06/05/2026
Như nào là “hết ngọng”
Với quan điểm của lâm sàng Ngôn ngữ trị liệu thì một trẻ được coi là hết ngọng khi trẻ đạt được sự hoàn thiện về hệ thống âm vị và khả năng kiểm soát vận động miệng để phát âm chính xác các âm tiết trong ngôn ngữ mẹ đẻ theo đúng mốc phát triển độ tuổi.
Dưới đây là các tiêu chí cụ thể dựa trên để xác định trạng thái này:
✅Hoàn thiện bảng âm vị theo độ tuổi
Trẻ không cần phải nói chuẩn 100% tất cả các âm ngay từ đầu. Mỗi độ tuổi sẽ có những nhóm âm cần đạt được:
Vd: 3 tuổi, Trẻ cần nói rõ các nguyên âm và các phụ âm đơn giản (p, b, m, n, h, t...). Người lạ có thể hiểu được khoảng 75% lời nói của trẻ. Các âm cụ thể khác theo tuổi được trình bày đầy đủ trong sách Miệng xinh lời hay
✅ Khả năng khái quát hóa
Trẻ được coi là hết ngọng hoàn toàn khi âm đúng không chỉ xuất hiện trong phòng tập hay khi nhắc lại theo người lớn, mà phải sử dụng tự nhiên trong hội thoại. Trong love đào tạo chuyên gia sửa ngọng, tôi dành 1 phần để hướng dẫn các thầy cô đưa các âm vào giao tiếp, vui chơi tự nhiên ( phần này hay bị GV cắt bỏ mà chỉ luyện mỗi lưỡi khi ngồi bàn 🤣)
✅ Độ dễ hiểu của lời nói
Đây là tiêu chí thực tế về khả năng truyền đạt thông tin. Trẻ hết ngọng khi lời nói trở nên trong sáng, rõ ràng và người nghe không còn phải nỗ lực để "đoán" nội dung trẻ muốn truyền đạt.
✅ Sự tự tin trong giao tiếp
Về mặt tâm lý, trẻ được coi là vượt qua tình trạng ngọng khi trẻ không còn cảm giác e ngại, né tránh các từ khó, hoặc không còn bị bạn bè trêu chọc về giọng nói. Trẻ sẵn sàng tuong tác và sử dụng lời nói như một công cụ giao tiếp chức năng hiệu quả.
🆘 Nếu trẻ đã gần 6 tuổi mà vẫn còn các lỗi phát âm cố hữu, hoặc lời nói quá khó hiểu khiến trẻ ức chế, cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá chuyên sâu với các chuyên gia Âm ngữ trị liệu để có chương trình can thiệp khoa học, thay vì chỉ chờ đợi trẻ "tự hết" hoặc đem đi cắt phanh lưỡi, bốc thuốc tùm lum nha.
TS. BS. Hoàng Oanh
