Giáo Dục Chuyên Biệt Bình Minh- Hải Dương

CHUYÊN BIỆT BÌNH MINH
THÔNG BÁO LỊCH NGHỈ TẾT DƯƠNG LỊCH

CHẬM NÓI KHÔNG PHẢI LỖI CỦA MIỆNG, LƯỠI

Nhiều PH nghĩ “chậm nói là do miệng, thắng lưỡi, cơ yếu”, rồi xách đứa nhỏ đi cắt thắng lưỡi rồi xem mấy clip trên mạng matxa cật lực vùng miệng mỗi ngày cho bé mau biết nói. 🥲

Nên hiểu lời nói là sản phẩm cuối cùng của cả một chuỗi hệ thống gồm:
(1) Tai (nhận) → (2) Não (xử lý – lưu trữ – lên kế hoạch) → (3) Cơ quan phát âm (thực hiện).
Chỉ cần một mắt xích trục trặc, lời nói sẽ chậm hoặc không rõ.

Nguồn vào – bước đầu tiên và quan trọng nhất
Tai phải nghe rõ – đủ – sắc bén: Trẻ phải nghe đầy đủ các âm thanh lời nói (ví dụ /m/ /b/ /t/ /s/...), phải nghe đủ lớn, không méo tiếng, phải phân biệt được âm giống nhau (ba – ma; ca – ta). Nếu tai nghe không hoàn hảo, não sẽ không có dữ liệu chuẩn để lưu trữ, trẻ không có nền tảng để bắt chước nói.
Vì vậy, đo thính lực là bước đầu tiên, bắt buộc, dù trẻ “có vẻ vẫn nghe tiếng động”. Nghe tiếng động khác với nghe rõ lời nói.

Não – trung tâm xử lý ngôn ngữ: Sau khi tai nhận được âm chuẩn, não phải làm hàng loạt việc:

- Lưu trữ thông tin âm thanh, từ vựng, cấu trúc câu. Nếu kho từ vựng hiểu ít thì không có nguyên liệu để nói.

- Lên kế hoạch vận động phát âm: Não xác định: âm cần nói là gì, đặt lưỡi ở đâu, môi bật thế nào, hơi đi ra sao
Trẻ phải lập kế hoạch trước khi miệng hoạt động.

- Kiểm soát chuỗi động tác
Khi nói, miệng, lưỡi, hàm, hơi phải phối hợp nhịp nhàng, liên tục theo kế hoạch của não.

Nếu não xử lý ngôn ngữ yếu, hoặc khả năng lập kế hoạch vận động kém (apraxia), thì miệng hoàn toàn bình thường nhưng trẻ vẫn không nói hoặc nói rất khó.

Cơ quan phát âm – chỉ là mắt xích cuối: Môi – lưỡi – hàm – hầu họng chỉ thực hiện theo kế hoạch mà não đưa xuống.

Vì vậy: Thắng lưỡi, hơi ngắn không làm trẻ mất khả năng nói, cơ miệng bình thường nhưng trẻ vẫn có thể chậm nói nếu trên não/ tai có vấn đề.
Khám OMA (oral motor exam), khám miệng không đủ để kết luận chậm nói.

🎯 Quy trình vàng khi đánh giá trẻ chậm nói
Để không bỏ sót nguyên nhân, các nước đều dùng quy trình này (và tại các bệnh viện, phòng khám nhi chuẩn cũng vậy):

- Bước 1: Đo thính lực: Kiểm tra nghe lời nói có bị giảm, méo, hay chậm đáp ứng không. Chỉ khi chắc chắn nguồn vào tốt mới được phép phân tích bước tiếp theo.

- Bước 2: Đánh giá ngôn ngữ hiểu: Trẻ hiểu được bao nhiêu từ? Hiểu trong tình huống quen thuộc hay lạ? Hiểu câu đơn hay câu phức? Khả năng làm theo chỉ dẫn?
Nếu ngôn ngữ hiểu ít, trẻ không thể nói nhiều hơn phần mình hiểu.

- Bước 3: Phân tích khả năng biểu đạt + OMA: Trẻ có kế hoạch được âm không? Có bắt chước được khẩu hình không? Chuỗi âm có mượt không? Kiểm tra môi – lưỡi – hàm – hơi .

Kết luận: Lời nói không bắt đầu từ cái miệng.
Lời nói bắt đầu từ cái tai và được vận hành bởi bộ não.

Thế cho nên, ĐỪNG CẮT THẮNG LƯỠI vô tội vạ.

Thế cho nên, ĐỪNG MATXA MIỆNG, vuốt má, bóp này kia cơ miệng của con nữa, đau giùm ạ.

Nguồn: CV Âm ngữ trị liệu nhi - Thanh Trinh

=====================


# Sdt:0978578530

Tầm quan trọng của các kỹ năng nền tảng trước khi học viết cho trẻ.
Kỹ năng viết không chỉ là việc cầm bút và tạo ra nét chữ; theo các mô hình phát triển thần kinh – giác quan như Pyramid of Learning (Williams & Shellenberger), Developmental Handwriting Readiness, và các nghiên cứu của giới hoạt động trị liệu (OT), viết là một kỹ năng bậc cao phụ thuộc vào một chuỗi năng lực nền tảng ở mức thấp hơn. Khi các kỹ năng nền tảng còn chưa vững, trẻ thường gặp khó khăn như viết nguệch ngoạc, sai tư thế, mỏi tay, mất tập trung, hoặc không hoàn thành bài.
Ở tầng thấp nhất, trẻ cần có hệ phản xạ nguyên thuỷ tích hợp tốt. Các phản xạ như phản xạ nắm–buông giúp cơ thể ổn định và tách biệt được chuyển động tay khỏi thân mình. Nếu phản xạ còn hoạt động mạnh, trẻ dễ giữ bút sai cách, nghiêng đầu hoặc xoay người khi viết.
Tầng tiếp theo là giác quan: xúc giác, bản thể, tiền đình và thị giác. Đây là “hệ thống điều khiển” giúp trẻ cảm nhận lực bút, xác định vị trí tay trên giấy, giữ thăng bằng khi ngồi và phối hợp mắt–tay chính xác.
Một trong những nền tảng quan trọng nhất là vận động thô và vận động tinh. Vận động thô (sức mạnh thân mình, vai, cổ, khả năng giữ thăng bằng) giúp trẻ có trục cơ thể vững vàng để duy trì tư thế ngồi lâu mà không mệt. Khi cơ vai yếu, trẻ buộc cổ tay và ngón tay làm việc quá sức, dẫn đến mỏi tay, chữ xấu hoặc cầm bút quá chặt. Vận động tinh- khả năng điều khiển bàn tay, tách ngón, xoay cổ tay, cầm- kẹp là yếu tố trực tiếp tạo ra độ chính xác của nét chữ.
Cuối cùng, trẻ cần có kỹ năng chú ý, kỹ năng xã hội và điều chỉnh hành vi. Trẻ phải biết lắng nghe hướng dẫn, duy trì tập trung, tuân thủ quy trình từng bước, chờ đợi, yêu cầu trợ giúp và quản lý cảm xúc khi nhiệm vụ khó. Đây là nền tảng quan trọng để trẻ có thể ngồi vào bàn, làm theo yêu cầu và hoàn thành bài viết.
Khi phụ huynh hiểu các tầng phát triển này, việc hỗ trợ trẻ sẽ đúng hướng hơn, không ép viết sớm, mà xây nền tảng vững chắc để chữ viết của trẻ trở nên hiệu quả, đẹp và bền vững.
# nguồn tt can thiệp Kitty #

Vận động thô kết hợp học hình khối

Vận động đầu tuần cho các con….

Học gì để vừa mát, vừa vui vừa rèn chú ý tập trung lại phát triển vận động tinh cho bé…

Nhìn bóng tìm hình- bài tập giúp phát triển tư duy tưởng tượng cho trẻ

+SỰ KHÁC BIỆT GIỮA TRẺ TĂNG ĐỘNG VÀ TRẺ HIẾU ĐỘNG BA MẸ CẦN BIẾT:

Tăng động giảm chú ý: là một trong những rối loạn phát triển thường gặp nhất ở trẻ em, nam nhiều gấp 3 lần nữ. Đó là những hành vi hiếu động thái quá như bồn chồn, vặn vẹo, hay chạy nhảy leo trèo, không thể ngồi yên, nói quá nhiều, vội trả lời trước khi chấm dứt câu hỏi, không kiên nhẫn chờ đến lượt mình, ngắt lời, quấy nhiễu người khác.
Hành vi hiếu động: có thể đơn thuần và hoặc đi kèm sự suy giảm khả năng chú ý, ví dụ lỗi bất cẩn, không lắng nghe, duy trì chú ý kém, không theo hướng dẫn, chần chừ, xao lãng, mất đồ vật, hay quên.
Dấu hiệu nhận biết trẻ Tăng động giảm chú ý:
+ Hoạt động liên tục ở mọi nơi
+ Không tập trung chú ý trong mọi hoạt động
+ Dễ kích thích với âm thanh
+ Chậm nhận thức với ngôn ngữ
+ Rối loạn giấc ngủ, rối loạn lo âu
+ Độ tuổi phát hiện: 4 tuổi
Dấu hiệu nhận biết trẻ Hiếu động:
+ Chỉ hoạt động liên tục ở nơi quen thuộc
+ Cái gì thích sẽ rất tập trung
+ Không bị kích thích bởi tiếng ồn xung quanh
+ Không chậm phát triển ngôn ngữ hay trí tuệ
+ Không rối loạn giấc ngủ
+ Độ tuổi phát hiện sớm: Từ khi biết đi
Những điều bố mẹ nên làm khi phát hiện trẻ Tăng động giảm chú ý:
+ Khám để được chẩn đoán chính xác
+ Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
+ Kết hợp tập tâm vận động (tâm lý)
+ Chế độ ăn giảm đường, động vật
+ Thưởng/phạt hợp lý để thay đổi hành vi ở trẻ
+ Chia nhỏ nhiệm vụ để trẻ dễ hoàn thành hơn
Những điều bố mẹ nên làm khi phát hiện trẻ Hiếu động:
+ Đặt ra các giới hạn. Ví dụ như: Không sờ vào ổ điện; Không đánh người khác; Tự thu dọn đồ chơi…
+ Chơi các trò chơi vận động tinh để tập trung tốt hơn
+ Khen/phạt hợp lý: Bắt trẻ đứng yên vài phút, tay giơ lên trời; tự dọn đồ chơi mình ném…
Trẻ mắc ADHD được chia theo 3 loại là rối loạn phối hợp tăng động và giảm chú ý; rối loạn trội về giảm chú ý; rối loạn trội về tăng động/ xung động. Trẻ ở dạng kém chú ý có tỷ lệ thấp hơn so với dạng rối loạn phối hợp vừa tăng động/ xung động và giảm chú ý.
…..
Lh 0978578530 để được tư vấn