Được thành lập từ năm 1962, khi cuộc chiến tranh đánh phá miền Bắc đang đi vào giai đoạn ác liệt. Lịch sử phát triển của trường THPT Cẩm Xuyên đã bước vào năm thứ 61. 60 năm qua, trường đã biết bao thế hệ học sinh trên quê hương Hà Tĩnh trưởng thành, có mặt khắp mọi miền đất nước góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nước. Trưởng thành giữa cái ác liệt của chiến tranh, lớn lên trong cái nghèo khó của quê hương và tồn tại giữa cái nghiệt ngã của muôn vàn thử thách, nhưng trường THPT Cẩm Xuyên đã tìm cho mình những bước đi phù hợp trên con đường phát triển giáo dục, do đó đã vượt qua mọi trở lực vươn lên dành nhiều thắng lợi. Với lợi thế của hai Thị trấn Cẩm Xuyên và Thị trấn Thiên Cầm, nhận thức của người dân và học sinh nơi đây so với các vùng khác có nhiều tiến bộ. Sức ép tuyển sinh hàng năm của nhà trường rất lớn, tỉ lệ tuyển sinh cao nhất là 42 %. Tổng số học sinh năm học 2016 - 2017 là 1623 em với 39 lớp. Từ thực tiễn của mình, nhà trường đã xác định nhiệm vụ chính trị trọng tâm vẫn là dạy và học, chất lượng giáo dục vẫn là vấn đề quan tâm hàng đầu. Lãnh đạo nhà trường đã tìm tòi và đề xuất nhiều giải pháp quản lí sáng tạo. Nhà trường tăng cường quản lí kỷ cương nề nếp nên được phụ huynh học sinh tin cậy.Thời gian qua, tuy bước đầu có khó khăn về đội ngũ, nhưng nhờ có nhiều giải pháp đồng bộ của nhà trường cùng với sự nỗ lực phấn đấu của từng cá nhân, nên gần đây năng lực chuyên môn của giáo viên trẻ được nâng lên rõ rệt, lực lượng giáo viên trẻ phấn đấu trở thành giáo viên giỏi các cấp ngày càng nhiều. Các thế hệ học sinh của trường đã nhận thức đúng đắn nhiệm vụ của mình, học tập rèn luyện tốt ngay từ khi đang ngồi trên ghế nhà trường phổ thông. Ngoài chất lượng văn hóa, việc giáo dục đạo đức học sinh cũng được chú ý tăng cường. Các hoạt động giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống được coi trọng. Bằng nhiều hình thức phù hợp, hoạt động các đoàn thể đã góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Để thực hiện phương châm xã hội hóa giáo dục, nhà trường đã có một cách làm mới thu được kết quả tốt. Nhà trường đã thành lập được Quỹ khuyến học, phần lớn dựa vào số học sinh cũ của trường. Quỹ khuyến học này trích thưởng cho học sinh nghèo hiếu học, con em bị nhiễm chất độc da cam, học sinh giỏi hằng năm. Quỹ khuyến học đã được thành lập từ 10 năm nay. Nhà trường đã thực sự linh hoạt trong việc triển khai thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về "xã hội hóa giáo dục '' nên không những tạo được sự phối hợp hành động, một môi trường rộng lớn trong giáo dục toàn diện học sinh mà còn khơi dậy được tiềm năng, huy động được nhiều nguồn nhân lực tham gia vào sự nghiệp giáo dục của nhà trường. Năm học 2010-2011, trong dịp lễ khai giảng năm học mới và hướng tới Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập trường, nhà trường vinh dự được nhận bằng chứng nhận trường đạt chuẩn Quốc gia. Đó là kết quả của sự nỗ lực phấn đấu không mệt mỏi của tập thể Cán bộ, Giáo viên nhà trường.
60 năm một chặng đường vinh quang nhưng trải qua biết bao gian truân vất vả. Nhưng không có niềm vui nỗi buồn nào là của riêng ai. Tình thầy trò, tình đồng nghiệp thôi thúc mọi người làm việc tạo nên sự đoàn kết thống nhất trong tập thể cán bộ giáo viên và học sinh. Đó là truyền thống tốt đẹp của trường THPT Cẩm xuyên, cũng chính là nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của trường 60 năm qua. Tự hào với truyền thống của trường, thầy trò quyết tâm phấn đấu dạy tốt, học tốt đáp ứng yêu cầu giáo dục trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước .
