dụng cụ, thì bạn hãy sử dụng các cụm từ, và động tác có tính chất mô tả hành động mà bạn sẽ làm , điều này sẽ giúp bé không bị bất ngờ trong trò chơi của bé,
Hãy sử dụng cụm từ có tính chất mô tà trước khi có hành động
Luôn luôn nhắc đi nhắc lại cùng một cụm từ trước khi bạn làm gián đoạn trò chơi của bé, để bé biết rằng điều gì đó sắp thay đổi. Nhưng nếu bé phản đổi, thì hãy dừng lại và tìm cách khác để tác động.
Đưa ra một món đồ chơi thú vị khác. : Sau khi đã báo trước Bạn có thể dùng một con rối, một cái chăn, hoặc các đồ chơi khác để tiếp cận với đồ chơi của bé hoặc ngăn không cho bé chơi đồ chơi .
Hãy đợi bé tham gia - giao tiếp: Hãy thử xem bé có giao tiếp mắt, di chuyển hay có cử chỉ điệu bộ , phát ra âm thanh, hoặc nói không. Đó là dấu hiệu cho thấy bé nhận biết bạn đang giao tiếp với bé.
Hãy đáp lại sự giao tiếp: Hãy đáp lại bằng cách đưa thứ bé muốn hoặc dừng các hành vi mà bé phản đối. Nhưng nếu bé phản đối trước khi bạn ngăn cản trò chơi của bé thì bạn sẽ không ngăn trở nữa..
👉👉👉CÁC BÍ QUYẾT
🌟Chơi đồ chơi : Hãy ngăn cản trò chơi của bé một cách “có ý nghĩa”. Ví dụ, nếu bé chơi đẩy ô tô, bạn hãy chặn đường đi của bé bằng một ô tô khác và nói “bíp bíp”. Nếu bé chơi một món đồ chơi nhỏ, bạn hãy dùng một con rối hoặc một con thú nhồi bông để “ăn thịt” món đồ chơi đó từ tay của bé “Con gấu đang đói bụng đây, ngon quá, ngon quá”
Đặt tay bạn lên đồ chơi của bé để ngăn cản bé. Ví dụ, nếu bé đang ném bóng vào một đường trượt, hãy đặt hai tay bạn chặn lên đường trượt để bé không thể đặt bóng vào. Hãy làm điệu bộ như sắp chặn đường trượt của bé, và mô tả “Bây giờ... dừng lại!”
🌟Chơi vận động thô : Nếu bé đang chạy hãy tìm cách đập vào người bé khi bé tới đích. Nếu bé chạy đến đu quay, hãy chạy đến đu quay trước và ngồi lên nó. Nhớ phải làm một cách vui vẻ, đừng làm cho trẻ phát cáu . Chúng ta chơi chứ không phải là chọc giận trẻ. Hoặc bạn có thể ngăn cản bằng trò “đóng cổng” bằng cách đặt tay của bạn quanh người bé để bé phải dừng lại, sau đó “mở cổng” và để bé đi. Sau vài lần, hãy đợi xem bé tương tác với bạn như thế nào trước khi để bé đi.
Đây là các kỹ thuât cơ bản - đơn giản để bước đầu trong hoạt động can thiệp. Bởi vì để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ , hay tập nói cho trẻ là một tiến trình lâu dài với nhiều kỹ thuật và phương pháp khác nhau . hãy cần tập luyện cho mình liên tục để có được những năng lực cần thiết khi bước vào một hành trình dài với trẻ Tự kỷ.