Văn học Thuý Duy

✍️ MÔN NGỮ VĂN NĂM NAY KHÔNG CÓ ĐIỂM 10

---
Phổ điểm môn Ngữ văn kỳ tốt nghiệp THPT 2025 tương đối ổn định, nhưng không có điểm 10 (năm 2024 có 2 điểm 10).

Nguồn: Bộ Giáo dục và Đào tạo

ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN TỐT NGHIỆP THPT 2025

PHÂN BIỆT GIỮA “ĐỀ TÀI” VÀ “CHỦ ĐỀ”

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa “đề tài” và “chủ đề” do chúng có một số yếu tố tương đồng. Vì vậy, Tiếng Việt giàu đẹp mời bạn đọc cùng tìm hiểu về hai thuật ngữ này trong lĩnh vực văn học nhé!

Theo sách “Tác phẩm và thể loại văn học” (2021) của Huỳnh Như Phương, đề tài được xem như yếu tố tương ứng với khuôn khổ hình tượng qua bức tranh thiên nhiên, xã hội, con người được tái hiện trong văn bản ngôn từ. Dựa trên chất liệu đề tài, chủ đề là vấn đề trọng tâm mà người viết đặt ra. Chủ đề thể hiện cách đánh giá, khai thác và xử lý của nhà văn đối với đề tài đó. Thông qua chủ đề, nhà văn có thể bộc lộ những suy tư, cảm xúc đối với cuộc sống và con người.

Ví dụ như cùng viết về đề tài cuộc sống người nông dân trong xã hội thực dân và phong kiến trước năm 1945, có sự khác biệt về chủ đề giữa “Tắt đèn” (1937) của Ngô Tất Tố, “Chí Phèo” (1941) của Nam Cao, “Vợ nhặt” (1962) của Kim Lân. “Tắt đèn” ca ngợi sự đấu tranh của người phụ nữ (chị Dậu) trước cảnh sưu cao thuế nặng. “Chí Phèo” quan tâm đến sự tha hóa và khát vọng hoàn lương của người cố nông (Chí Phèo). “Vợ nhặt” khắc họa phẩm giá của người đàn bà (thị) trước cái đói.

Sự khác biệt giữa hai khái niệm này được thể hiện ở bốn điểm. Một là, đề tài là phạm vi hiện thực tạo thành chất liệu của cấu trúc hình tượng trong tác phẩm; chủ đề là sự khái quát, nhìn nhận về đối tượng, vấn đề, phạm vi hiện thực. Hai là, đề tài cụ thể hơn; chủ đề trừu tượng hơn. Ba là, đề tài chú ý đến kiểu hình xã hội, loại hình nhân vật (đặc biệt là nhân vật chính), hoạt động cơ bản của nhân vật,...; chủ đề đặc trưng hóa bối cảnh xã hội, nhân vật,...Bốn là, đề tài chỉ có một; còn chủ đề có thể có một hoặc nhiều hơn trong cùng một tác phẩm, tạo thành hệ chủ đề.

Hệ chủ đề gồm các chủ đề khác biệt cùng thống nhất phản ánh đề tài của tác phẩm. Trong đó, có một chủ đề chính và một hoặc một vài chủ đề phụ. Truyện thơ Nôm “Lục Vân Tiên” (1889) của Nguyễn Đình Chiểu là một minh chứng. Từ đề tài tình nghĩa con người, hệ chủ đề bao gồm: trung hiếu tiết nghĩa (đặc điểm của truyện tài tử giai nhân); làm ác gặp ác, ở hiền gặp lành (đặc điểm của truyện cổ tích); triết lý về nhân tình thế thái (đặc điểm của tiểu thuyết). Tuy việc phân chia chủ đề chính - phụ chỉ mang tính tương đối, do còn bị ảnh hưởng bởi sự cảm nhận của người đọc, nhưng triết lý về cuộc đời dường như là vấn đề nổi trội nhất.

Tóm lại, trong khi đề tài thể hiện góc nhìn khái quát về một đối tượng, hiện thực nào đó thì chủ đề lại là cách tiếp cận, triển khai đối với mối quan tâm ấy của người viết.

🍀Theo dõi trang Tiếng Việt giàu đẹp - Giải chữ giữ đời để biết thêm nhiều kiến thức thú vị về tiếng Việt.

20.11.2023
Một ngày thật đặc biệt 🧡

“Ta bên người, Người sáng tỏ bên ta
Ta bỗng lớn ở bên người một chút”

NHỮNG NGƯỜI ĐÀN BÀ GÁNH NƯỚC SÔNG
TÁC GIẢ: NGUYỄN QUANG THIỀU
-----------
Những ngón chân xương xẩu, móng dài và đen toẽ ra như móng chân gà mái
Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi năm và nửa đời tôi thấy
Những người đàn bà xuống gánh nước sông

Những bối tóc vỡ xối xả trên lưng áo mềm và ướt
Một bàn tay họ bám vào đầu đòn gánh bé bỏng chơi vơi
Bàn tay kia bấu vào mây trắng
Sông gục mặt vào bờ đất lần đi
Những đàn ông mang cần câu và cơn mưa biển ra khỏi nhà lặng lẽ
Những con cá thiêng quay mặt khóc
Những chiếc phao ngô chết nổi
Những người đàn ông giận dữ, buồn bã và bỏ đi

Đã năm năm, mười năm, ba mươi năm và nửa đời tôi thấy
Sau những người đàn bà gánh nước sông và lũ trẻ cởi truồng
Chạy theo mẹ và lớn lên
Con gái lại đặt đòn gánh lên vai và xuống bến
Con trai lại vác cần câu và cơn mưa biển ra khỏi nhà lặng lẽ
Và cá thiêng lại quay mặt khóc
Trước những lưỡi câu ngơ ngác lộ mồi.

Bài thơ "Trăng sáng sân nhà em"
Tác giả: Trần Đăng Khoa
---------------------
Ông trăng tròn sáng tỏ
Soi rõ sân nhà em
Trăng khuya sáng hơn đèn
Ơi ông trăng sáng tỏ
Soi rõ sân nhà em…

Hàng cây cau lặng đứng
Hàng cây chuối đứng im
Con chim quên không kêu
Con sâu quên không kêu
Chỉ có trăng sáng tỏ
Soi rõ sân nhà em
Trăng khuya sáng hơn đèn
Ơi ông trăng sáng tỏ
Soi rõ sân nhà em…
-----------------------
Bài thơ sáng tác năm 1966, trích trong tập thơ Góc sân và khoảng trời, vẽ lên bức tranh tĩnh lặng trong một đêm trăng thanh vắng.
Ngay nhan đề của bài thơ tác giả đã cho thấy được ánh trăng sáng như thế nào. Trời càng khuya trăng càng sáng, vạn vật đều lặng đi trước sự huyền diệu của thiên nhiên. Chỉ có trăng sáng vằng vặc, bao trùm và thôi miên cảnh vật xung quanh.

💐 Bài dự thi "Tri ân Nhà giáo" | CLB VĂN HỌC UED 💐
---------------
Người tham gia: Đào Thị Thúy Duy & Thành Thị Xuân Anh
Lớp: 19SNV
Hình thức: Bài viết
---------------
NGHỀ GIÁO LÀ NGHỀ CAO QUÝ

Tôi đã từng nghe đâu đó câu nói rằng: “Mặt trời mọc rồi lặn, mặt trăng khuyết rồi lại tròn nhưng ánh sáng mà người thầy chiếu rọi vào chúng ta sẽ còn mãi trong suốt cuộc đời”. Từ xưa đến nay, bất kể trong thời kỳ nào, nghề dạy học luôn được coi là nghề cao quý và được xã hội tôn vinh. Như ông cha ta đã từng có câu:
“Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”
Chúng ta có thể thấy rằng những người thầy người cô dù không nổi tiếng trên những chương trình truyền hình, dù không được nhận ra giữa dòng người qua lại nhưng họ luôn là người âm thầm hy sinh vĩ đại nhất. Tuy không có công sinh thành, nuôi nấng nhưng thầy cô là người đã cho ta đôi cánh tri thức để có thể bay cao, bay xa, hiện thực hóa những ước mơ để trở thành những con người có ích trong xã hội. Tuy sự cống hiến của thầy giáo là rất thầm lặng nhưng rất mực vẻ vang. Dù tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh.
Nghề dạy học được xem như là một kĩ sư tâm hồn. Không đứa trẻ nào sinh ra là không khao khát được học tập. Chính những người thầy người cô là những người lái đò đưa chúng ta đến với kho tàng tri thức, đến với những phẩm chất tốt đẹp. Chính vì vậy mà từ xa xưa đến nay dù là thầy đồ hay khoa giảng, dù là ít tuổi hay nhiều tuổi thì luôn được nhân dân quý trọng và tôn kính. Công cụ lao động của nghề dạy học chủ yếu bằng bản thân con người, đó là toàn bộ nhân cách của người thầy. Phương pháp lao động của người thầy là phương pháp nêu gương, cảm hoá đối tượng bằng tư tưởng, tình cảm, tri thức của mình… để tạo ra “sản phẩm” vừa uyên thâm về tri thức, vừa thấu hiểu đạo lý làm người. Nếu như sản phẩm của một người thợ may là một chiếc áo, sản phẩm của người thợ mộc là một chiếc bàn và của người gia công là những đồ vật thì sản phẩm của người thầy giáo làm ra đó chính là con người. Con người ở đây là con người có ý thức, con người biết vận dụng tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và bắt nhịp với thời đại. Con người độc lập, tự chủ và sáng tạo, con người vừa có tâm vừa có tài. Và sản phẩm này của người thầy không thể đem ra so sánh với bất kì một sản phẩm nào khác, bởi vì nó hết sức thiêng liêng và cao quý.
Chính vì vậy mà trách nhiệm trồng người của một người giáo viên là vô cùng to lớn. Chúng ta có thể thấy rằng thợ may làm hỏng một chiếc áo thì có thể may lại cái khác, một viên ngọc quý bị hư có thể phá bỏ đi nhưng một con người “hư” thì không gì có thể cứu vãn được và đó là một lỗi lầm vô cùng to lớn.
Dù làm bất cứ cứ nghề gì giúp ích cho con người thì cũng là nghề cao quí. Nghề có thể cao quí, nhưng người hành nghề nếu không thực hiện hết bổn phận của mình thì cũng là một người không có giá trị. Nghề càng được xã hội tôn vinh thì người hành nghề càng có nhiều trọng trách. Từ đó mà ta có thể thấu hiểu đượ, để được mọi người tôn vinh nghề giáo là một nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý thì những thầy cô giáo phải gánh trên vai mình nhiều trọng trách. Đó là sự cống hiến hết mình, đem hết những gì tinh túy nhất để dạy dỗ thế hệ trẻ - mầm non tương lai của đất nước.
Sứ mệnh của người thầy hôm nay vừa đảm đương trọng trách đào tạo ra nguồn nhân lực để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững vừa góp phần không nhỏ vào quá trình hình thành nhân cách con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có tinh thần tự hào với truyền thống văn hoá, lịch sử ngàn năm của dân tộc. Đây là dịp để chúng ta thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến công lao của những thầy cô giáo nhân ngày Nhà giáo Việt Nam ngày 20/11. Trước sự quan tâm của toàn xã hội, niềm vui, hạnh phúc lại trào dâng, rạng ngời trên mỗi gương mặt thầy cô, đây chính là điểm tựa tinh thần vững chắc, tiếp thêm sức mạnh, lòng yêu nghề và khát khao cống hiến của các thầy cô đối với sự nghiệp giáo dục. Đồng thời cũng là dịp để tập thể quần chúng nhân dân Việt Nam bày tỏ lòng yêu mến, kính trọng cũng như là dịp để các em học sinh, sinh viên bày tỏ lòng biết ơn của mình đến với người thầy, người cô của mình. Qua đó ngày càng cố gắng phấn đấu học tập để xứng đáng với công lao dạy dỗ của những người thầy, người cô. Đó chính là món quà ý nghĩa nhất, tốt đẹp nhất dành cho những người làm nghề giáo.

---------------
‼️Lưu ý cách thức bình chọn online:
+ Bước 1: Like fanpage CLB VĂN HỌC UED
+ Bước 2 : Like và share bài dự thi từ fanpage CLB VĂN HỌC UED kèm hagtag

Điểm bình chọn online sẽ được tính dựa theo tổng lượt like và share với cách thức như sau: Điểm tối đa bình chọn online bằng like & share là 30 điểm. Cụ thể :
- Like & share dưới 200 lượt : 10 điểm
- Like & share từ 200-500 lượt : 20 điểm
- Like & share từ 500 trở lên lượt : 30 điểm

‼️Thời gian bình chọn online : Từ ngày 13/11/2021 - 18/11/2021
Công bố kết quả : ngày 20/11/2021

Mọi thắc mắc về cuộc thi xin vui lòng liên hệ :
📘Fanpage : CLB VĂN HỌC UED
📧Gmail : [email protected]