17/07/2026
[TOÁN HỌC] Tôi hỏi Gemini “Thầy Văn Như Cương nói về thi trắc nghiệm” thì nhận được trả lời như sau:
Sinh thời, Cố PGS. Văn Như Cương (nguyên Hiệu trưởng trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội) là một trong những chuyên gia giáo dục lên tiếng mạnh mẽ và quyết liệt nhất trong việc phản đối hình thức thi trắc nghiệm tràn lan, đặc biệt là đối với môn Toán.
Quan điểm của thầy khi Bộ Giáo dục & Đào tạo bắt đầu áp dụng và mở rộng hình thức thi này (giai đoạn 2007 và sau đó là kỳ thi THPT Quốc gia năm 2017) xoay quanh các luận điểm chính sau:
1. Triệt tiêu tư duy logic và cái hay của Toán học
Là một nhà toán học kỳ cựu, thầy Văn Như Cương khẳng định bản chất của Toán học nằm ở quá trình tư duy, lập luận và tìm ra cách giải.
* Thầy từng chia sẻ: "Với Toán học thì cách giải mới là quan trọng. Cách giải đúng nhưng đáp án sai, giáo viên vẫn có thể cho điểm. Còn đáp án đúng mà lời giải sai thì giáo viên sẽ không cho điểm."
* Khi chuyển sang thi trắc nghiệm, bài thi chỉ công nhận kết quả cuối cùng bằng cách khoanh tròn A, B, C, D. Điều này làm mất đi những bài giải xuất sắc, những cách tư duy độc đáo, sáng tạo của học sinh.
2. Học sinh không biết mình sai ở đâu
Thầy chỉ ra nhược điểm lớn của trắc nghiệm là sự đứt gãy trong tương tác giáo dục giữa thầy và trò. Với bài thi tự luận, giáo viên có thể chỉ ra từng bước lập luận sai, lỗi sai về mặt bản chất để học sinh sửa. Ngược lại, với trắc nghiệm, học sinh chỉ nhận lại một con số điểm vô hồn và không hề biết mình đã tư duy sai ở phân đoạn nào.
3. Hệ lụy "đoán mò" và học vẹt
Thầy Văn Như Cương lo ngại thi trắc nghiệm sẽ tạo ra một thế hệ học sinh học tập theo kiểu đối phó, dùng mẹo và đoán mò.
* Thầy thẳng thắn nói rằng một bài thi trắc nghiệm nếu học sinh không biết gì, chỉ khoanh duy nhất một đáp án (ví dụ toàn ý A) thì về mặt xác suất vẫn có thể được vài điểm.
* Hình thức này dẫn đến hiện tượng học sinh yếu môn tự nhiên vẫn có thể đạt điểm cao nhờ may mắn hoặc dùng các thủ thuật bấm máy tính bỏ túi mà không hiểu bản chất định lý, công thức. Thầy từng cảnh báo: "Nếu cứ thi trắc nghiệm tràn lan, học sinh của chúng ta sẽ không viết nổi một câu văn, không biết chứng minh một phép toán."
4. Đòi hỏi phải thay đổi toàn bộ hệ thống nếu muốn làm chuẩn
Vào thời điểm Bộ GD&ĐT lên kế hoạch áp dụng trắc nghiệm cho môn Toán, thầy Văn Như Cương đã đưa ra quan điểm rất gay gắt: “Thi trắc nghiệm môn Toán, phải viết lại SGK!”. Thầy lập luận rằng toàn bộ chương trình Sách giáo khoa và phương pháp giảng dạy hiện hành tại Việt Nam đều được thiết kế theo lối tư duy tự luận. Nếu chỉ thay đổi "cái ngọn" là hình thức thi mà không thay đổi "cái gốc" là sách giáo khoa và cách dạy, giáo dục sẽ trở nên chắp vá.
> Tóm lại: Cho đến những năm cuối đời, PGS. Văn Như Cương luôn giữ vững quan điểm giáo dục thực chất. Đối với thầy, các môn học như Toán hay Ngữ văn cần phải kiểm tra được sự logic, phản biện và năng lực tư duy chiều sâu của học sinh — những giá trị mà hình thức trắc nghiệm khách quan khó có thể đo lường một cách trọn vẹn.
Cre: FB T L V
♥️Hình ảnh Thầy chụp với em bé bán quạt nơi cổng chùa ở Nha Trang với nụ cười hiền hậu và hạnh phúc của bé khi được chú mua quạt, chú tặng quà và chú mời chụp ảnh♥️
cứng