03/07/2026
Trăn trở chung của giáo viên Tiếng Anh. Bài viết của Cô Lê Tâm gv tâm huyết ở Hà Tĩnh chia sẻ ❤️
Tôi viết những dòng này không phải để trách móc, cũng không nhằm công kích bất kỳ cá nhân hay tập thể nào. Tôi chỉ là một giáo viên tiếng Anh bình thường, giống như hàng chục nghìn đồng nghiệp trên khắp cả nước, mang trong lòng rất nhiều suy nghĩ sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay.
Khi phổ điểm môn Tiếng Anh được công bố, có lẽ những con số đã nói lên nhiều điều hơn bất kỳ lời bình luận nào.
Điểm trung bình của cả nước chỉ đạt 5,07. Chỉ khoảng 16% thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên và số bài thi đạt điểm tuyệt đối là rất ít so với quy mô của kỳ thi. Với những người trực tiếp đứng lớp như chúng tôi, đó không chỉ là những con số thống kê, mà còn là nỗi trăn trở về hàng triệu giờ học, hàng triệu nỗ lực của học sinh và giáo viên trong suốt một năm qua.
Điều khiến chúng tôi day dứt chưa bao giờ là việc đề thi khó.
Một kỳ thi quốc gia cần có sự phân hóa để phục vụ tuyển sinh đại học. Điều đó là hoàn toàn cần thiết.
Nhưng hơn tất cả, một đề thi cần phản ánh đúng năng lực của người học; cần tạo cơ hội để học sinh ở mỗi mức trình độ đều có thể thể hiện được những gì mình đã tích lũy sau nhiều năm học tập.
Là giáo viên, chúng tôi hiểu học sinh của mình hơn ai hết.
Chúng tôi biết em nào học thật, em nào tiến bộ từng ngày, em nào đã nỗ lực vượt qua chính mình để bước vào kỳ thi quan trọng nhất của tuổi học trò. Vì thế, khi nhìn các em bước ra khỏi phòng thi với ánh mắt hụt hẫng, chúng tôi cũng không khỏi chạnh lòng.
Điều khiến nhiều giáo viên băn khoăn là kết quả của kỳ thi dường như vẫn chưa phản ánh trọn vẹn năng lực tiếng Anh của không ít học sinh. Có những em sở hữu nền tảng ngoại ngữ rất tốt, thậm chí đạt các chứng chỉ quốc tế với kết quả cao, nhưng điểm thi tốt nghiệp lại thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Chúng tôi hiểu rằng mỗi kỳ thi có mục tiêu đánh giá khác nhau. Tuy nhiên, khi hiện tượng ấy xuất hiện ở nhiều học sinh, đó cũng là một tín hiệu đáng để những người làm chuyên môn tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có một động thái rất nhanh chóng khi công bố bảng quy đổi bách phân vị giữa các môn thi, đồng thời yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học nghiên cứu, áp dụng trong quá trình xét tuyển nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các tổ hợp.
Là một giáo viên, tôi thật sự trân trọng sự cầu thị ấy.
Điều đó cho thấy những ý kiến từ giáo viên, học sinh và xã hội đã được lắng nghe.
Tôi hy vọng các trường đại học sẽ triển khai nghiêm túc chủ trương này để những học sinh lựa chọn các tổ hợp có môn Tiếng Anh không còn chịu bất lợi chỉ vì độ khó giữa các môn thi có sự chênh lệch.
Nhưng bên cạnh niềm vui ấy, tôi vẫn còn một mong muốn lớn hơn.
Tôi mong những chuyên gia trực tiếp xây dựng đề thi cũng sẽ lắng nghe nhiều hơn những tâm tư từ chính những người đang ngày ngày đứng lớp.
Chúng tôi không mong đề thi trở nên dễ.
Chúng tôi cũng không mong điểm số trở nên đẹp hơn bằng mọi giá.
Điều chúng tôi mong là một đề thi vẫn giữ được tính phân hóa cần thiết để tuyển chọn học sinh giỏi, nhưng mức độ khó được điều chỉnh hợp lý hơn; những câu hỏi ở mức độ cơ bản và vận dụng vừa phải đủ để học sinh trung bình và khá có cơ hội đạt được thành quả xứng đáng với quá trình học tập của mình, trong khi những câu hỏi ở mức độ vận dụng cao vẫn đủ sức phân loại những học sinh thực sự xuất sắc.
Một đề thi như vậy vừa bảo đảm chất lượng tuyển sinh, vừa phản ánh đúng năng lực của người học, vừa không làm mất đi động lực học tiếng Anh của các thế hệ học sinh sau này.
Điều khiến tôi lo lắng nhất không phải là phổ điểm của một năm.
Mà là tác động của nó đối với những năm tiếp theo.
Nếu nhiều học sinh cảm thấy đầu tư rất nhiều cho môn Tiếng Anh nhưng vẫn gặp bất lợi trong kỳ thi, liệu các em khóa sau còn đủ tự tin để lựa chọn tiếng Anh là môn thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học?
Liệu các em còn sẵn sàng dành nhiều thời gian, công sức để chinh phục một môn học vốn được xem là chìa khóa của hội nhập quốc tế?
Trong khi đó, chúng ta đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường.
Tôi tin rằng, để đạt được mục tiêu ấy, điều quan trọng không chỉ là đổi mới chương trình hay phương pháp giảng dạy, mà còn là xây dựng những kỳ thi đủ khoa học, đủ công bằng và đủ truyền cảm hứng để học sinh muốn học ngoại ngữ, chứ không phải e ngại nó.
Là giáo viên, chúng tôi không sợ vất vả. Chúng tôi chỉ sợ sự cố gắng của học trò không được ghi nhận đúng mức. Chúng tôi chỉ sợ các em dần mất niềm tin vào giá trị của những tháng ngày miệt mài học tập. Và chúng tôi cũng sợ chính mình sẽ phải nhiều lần chứng kiến ánh mắt tiếc nuối của học sinh sau mỗi mùa thi.
Tôi tin rằng không một người làm giáo dục nào mong muốn điều đó. Bởi suy cho cùng, mục tiêu của một kỳ thi quốc gia không chỉ là phân loại thí sinh. Mục tiêu lớn hơn là khuyến khích việc học, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên và tạo dựng niềm tin vào sự công bằng của giáo dục.
Xin được chân thành cảm ơn Bộ Giáo dục và Đào tạo vì đã lắng nghe và có những động thái điều chỉnh rất kịp thời.
Và cũng xin được gửi gắm một mong muốn chân thành tới những chuyên gia xây dựng đề thi của các mùa thi sau:
Hãy tiếp tục lắng nghe giáo viên. Lắng nghe học sinh. Lắng nghe chính những con số.
Để mỗi đề thi không chỉ hoàn thành nhiệm vụ phân loại, mà còn trở thành động lực để học sinh yêu thích môn Tiếng Anh, mạnh dạn lựa chọn môn học này trong kỳ thi tốt nghiệp và trên hành trình bước vào giảng đường đại học.
Đó, có lẽ, mới là ý nghĩa đẹp nhất của một kỳ thi quốc gia!
♻️❤️Tác giả Cô giáo Lê Thị Tâm (Giáo viên trường THPT Hương Khê - Hà Tĩnh)
