02/08/2026
TÂM THƯ GỬI ĐẠI TƯỚNG PHAN VĂN GIANG – BỘ TRƯỞNG BỘ QUỐC PHÒNG
Đồng kính gửi: Ban Biên tập Báo Quân đội Nhân dân
Kính gửi Đại tướng Phan Văn Giang – Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Kính gửi Ban Biên tập Báo Quân đội Nhân dân.
Tôi viết những dòng này với tư cách một công dân Việt Nam, một người dân luôn đặt niềm tin sâu sắc vào Quân đội Nhân dân Việt Nam, vào phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, và vào Báo Quân đội Nhân dân — cơ quan ngôn luận của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, tiếng nói chính thống trên mặt trận tư tưởng của lực lượng vũ trang nhân dân. Chính vì còn tin nên tôi mới lên tiếng. Chính vì còn kỳ vọng nên tôi mới tha thiết viết tâm thư này.
Tôi xin nói thẳng, không vòng vo: việc Báo Quân đội Nhân dân âm thầm chỉnh sửa bài viết “Bài học từ một cuốn sách vừa bị thu hồi” sau phản ứng mạnh mẽ của dư luận đã tự nó nói lên một sự thật rất rõ — bản gốc có vấn đề. Nếu bài viết ban đầu hoàn toàn đúng đắn về lập trường chính trị, sắc bén về tư tưởng và chuẩn mực về nghiệp vụ báo chí cách mạng, thì tại sao phải sửa? Nếu lập luận gốc không có vấn đề, tại sao những cụm từ nhạy cảm nhất lại phải biến mất? Một tờ báo của quân đội không phải blog cá nhân để hôm nay viết một kiểu, mai lặng lẽ sửa một kiểu. Mỗi câu chữ đăng tải trên đó đều mang trọng lượng chính trị, tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội và niềm tin của nhân dân.
Cục Xuất bản, In và Phát hành đã kết luận rất rõ về cuốn “Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng”: “Nội dung sai sự thật ở mức độ rất nghiêm trọng.” Xin nhấn mạnh: rất nghiêm trọng. Trong ngôn ngữ pháp lý và quản lý nhà nước, bốn chữ ấy không phải dùng cho có. Nó có nghĩa sai phạm đã vượt xa ranh giới sơ suất thông thường. Nó không còn là lỗi diễn đạt, không còn là chuyện “non tay”, càng không còn là vấn đề “thể loại chưa rõ”, mà đã chạm thẳng vào bản chất: nội dung sai lệch về nhận thức lịch sử, động chạm đến biểu tượng thiêng liêng của dân tộc và gây tác động xã hội nghiêm trọng.
Vậy mà điều khiến nhân dân băn khoăn là trong bản gốc, cái sai nghiêm trọng ấy lại được diễn giải bằng những cụm từ mềm đi thấy rõ: “thiếu kinh nghiệm”, “chông chênh”, “không xác định thể loại”, thậm chí từng có cụm từ “thiện ý” dành cho tác giả Nguyễn Thành Nam. Tôi xin hỏi thẳng: ai có quyền xác nhận Nguyễn Thành Nam có thiện ý? Căn cứ nào để kết luận điều đó? Trong công tác tư tưởng, người ta đánh giá bằng hành vi, nội dung và hậu quả xã hội, chứ không đánh giá bằng suy đoán cảm tính về động cơ nội tâm. Một cuốn sách đã bị kết luận là sai sự thật rất nghiêm trọng, thì việc gán cho nó xuất phát điểm “thiện ý” không phải chuyện câu chữ nhỏ, mà là một vấn đề cực kỳ nhạy cảm về nhận thức.
Nguy hiểm nhất trong mặt trận tư tưởng đôi khi không phải là sự xuyên tạc thô bạo, vì cái đó rất dễ nhận ra. Nguy hiểm hơn là làm mềm nhận thức bằng ngôn từ mềm mại. Sai nghiêm trọng nhưng gọi là thiếu kinh nghiệm. Sai lệch tư tưởng nhưng gọi là chông chênh thể loại. Một vấn đề mang dấu hiệu hệ tư tưởng lại bị kéo thành một “bài học tiếp nhận văn hóa”. Đó chính là điều khiến dư luận không yên.
Tôi cũng xin nhấn mạnh một điều: Nhân dân Việt Nam tin tưởng tuyệt đối vào Quân đội Nhân dân Việt Nam không phải vì quân đội có súng đạn, mà vì quân đội ấy từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, vì nhân dân mà phục vụ. Từ 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, quân đội ta lớn lên bằng từng bát gạo, củ sắn, từng giọt mồ hôi của nhân dân. Từ Điện Biên Phủ, Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị, biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc, Vị Xuyên, Trường Sa, Gạc Ma… máu của người lính Việt Nam đã đổ để giữ từng tấc đất non sông. Vì vậy, nhân dân đặt niềm tin vào quân đội như đặt niềm tin vào chính thành trì cuối cùng bảo vệ Tổ quốc.
Chính bởi niềm tin ấy, nhân dân kỳ vọng Báo Quân đội Nhân dân phải luôn là ngọn cờ đầu trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng. Nhân dân không cần sự hoa mỹ. Nhân dân cần sự sòng phẳng. Sai thì gọi là sai. Nặng thì nói là nặng. Xuyên tạc lịch sử thì gọi đúng là xuyên tạc lịch sử. Xúc phạm biểu tượng thiêng liêng của dân tộc thì phải nói rõ là không thể chấp nhận. Không vòng vo. Không mỹ từ. Không làm nhòe ranh giới đúng – sai.
Bác Hồ từng dạy: “Ngòi bút của các bạn cũng là vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính, trừ tà.” Ngòi bút cách mạng không được phép mơ hồ trước đúng sai. Một tờ báo quân đội càng không được phép tạo cảm giác thỏa hiệp với cái sai.
Vì vậy, với tất cả sự tôn trọng, tôi tha thiết kính đề nghị Đại tướng Phan Văn Giang và Ban Biên tập Báo Quân đội Nhân dân làm rõ ba vấn đề mà nhân dân đang quan tâm:
Thứ nhất, Tác Giả Nguyên Thanh là ai?
vì sao bài viết gốc phải sửa sau phản ứng của dư luận? có đại diện cho Quý Báo không.
Thứ hai, ai chịu trách nhiệm về nội dung, lập trường và ngôn ngữ thể hiện trong bản gốc?
Thứ ba, quy trình biên tập đã rút ra bài học gì để những việc tương tự không lặp lại?
Tôi viết thư này không nhằm công kích cá nhân nào. Điều tôi mong muốn là sự minh bạch, sự rõ ràng và bản lĩnh của báo chí cách mạng. Bởi bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là phê phán cái sai bên ngoài, mà còn là giữ cho ngôn ngữ đấu tranh của chính chúng ta luôn trong sáng, sắc bén và không mơ hồ.
Nhân dân hôm nay rất tỉnh táo. Ai đang chiến đấu để bảo vệ sự thật lịch sử, ai đang làm mềm nhận thức bằng ngôn từ, ai đang thẳng thắn, ai đang né tránh — nhân dân nhìn rất rõ.
Chính vì còn tin vào Quân đội Nhân dân Việt Nam, còn tin vào phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, còn tin vào Báo Quân đội Nhân dân, nên chúng tôi mới lên tiếng.
Bởi còn kỳ vọng nên mới tha thiết.
Bởi còn yêu quý nên mới thẳng thắn.
Kính mong Đại tướng và Ban Biên tập lắng nghe tiếng nói từ nhân dân.
Trân trọng.
Một công dân Việt Nam, một độc giả luôn tin vào phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ.
🇻🇳 Quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng muôn năm. Tình quân dân Việt Nam đời đời bền chặt. Tổ quốc Việt Nam muôn năm. 🇻🇳
